NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Posłanka Michałek o muzeum im. Elżbiety Zawackiej i liniach kolejowych
2019-09-18, 13:42Toruńska poseł Iwona Michałek zdradziła swoje plany na następną kadencje sejmu. Jeżeli ponownie zostanie wybrana, chce wspierać szkolnictwo wyższe oraz inwestycje infrastrukturalne. Czytaj dalej »
Senator Kobiak: Obawiam się, że sytuacja polskich firm mocno się pogorszy
2019-09-18, 11:26Senator Andrzej Kobiak z Koalicji Obywatelskiej obawia się bankructw, związanych z koniecznością podwyżek płac w przedsiębiorstwach. Mówił o tym dziś w 'Rozmowie dnia' Polskiego Radia PiK. Czytaj dalej »
Rozmowa Dnia
2019-09-18, 06:00Senator Andrzej Kobiak z Koalicji Obywatelskiej obawia się bankructw firm, związanych z koniecznością podwyżek płac. Mówił o tym dziś w 'Rozmowie dnia' Polskiego Radia PiK. Michał Jędryka: 'Silni Razem' to dobre czy złe hasło?… Czytaj dalej »
Zieloni o swoi programie. Piotr Malich startuje z listy Koalicji Obywatelskiej
2019-09-17, 20:15Zielona wizja przyszłości to solidarność, demokracja i ekologia - poinformowali przedstawiciele partii Zieloni. Swój program wyborczy przedstawił w Bydgoszczy Piotr Malich, który startuje do Sejmu z listy Koalicyjnego Komitetu Wyborczego… Czytaj dalej »
Schetyna: kto wygrywa wybory w kujawsko-pomorskim, wygrywa w całym kraju
2019-09-17, 19:18Kto wygrywa wybory w województwie kujawsko-pomorskim, wygrywa w całym kraju - ocenił w Toruniu lider Platformy Obywatelskiej Grzegorz Schetyna. Dodał, że Koalicja Obywatelska zrobi wszystko, żeby wybory rozstrzygnąć na swoją korz… Czytaj dalej »
Kandydaci SLD pytają o los wojskowych emerytów i rencistów oraz o bazę wojsk USA w Grudziądzu
2019-09-17, 15:20Los wojskowych emerytów i rencistów jest zagrożony - powiedział w Grudziądzu Robert Kwiatkowski - lider na liście KW Sojusz Lewicy Demokratycznej w okręgu toruńsko-włocławskim. Czytaj dalej »
Tańsze paliwo, winiety zamiast bramek na autostradach. Konfederacja dla kierowców
2019-09-17, 14:35Zniesienie akcyzy na paliwo, wprowadzenie winiet na autostradach i więcej miejsc parkingowych w miastach - to wyborcze propozycje Konfederacji, adresowane do kierowców. Czytaj dalej »
Wsparcie dla artystów i organizacji pozarządowych. Radny i senator wspólnie
2019-09-17, 13:45- Chciałbym, aby jeden procent z CIT-u przedsiębiorcy oddawali na zakup dzieł sztuki - mówi senator Andrzej Kobiak z PO. Z kolei Ireneusz Nitkiewicz zapowiada ustawę o fundraisingu. Czytaj dalej »
Polityka historyczna na początek. Debaty Parlamentarne w Polskim Radiu PiK [wideo]
2019-09-17, 13:12We wtorek (17 września) rozpoczęliśmy cykl Debat Parlamentarnych w Polskim Radiu PiK. Przez cztery tygodnie w studiu im. Jeremiego Przybory dyskutować będą kandydaci do Parlamentu. Czytaj dalej »
"Piątka" zapowiedzi wyborczych posła Olszewskiego. Wspiera go prezydent Bruski
2019-09-16, 18:56Jak najszybsza realizacja całej drogi S10 z budżetu państwa i powrót do ustawy o związkach metropolitalnych - m.in. te postulaty znalazły się w 'piątce' zapowiedzi wyborczych posła Pawła Olszewskiego, kandydata KO w wyborach do Sejmu… Czytaj dalej »