Środa, 16 czerwca 2021 r.   Imieniny: Aliny, Benona, Anety / Rozgłośnia bydgoska nadała pierwszą audycję stereofoniczną (1973)
Polskie Radio PiK » Kultura
Zakątek
2021-04-24, 15:12 Katarzyna Prętkowska/Redakcja/PAP

250. rocznica urodzin wybitnego językoznawcy Samuela Bogumiła Lindego

Pomnik Samuela Bogumiła Lindego w Toruniu./fot. Katarzyna Prętkowska
Pomnik Samuela Bogumiła Lindego w Toruniu./fot. Katarzyna Prętkowska
Linde, to obok Mikołaja Kopernika jedna z najznakomitszych postaci w historii Torunia. Pod pomnikiem naukowca przy Książnicy Kopernikańskiej złożono kwiaty, ale na tym obchody rocznicowe się nie kończą.
- Samuel Bogumił Linde stworzył monumentalny, pierwszy słownik języka polskiego - przypominał prof. Radosław Sioma z Instytutu Literaturoznawstwa UMK, członek kapituły Nagrody im. Lindego.

- To jest sześciotomowy słownik, dość duży, jak na ówczesne czasy. Około 60 tys. haseł, w przeważającej mierze czerpanych z polszczyzny potocznej. Powstał z uwzględnieniem najnowszych trendów językoznawczych. To jest taka solidna, z jednej strony, szczegółowa, benedyktyńska, a z drugie strony nowoczesna praca słownikowa, która późnej będzie wzorem dla podobnych słowników tego typu języków słowiańskich - mówi prof. Sioma.

- Samuel Bogumił Linde - człowiek, który urodził się w naszym mieście. Tutaj rozpoczął swoją obecność w najważniejszym dla niego czasie życia, czyli w twórczości. Dlatego wspominamy rocznicę jego urodzin, pamiętamy o nim co roku, ponieważ jest patronem literackiej nagrody dwóch miast partnerskich: niemieckiej Getyngi i polskiego Torunia - mówi Michał Zaleski, prezydent Torunia.

Z okazji 250. rocznicy urodzin językoznawcy, dwukrotnie: 15 i 22 maja, odbędzie się Historyczny Rajd Rowerowy śladami S. B. Lindego organizowany przez Stowarzyszenie Go Sport. W maju i czerwcu Galeria Rusz na swoich bilbordach oraz w pojazdach komunikacji miejskiej przygotuje akcję plastyczną pod hasłem „Słownik Lindego wg Galerii Rusz”.

Samuel Bogumił Linde: ROCZNICA



Samuel Bogumił Linde, syn imigranta ze Szwecji Jana Jacobsena Lindego, urodził się w Toruniu w 1771 roku, w nieistniejącej już dziś kamienicy na Małych Garbarach. Był najmłodszym synem Jana Jacobsena Lindego, imigranta ze Szwecji, ślusarskiego majstra i rajcy miejskiego. W naszym mieście kształcił się w Szkole Nowomiejskiej oraz w protestanckim Gimnazjum Akademickim. Następnie studiował teologię i filologię w Lipsku. Dziełem jego życia jest 6-tomowy Słownik języka polskiego - pierwszy jednojęzyczny słownik polszczyzny. Zawierał on 60 tys. haseł. Praca nad nim trwała 10 lat, a wydawano go w latach 1807–1814. Jak podają źródła, wysiłek ten odbywał się „tak kosztem jak osobistym trudem" (Joanna Olkiewicz Od A do Z, czyli o encyklopediach i encyklopedystach). Warto zwrócić uwagę, że Linde wyprzedził samych braci Grimm, którzy swój renomowany słownik języka niemieckiego zaczęli wydawać dopiero w 1854 roku. Dzieło Lindego miało kilka wznowień i odegrało ważną rolę kulturotwórczą w pozostającej pod zaborami XIX-wiecznej Polsce.

Co ważne, Samuel Bogumił Linde nie ograniczał się wyłącznie do działalności o charakterze naukowym. Brał także czynny udział w życiu politycznym. Leżały mu na sercu również kwestie związane z nauczaniem. Był m.in. członkiem Izby Edukacyjnej, zajmującej się sprawami oświaty Księstwa Warszawskiego, a także jednym z organizatorów i pierwszych wykładowców Uniwersytetu Warszawskiego. Zmarł w 1847 r.
Relacja Katarzyny Prętkowskiej

Kultura

2021-05-28, godz. 09:55 „Mesjasz" dla Kardynała Wyszyńskiego. Premiera bydgoskiej Filharmonii [zwiastun] - To będzie wyjątkowa muzyczno-filmowa produkcja - zapowiadają w bydgoskiej Filharmonii Pomorskiej. W piątek (28 maja) na kanale YouTube instytucji można posł ... » więcej 2021-05-27, godz. 15:18 Pokaz najnowszego filmu Ryszarda Kruka w kinie „Centrum” „Czarne Błoto” to najnowszy film toruńskiego reżysera Ryszarda Kruka, który dziś (27 maja) zaprezentowany zostanie podczas pokazu specjalnego w Kinie Centrum ... » więcej 2021-05-26, godz. 13:23 Wracają koncerty w plenerze i w pomieszczeniach zamkniętych. W rygorze sanitarnym - Wraca możliwość organizacji koncertów oraz spotkań i wydarzeń bibliotecznych. Ogłoszono też kolejne ułatwienia dla organizatorów wydarzeń sportowych - poinf ... » więcej 2021-05-26, godz. 09:54 „Romantyczny maj” - Filharmonia Pomorska znów zaprasza do siebie melomanów W Filharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy pierwszy koncert z wypełnioną do połowy widownią zaplanowano na sobotę 29 maja. » więcej 2021-05-24, godz. 21:00 Spektakl dla dzieci, balet i operetka. Opera Nova otwiera się po lockdownie Opera Nova w Bydgoszczy w najbliższy weekend zaprasza publiczność na pierwsze przedstawienie po dłuższej przerwie spowodowanej lockdownem. Będzie to spektakl ... » więcej 2021-05-24, godz. 16:20 Nowa siedziba Muzeum Kanału Bydgoskiego i miejsce spotkań dla mieszkańców Muzeum Kanału Bydgoskiego zyskało nowoczesną przestrzeń przy ul. Staroszkolnej. W tym samym budynku powstało też Centrum Edukacyjno-Społeczne, które będzie mi ... » więcej 2021-05-23, godz. 19:33 „Młodym nie jest łatwo na rynku muzycznym". Michał Dworzyński o dyplomantach W Filharmonii Pomorskiej odbył się koncert dyplomantów Akademii Muzycznej. Akademicką orkiestrę symfoniczną poprowadził jej szef - Michał Dworzyński. » więcej 2021-05-23, godz. 13:56 Figura św. Jana Nepomucena po wielu latach znów stanęła w Koronowie Koronowo zaprasza na poświęcenie figury św. Jana Nepomucena. Msza polowa odbędzie się 23 maja, w niedzielę o godz.15.00 w Grabinie. A Nepomucen wrócił kilkana ... » więcej 2021-05-23, godz. 12:33 Jak pracuje Adam Sztaba? Studenci bydgoskiej Akademii Muzycznej już wiedzą Adam Sztaba szkolił młodych muzyków z Bydgoszczy. Były warsztaty z zakresu aranżacji dla wybranych studentów Wydziału Dyrygentury, Jazzu i Edukacji Muzycznej ... » więcej 2021-05-22, godz. 09:15 60 wydarzeń w sieci, w teatrze i wokół teatru. Startuje 25. Festiwal Kontakt 25. edycja Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Kontakt rozpoczyna się w Toruniu w sobotę (22 maja). Większość spektakli zobaczymy online na platformach Zoo ... » więcej
2345678