NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Zachęcali do głosowania na Małgorzatę Kidawę-Błońską
2020-03-09, 10:35Zapowiadają intensywną kampanię, zachęcają do współpracy i przekonują, że czas, by prezydentem Polski została kobieta. Sztabowcy Małgorzaty Kidawy-Błońskiej od rana w centrum Bydgoszczy rozdawali mieszkańcom kawę i gazetę poświęconą… Czytaj dalej »
Konwencja wyborcza Małgorzaty Kidawy-Błońskiej. Priorytety kandydatki
2020-02-29, 18:24Będę prezydentem wszystkich Polaków, kolor partyjny nie będzie miał dla mnie żadnego znaczenia - mówiła kandydatka Koalicji Obywatelskiej na prezydenta Małgorzata Kidawa-Błońska. Wśród priorytetów prezydentury wymieniła emerytury… Czytaj dalej »
Poseł Kałużny apeluje do opozycji: Walczmy na argumenty - merytorycznie
2020-02-29, 12:00Poseł PiS Mariusz Kałużny apeluje do parlamentarzystów z regionu o kulturalną i merytoryczną kampanię prezydencką. Tak mówił w Toruniu na konferencji prasowej, zwracając się do posłów Joanny Scheuring-Wielgus i Arkadiusza My… Czytaj dalej »
Kampania Roberta Biedronia w Bydgoszczy: kandydat ma już swój pierwszy baner
2020-02-27, 16:45Baner wyborczy Roberta Biedronia, kandydata Lewicy na prezydenta RP, zawisł w Bydgoszczy. - To inauguracja kampanii wizerunkowej naszego kandydata - mówili posłowie Jan Szopiński i Krzysztof Gawkowski zachęcając mieszkańców regionu… Czytaj dalej »
Robert Kwiatkowski o wielkiej retencji i poprawkach do budżetu
2020-02-26, 06:18Wspieranie budowy stopnia wolnego w Siarzewie obiecuje Robert Kwiatkowski - poseł Lewicy w okręgu toruńsko-włocławskim. Polityk przystąpił do Parlamentarnego Zespół ds. Kaskadyzacji Dolnej Wisły. Czytaj dalej »
Milion podpisów dla Andrzeja Dudy. PiS rozpoczyna kampanię wyborczą
2020-02-21, 12:54- Będziemy robić wszystko, by przekonać mieszkańców do ponownego wyboru Andrzeja Dudy na prezydenta - powiedział w piątek w Bydgoszczy szef Komitetu Stałego Rady Ministrów Łukasz Schreiber. Jak dodał, za kandydaturą prezydenta… Czytaj dalej »
Prezydent Andrzej Duda przedstawia swoich ludzi. Szefową kampanii bydgoszczanka
2020-02-19, 16:54Mecenas Jolanta Turczynowicz-Kieryłło szefową kampanii Andrzeja Dudy, Joachim Brudziński - szefem sztabu organizacyjnego, a b. premier Beata Szydło - sztabu programowego - poinformował rzecznik sztabu, europoseł Adam Bielan. - Chciałbym… Czytaj dalej »
Jedyny kandydat na rektora UMK. To prof. Andrzej Sokala
2020-02-19, 06:20Prof. Andrzej Sokala jest jedynym kandydatem na rektora Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. We wtorek w południe minął termin na zgłoszenia kandydatów. Czytaj dalej »
Politycy PiS oburzeni po udziale Kidawy-Błońskiej w spotkaniu o strategii województwa
2020-02-18, 14:27- Spotkanie konsultacyjne w Urzędzie Miasta Włocławek zostało upolitycznione i przekształcone w wiec poparcia dla kandydatki KO na prezydenta Małgorzaty Kidawy- Błońskiej - napisali w oficjalnym oświadczeniu posłowie i samorządowcy… Czytaj dalej »
Kidawa-Błońska we Włocławku: Prezydent musi słuchać głosu Polaków
2020-02-18, 13:03- Nie wierzę w zawetowanie przez prezydenta Andrzeja Dudę noweli dającej rekompensatę TVP i PR, ale obywatele mu to zapamiętają - mówiła Małgorzata Kidawa-Błońska we Włocławku. Czytaj dalej »