Piątek, 03 lutego 2023 r.   Imieniny: Błażeja, Oskara
Polskie Radio PiK » Kraj i świat
2022-12-06, 13:15 PAP/Redakcja

Na orbicie okołoziemskiej jest za jasno! Satelita BlueWalker 3 „oślepia" astronomów

Satelita BlueWalker 3 mierzy 64 metry kwadratowe (fot. Joe Marino/UPI Photo via Newscom; YT/ AST SpaceMobile)
Satelita BlueWalker 3 mierzy 64 metry kwadratowe (fot. Joe Marino/UPI Photo via Newscom; YT/ AST SpaceMobile)
Wystrzelony we wrześniu satelita BlueWalker 3 rozwinął potężną antenę, która odbija tak wiele światła, że utrudnia pracę astronomom. Są obawy, że urządzenie może wpłynąć na zdolność naziemnych teleskopów do wykrywania niektórych obiektów, w tym potencjalnie niebezpiecznych dla Ziemi asteroid.
Od momentu trafienia na orbitę satelita BlueWalker 3 okrążał Ziemię zwinięty w formę przypominającą kokon. Teraz jednak rozwinął antenę wielkości autostradowego bilbordu i zwiększył swoją jasność, bagatela 40 razy. Konkuruje z najjaśniejszymi gwiazdami, a to przeszkadza w obserwacjach nieba.

- Właśnie takich rzeczy astronomowie nie chcą - mówi dr Meredith Rawls, astronom z University of Washington, działająca także w International Astronomical Union. - Na zdjęciach satelita będzie się ukazywał jako super-jasna smuga i potencjalnie może zaślepić czujniki obserwacyjnych instrumentów - podkreśla ekspertka.

Na orbicie błyszczą już tysiące komercyjnych satelitów. Jednak, mierzący 64 metry kwadratowe BlueWalker 3 jest największy i dużo jaśniejszy niż np. satelity Starlink firmy SpaceX.

- To zupełnie nowe zagrożenie. Wchodzimy na nieznane terytorium - twierdzi John Barentine, astronom z firmy Dark Sky Consulting.

BlueWalker 3 to prototyp dla serii 168 jeszcze większych satelitów BlueBirds. Operator urządzenia - firma AST SpaceMobile twierdzi, że nawet ta konstelacja zniknie w obliczu dziesiątków tysięcy planowanych satelitów Starlink oraz, że nie będzie zakłócać astronomicznych badań.

Tymczasem astronomowie, tacy jak dr Barentine są zdania, że nawet niewielka flota tych potężnych, jasnych urządzeń zakłóci zdolność naziemnych teleskopów do wykrywania niektórych obiektów, w tym potencjalnie niebezpiecznych dla Ziemi asteroid.

Na orbicie znajdują się tymczasem jeszcze jaśniejsze, utrudniające badania nieba obiekty. Można wymienić np. Międzynarodową Stację Kosmiczną, która jest ok. 40 razy jaśniejsza niż Blue Walker 3. Dzięki precyzyjnym informacjom o jej położeniu, astronomowie mogą jednak, w odpowiednim momencie przekierować lub odpowiednio dostosować swoje instrumenty. Poza tym, stacji kosmicznych nie ma na orbicie wiele.

AST SpaceMobile jeszcze nie odpowiedziała na prośbę naukowców o podobne informacje odnośnie nowego satelity. AST twierdzi, że zależy jej na dobrej współpracy z astronomami. Planuje m.in. korzystanie z nowych technologii, takich jak antyodblaskowe powłoki, które mają zmniejszyć potencjalne zakłócenia.

Zanieczyszczenie światłem to, niestety, niejedyny problem. Satelita został stworzony do testowania nowej technologii, która ma umożliwiać komunikację komórkową bez naziemnych przekaźników - telefony mają się łączyć bezpośrednio z satelitą. A to oznacza możliwe zakłócenia także obserwacji prowadzonych w zakresie fal radiowych.

- Technologia bezpośredniej telefonii komórkowej nie powinna mieć miejsca, jeśli chodzi o radioastronomię. Wykorzystywane spektrum jest wtedy otwarte dla wszystkich i dla astronomów cały wszechświat staje się jasny” - ostrzega Harvey Liszt, ekspert z amerykańskiego Narodowego Obserwatorium Radioastronomicznego.

On i jego koledzy złożyli skargę do Federal Communications Commission (FCC), krótko po tym, jak AST zapowiedziało testowanie tego typu komunikacji. Firma uzyskała jednak pozwolenie na uruchomienie eksperymentalnego satelity, ale nie ma jeszcze zgody na umieszczenie na orbicie całej konstelacji.

Astronomowie zwracają uwagę, że obecne regulacje prawne powstały jeszcze w latach 60. - Obecny system, którym dysponujemy, nie jest dobrze przystosowany do radzenia sobie z scenariuszem takim jak ten. Tymczasem nabiera on prędkości - podkreśla dr Liszt.

Naukowcy mają nadzieję, że prawa dotyczące ochrony środowiska zostaną, w jakiś sposób rozszerzone także na przestrzeń kosmiczną.

Na przykład obecne amerykańskie prawo nakazuje odpowiednim, zatwierdzającym różne projekty agencjom uwzględnianie skutków dla środowiska naturalnego, a dzisiaj przestrzeń kosmiczna nie jest do niego zaliczana.

Wysiłki w tym kierunku są już podejmowane. Niedawno agencja Government Accountability Office ponagliła FCC, aby ponownie przeanalizowała odpowiednie przepisy pod kątem ich zastosowania w przestrzeni. FCC natomiast ogłosiła już stworzenie Space Bureau and Office of International Affairs.

Według dra Barentine’a „to początek zmian w nadzorze amerykańskiej, komercyjnej aktywności kosmicznej”.

Kraj i świat

2023-02-02, godz. 10:50 Gromnice, Ofiarowanie Pańskie i święto zakonów. Co się dzieje w kościele 2 lutego? 2 lutego w Kościele katolickim obchodzone jest święto Ofiarowania Pańskiego zwane też świętem Matki Bożej Gromnicznej. To jedyny dzień w roku, kiedy błogosławione… » więcej 2023-02-02, godz. 10:15 Cukiernie i piekarnie zapłacą mniej za gaz. Pomoc rządu dla małych firm [wideo, zdjęcia] Od 1 kwietnia piekarnie i cukiernie będą korzystać z obniżonych stawek za gaz do 200,17 zł za MWh - zapowiedział premier Mateusz Morawiecki. Pomoc dla małych… » więcej 2023-02-02, godz. 09:45 GUS: „W 2022 roku w Polsce było najmniej urodzeń w całym okresie powojennym” - W 2022 roku liczba ludności Polski spadła o 141 tysięcy w stosunku do poprzedniego roku. Wyniosła 37 milionów 767 tysięcy osób - podał prezes Głównego… » więcej 2023-02-01, godz. 22:23 Czechy: początek procesu za publiczne negowanie zbrodni katyńskiej i winy Rosji Przed sądem w Pradze stanął były wiceprzewodniczący Komunistycznej Partii Czech i Moraw, niedoszły kandydat na prezydenta Josef Skala. Grozi mu do trzech… » więcej 2023-02-01, godz. 19:16 14-letni chłopak postrzelił swoją 11-letnią siostrę. Ojciec usłyszał zarzuty Zarzut bezprawnego posiadania broni i amunicji usłyszał ojciec 11-latki postrzelonej z broni palnej przez 14-letniego brata. - Podczas przesłuchania w prokuraturze… » więcej 2023-02-01, godz. 15:15 Caritas Polska organizuje akcję pomocy Ukrainie. Celem jest zakup karetki Był już koncert kolęd polsko-ukraińskiego zespołu, a w planach kolejne wydarzenia Caritas Polska, we współpracy z 17 regionalnymi rozgłośniami Polskiego… » więcej 2023-02-01, godz. 13:20 CBA zatrzymało Rafała Baniaka. To były wiceminister skarbu w rządzie PO-PSL Funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego zatrzymali Rafała Baniaka. To m.in. były wiceminister skarbu w czasach rządu PO-PSL. Powodem reakcji służb… » więcej 2023-02-01, godz. 11:55 Andrzej Duda wręczył prezydentowi Łotwy Order Orła Białego. Prezydent Polski otrzymał Order Westharda Prezydent Andrzej Duda przyznał Order Orła Białego prezydentowi Łotwy Egilsowi Levitsowi. Polski przywódca otrzymał natomiast łotewski Order Westharda… » więcej 2023-02-01, godz. 10:30 UOKiK bierze się za Amazona. Prezes urzędu wszczął postępowanie przeciwko firmie Prezes UOKiK Tomasz Chróstny wszczął postępowanie przeciwko firmie Amazon. Zarzuty dotyczą wprowadzania w błąd co do momentu zawarcia umowy sprzedaży… » więcej 2023-02-01, godz. 06:00 Senat za nowelizacją ustawy o Sądzie Najwyższym z 14 poprawkami Senat przyjął we wtorek późnym wieczorem nowelizację ustawy o Sądzie Najwyższym; wniósł do niej rekomendowane uprzednio przez senackie komisje 14 poprawek… » więcej
1234567