NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Kandydat Konfederacji chce gwarancji 50 proc. udziału polskich produktów w supermarketach
2019-09-19, 18:20Polska jak Rumunia, przynajmniej dla rolników. Rumuńskie rozwiązania ma w planach Leszek Posłuszny, kandydat na senatora w okręgu bydgoskim z listy Konfederacji Wolność i Niepodległość. Czytaj dalej »
Poseł Stasiński o sytuacji Wojskowych Zakładów Lotniczych nr 2 w Bydgoszczy
2019-09-19, 17:20Rząd nie wspiera Wojskowych Zakładów Lotniczych nr 2 w Bydgoszczy - twierdzi Michał Stasiński, poseł Platformy Obywatelskiej. Czytaj dalej »
Prezes PiS we Włocławku: nie zapominaliśmy o nikim, kto potrzebuje wsparcia
2019-09-19, 16:58Nie zapominaliśmy o nikim spośród tych, którzy potrzebują wsparcia, ale jednocześnie myśleliśmy o przyszłości - mówił prezes Prawa i Sprawiedliwości Jarosław Kaczyński podczas konwencji regionalnej partii we Włocławku, podczas… Czytaj dalej »
Szef PSL apeluje o poparcie paktu na rzecz zdrowia. Niezależnie od barw politycznych
2019-09-19, 16:25Nie będzie zmian w służbie zdrowia bez porozumienia ponadpartyjnego - powiedział w Grudziądzu prezes PSL Władysław Kosiniak-Kamysz. Zaznaczył, że zrobi wszystko, aby taki pakt został zawarty i był realizowany w kolejnej kadencji… Czytaj dalej »
Bezpartyjni: - Walka dwóch partii dezorganizuje państwo. Bierzmy sprawy w swoje ręce
2019-09-19, 15:28„Walka z korupcją i pomoc obywatelom” - z tym przesłaniem idzie do wyborów Koalicja Bezpartyjni i Samorządowcy. O swoim programie jej przedstawiciele mówili w Inowrocławiu. Czytaj dalej »
Paweł Kukiz: Prawo i Sprawiedliwość chce wszystko zawłaszczyć
2019-09-19, 15:05Walczę o taki ustrój, w którym obywatele będą wystawiać swoich kandydatów, a nie partie polityczne - powiedział w Toruniu Paweł Kukiz. Do parlamentu startuje w koalicji z Polskim Stronnictwem Ludowym. Czytaj dalej »
Wenderlich puka do drzwi Olszewskiego. A w tle zarzuty o: hejt, lenistwo i...frustrację
2019-09-19, 13:55Krytykuje program posła PO, zarzuca mu nieskuteczność i mowę nienawiści, w końcu stawia pytania. Paulina Wenderlich, kandydatka PiS do Sejmu z okręgu bydgoskiego, zorganizowała konferencję przed biurem Pawła Olszewskiego z Platformy… Czytaj dalej »
Sejm dokończy obrady po wyborach? Poseł Bartosz Kownacki: - To nic nadzwyczajnego
2019-09-19, 11:10Po raz pierwszy w historii parlamentu zdarza się, że ostatnie posiedzenie „starej' Izby zostało przerwane i będzie dokończone tuż po wyborach. Politycy opozycji podejrzewają, że Prawo i Sprawiedliwość zechce przegłosować np… Czytaj dalej »
Plakat wszystko zniesie? Policja bierze się za przedwyborczych wandali
2019-09-18, 19:00Zniszczone plakaty wyborcze: w naszym regionie wpłynęły dotąd dwa zawiadomienia w tej sprawie, a już wiadomo, że będą następne. W Koronowie „zaatakowany” został plakat wyborczy Pawła Olszewskiego , kandydata Koalicji Obywatelskiej… Czytaj dalej »
Robert Kwiatkowski zapowiada budowę trzeciego mostu dla Torunia
2019-09-18, 15:29Lider Lewicy w okręgu toruńsko-włocławskim Robert Kwiatkowski, do swojego programu wpisał między innymi budowę stopnia wodnego w Siarzewie, węzła autostradowego Dźwierzno-Kiełbasin oraz trzeci most dla Torunia. Czytaj dalej »