Niedziela, 05 kwietnia 2020 r.   Imieniny: Ireny, Wincentego
Polskie Radio PiK » Rozmowa dnia » Rozmowa dnia
2019-01-04, 06:00 Michał Jędryka

dr Mateusz Soliński

dr Mateusz Soliński. Fot. E.Rupniewska
dr Mateusz Soliński. Fot. E.Rupniewska
Gościem Rozmowy Dnia był dr Mateusz Soliński, filozof, historyk sztuki i kustosz Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy. A rozmawialiśmy o obrazach przedstawiających Matkę Bożą i ich związkach z odzyskaniem niepodległości.

Michał Jędryka: W ubiegłym roku przed Bożym Narodzeniem miał pan wykład o przedstawieniach Bożego Narodzenia w sztuce. W tym roku tuż przed świętami poświęcił pan takie wystąpienie jednej z głównych postaci tego wydarzenia czyli Matce Bożej, którą przedstawiano w rozmaity sposób w sztuce, ale pana prelekcja była poświęcona interwencjom Matki Bożej w polską historię oraz ich przedstawieniom w sztuce. Który z tych obrazów jest najmocniej dla pana znaczący?

Mateusz Soliński: Trudno taki wybrać, moim zamierzeniem było zebranie pewnej liczby, nie wszystkich oczywiście, tylko wybranych obrazów bardzo istotnych czy mówiących wiele o naszej historii. Trudno byłoby jeden wybrać. (...). Może na uwagę zasługiwałby szczególnie jeden wizerunek Matki Bożej, która miała objawić się w Gietrzwałdzie. Przypuszczam, że jakby pan redaktor wyszedł na ulicę z mikrofonem i by zaczął pytać ludzi o te objawienia, dużo ludzi o nich w ogóle nie słyszało, a nawet jeśli słyszało, to na pewno nie powiązało ich z odzyskaniem przez Polskę niepodległości. Te objawienia miały miejsce w 1877 roku, więc jeszcze przed odzyskaniem niepodległości. Te objawienia i wizerunki miały bardzo duży wpływ na to co się wydarzyło przez następne kilkadziesiąt lat i w gruncie rzeczy są opinie mówiące o tym, że dzięki tym wydarzeniom, które nastąpiły po tych objawieniach, niezależnie czy będziemy w nie wierzyć czy nie, pojawiła się szansa, że Polacy byli w stanie te niepodległość odzyskać.

Czy w Gietrzwałdzie oprócz tego, że jest miejsce objawień to również jest obraz Matki Bożej?

Ja w moim wystąpieniu i na tym skoncentrowałem swoje badania i poszukiwania, odnosiłem się do tych obrazów, które powstały już po tych objawieniach, o różnej jakości artystycznej, które ukazywały Matkę Bożą, pokazującą się nad klonem oraz dzieci, które tych objawień doświadczyły. Jest obraz Matki Bożej Gietrzwałdzkiej, który datuje się na XV czy XVI wiek, więc poprzedza to wydarzenie czyli objawienia nie są związane z tym obrazem. Jednak pielgrzymki, które od momentu nagłośnienia objawień się nasiliły, także interesowały się obrazem Matki Bożej Gietrzwałdzkiej.

To były bardzo masowe pielgrzymki w latach 70. XIX wieku.

Tak i to jest najistotniejszy punkt tych objawień, bo szacuje się, że w samym roku objawień, na przestrzeni kilku miesięcy, Gietrzwałd odwiedziło około 5% ówczesnej populacji Polaków nie mających wtedy swojego państwa czyli około 0,5 mln osób. Taka jeszcze krótka dygresja, ale istotna: (...) ten ruch pielgrzymkowy spowodował zapchanie linii kolejowych na drodze do Olsztyna, wówczas najbardziej rozbudowanej sieci linii kolejowych na świecie jakie znajdowały się w Cesarstwie Niemieckim. Być może powstrzymał on wybuch wojny na skalę światową, która później wybuchła w 1914 roku. To jest teza Grzegorza Brauna, zachęcam do zapoznania się z jego publikacją, że te objawienia, pomijając aspekt odnowy moralnej narodu, doprowadziły do tego, że ta wojna nie wybuchła, co więcej, spowodowały, że nie wybuchło kolejne powstanie, co do którego mamy informacje, że było planowane i inspirowane przez Brytyjczyków, którzy chcieli doprowadzić do dywersji na tyłach wroga, czyli Rosji, która była zaangażowana w wojnę rosyjsko-turecką i przez to nie doszło, do samobójczego powstania, wojny, która przekreśliłaby wszelkie szanse na odzyskanie przez Polskę niepodległości. (...).
Mówi dr Mateusz Soliński

Zobacz także

2020-04-03, godz. 06:45 Michał Zaleski Gościem Rozmowy Dnia był prezydent Michał Zaleski. Tematy to: funkcjonowanie miasta w czasie epidemii oraz sytuacja w Szpitalu Miejskim po wykryciu koronawiru ... » więcej 2020-04-02, godz. 06:15 Prof. Radosław Sojak [wideo] Rozmowa z prof. Radosławem Sojakiem, socjologiem z UMK, o naszym postrzeganiu epidemii i sytuacji społecznej, która jest z tą zarazą związana. Michał Jędryka: ... » więcej 2020-04-01, godz. 06:00 Mikołaj Bogdanowicz [wideo] Gościem Rozmowy Dnia był wojewoda kujawsko pomorski Mikołaj Bogdanowicz. Rozmawialiśmy o obowiązujących od środy restrykcjach, mających na celu zwalczanie epi ... » więcej 2020-03-31, godz. 06:00 Ryszard Czarnecki Magdalena Ogórek rozmawiała we wtorek w Polskim Radiu PiK z europosłem Ryszardem Czarneckim o tym, czy Unia Europejska zdała egzamin w czasach zarazy.Magdalen ... » więcej 2020-03-30, godz. 06:05 Paweł Szramka [wideo] Gościem Rozmowy Dnia był poseł Paweł Szramka z klubu Koalicja Polska. Pytaliśmy o przyjętą przez Sejm tarczę antykryzysową, o zmiany dotyczące Kodeksu wyborcz ... » więcej 2020-03-27, godz. 06:02 prof. Janusz Golinowski [wideo] Gościem Rozmowy dnia był profesor Janusz Golinowski, politolog, a tematem rozmowy będą konsekwencje polityczne i ekonomiczne obecnego kryzysu epidemicznego.Mi ... » więcej 2020-03-26, godz. 06:00 Waldemar Gadziński [wideo] Gościem "Rozmowy dnia" był w czwartek Waldemar Gadziński, konsultant medycyny rodzinnej w województwie kujawsko pomorskim. Rozmawialiśmy o tym, jak dbać o zdr ... » więcej 2020-03-25, godz. 06:03 Piotr Całbecki [wideo] Gościem Rozmowy Dnia był marszałek Piotr Całbecki. Rozmawialiśmy o regionalnym pakiecie antykryzysowym i inicjatywach samorządu województwa związanych z pande ... » więcej 2020-03-24, godz. 06:51 Paweł Mucha We wtorek Magdalena Ogórek rozmawiała z ministrem Pawłem Muchą, zastępcą szefa Kancelarii Prezydenta Andrzeja Dudy, o kryzysie związanym z epidemią i w tym ko ... » więcej 2020-03-23, godz. 06:00 Mikołaj Bogdanowicz [wideo] Gościem Rozmowy dnia był wojewoda kujawsko-pomorski, Mikołaj Bogdanowicz. Rozmawialiśmy o aktualnej sytuacji epidemiologicznej w województwie.Michał Jędryka: ... » więcej
12345