Niedziela, 28 lutego 2021 r.   Imieniny: Romana, Ludomira, Lecha
Polskie Radio PiK » Kultura
Spółdzielnia
2020-12-25, 16:25 Redakcja

Gęś na Wigilię, prezenty od Weihnachtsmanna. O świętach w muzeum [wideo]

Ekspozycja świąteczna w Muzeum Etnograficznym/fot. YouTube
Ekspozycja świąteczna w Muzeum Etnograficznym/fot. YouTube
- Głównym daniem wigilijnym była gęś, przygotowywano też kiełbaski, potrawy z kiszonej kapusty, sałatkę ziemniaczaną. Na deser obowiązkowo jedzono pierniki – tak wyglądały święta w latach 20-30 XX wieku w rodzinach protestanckich – przypomina toruńskie Muzeum Etnograficzne.
W zagrodzie w Kaniczek w Olenderskim Parku Etnograficznym w Wielkiej Nieszawce jak co roku zagościły aranżacje bożonarodzeniowe. Podczas gdy oddział Muzeum Etnograficznego w Toruniu jest zamknięty dla zwiedzających, zobaczyć je można w filmowym mikroprzewodniku pt. „Wigilia w Kaniczkach”.

O aranżacjach prezentujących Wigilię w zagrodzie z Kaniczek, w rodzinie protestanckiej pochodzenia niemieckiego (w latach 20.-30. XX w.), opowiada Hanna Łopatyńska z muzeum, która wraz z Grażyną Szelągowską jest autorką ekspozycji.

- Stół nakrywano do wieczerzy wigilijnej świątecznym serwisem, który na co dzień stał w oszklonym kredensie. U protestantów nie było zwyczaju dwunastu potraw i nie obowiązywał post. Głównym daniem wigilijnym była gęś, przygotowywano też kiełbaski, potrawy z kiszonej kapusty, sałatkę ziemniaczaną. Na deser obowiązkowo jedzono pierniki – opowiada autorka wystawy. - Nad stołem, od pierwszego dnia adwentu, wisiał wieniec. Zrobiono go z iglastych gałązek i umieszczono na nim cztery świece, zapalane w kolejne niedziele. Zielone gałęzie symbolizowały wieczne życie, natomiast zapalanie świec, najczęściej czerwonych, oznaczało radość i gotowość na narodziny Chrystusa.

Zwyczaj, znany w Niemczech od 1839 roku, w latach 20. i 30. XX wieku zaczął być spotykany nie tylko w rodzinach protestanckich, ale i katolickich. Udekorowana choinka - jako symbol Bożego Narodzenia wywodzący się z Niemiec - w latach 20. i 30. XX w. była już na Pomorzu zwyczajem zadomowionym. Ozdabiano ją tradycyjnie jabłkami, pierniczkami, orzechami, ale w domach bogatszych gospodarzy wieszano na niej szklane bombki, a także małe kolorowe oleodruki. Drzewko oświetlały świeczki w blaszanych lichtarzykach. Choinkę osadzano w metalowym stojaku, często bardzo dekoracyjnym. Prezenty przynosił w wigilijny wieczór Weihnachtsmann (tłum. z niem. - bożonarodzeniowy mężczyzna). Był od pierwszej połowy XIX w. popularnym darczyńcą wśród protestantów pochodzenia niemieckiego, występował w czerwonym, zielonym, błękitnym lub brązowym płaszczu bądź kożuchu. Miał długą siwą brodę, na plecach worek z prezentami i rózgę w ręku. W okresie międzywojennym prezenty otrzymywały głównie dzieci, ale drobnymi upominkami obdarowywali się także dorośli. Prezentem był też Bunter Teller (tłum. z niem. - kolorowy talerz), czyli tekturowy albo porcelanowy talerz ozdobiony wizerunkiem Weihnachtsmanna i innymi świątecznymi motywami, wypełniony słodyczami, orzechami i jabłkami.

- W latach 20. i 30. XX w. bardzo popularne było wysyłanie życzeń świątecznych i noworocznych. Pocztówki wykonane techniką litografii bądź fotografii przedstawiały scenę Bożego Narodzenia, Weihnachtsmanna, choinkę, dzieci wśród prezentów, a nawet zakochane pary w świątecznym otoczeniu – przypomina Hanna Łopatyńska.


Kultura

2021-02-05, godz. 19:31 To wszystko Tony Halik przywiózł ze swoich podróży. Wystawa w Toruniu [zdjęcia] Kapelusze, broń oraz archiwalne zdjęcia - w Muzeum Podróżników w Toruniu od piątku czynna jest wystawa „Tu byłem' . Ekspozycja przygotowana została z okazji 1 ... » więcej 2021-02-05, godz. 18:46 Capella Bydgostiensis gra Serenadę Czajkowskiego. Koncert online z Filharmonii Na kolejny premierowy koncert online zaprasza w piątek (5 lutego) Filharmonia Pomorska w Bydgoszczy. Orkiestra Kameralna Capella Bydgostiensis, pod batutą Kai ... » więcej 2021-02-05, godz. 09:09 Krzysztof Herdzin profesorem sztuk muzycznych. Ma na koncie ponad 20 autorskich płyt Krzysztof Herdzin - znany muzyk, kompozytor, aranżer, pianista, multiinstrumentalista, producent muzyczny i od kilkunastu lat pedagog - wykładowca akademicki ... » więcej 2021-02-05, godz. 07:05 Zwyczaj chodzenia z Kozą trafił na listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Autorzy wniosku o wpis, Michał Kwiatkowski i Krystyna Pawłowska z Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku, mają nadzieję, że ten piękny i stary zw ... » więcej 2021-02-04, godz. 21:34 Wreszcie jest! Kolejna atrakcja Torunia. A kiedy można to zwiedzić? [dużo zdjęć] W piątek (05.02) pierwsi zwiedzający będą mogli zobaczyć nowy oddział Muzeum Okręgowego w Toruniu. » więcej 2021-02-04, godz. 18:30 Znani artyści w inowrocławskiej scenerii. Powstał teledysk ogólnopolskiej akcji [wideo, zdjęcia] Piosenka i teledysk „Czas ołowiu” to już druga odsłona projektu Razem Robimy Dobro (RRD). Pierwszą odsłoną była piosenka „Razem”, w której teledysku również p ... » więcej 2021-02-03, godz. 17:42 Spektakl o przemijającym życiu i straconych relacjach - ale na wesoło! W Teatrze Muzycznym w Toruniu trwa rejestracja filmowa spektaklu „Mój boski rozwód'. To zabawny monodram w wykonaniu Krystyny Podleskiej, słodko-gorzka komedi ... » więcej 2021-02-03, godz. 08:15 Z bliska, na wyciągnięcie ręki, nie przez Internet. Kultura odmrożona! [zdjęcia] Od 1 lutego odwiedzać można znowu muzea i galerie. Ponowne otwarcia po kilkumiesięcznej przerwie to także nowe wystawy. Dwie ciekawe propozycje czekają np. w ... » więcej 2021-02-02, godz. 20:25 Salvador Dali w Żninie! Jego wizję „Boskiej komedii" już można oglądać W Muzeum Ziemi Pałuckiej w Żninie otwarto wystawę 100 oryginalnych ksylografii Salvadora Dalego, powstałych jako ilustracje do „Boskiej Komedii' Dantego. Reak ... » więcej 2021-02-01, godz. 08:39 „Leki na lęki'' już nie tylko online. Nowa wystawa w Galerii Miejskiej bwa Wystawę „Leki na lęki'' będzie można oglądać od piątku (5 lutego) w Galerii Miejskiej bwa przy Gdańskiej 3 w Bydgoszczy. » więcej
2345678