„Przeżyła tylko Auschwitz”

2026-05-16
Anna Jachnina - autorka jednej z najbardziej znanych wojennych piosenek. Fot. arch. PR PiK

Anna Jachnina - autorka jednej z najbardziej znanych wojennych piosenek. Fot. arch. PR PiK

Przez dziesiątki lat nikt nie podejrzewał, że to właśnie ona jest autorką jednej z najbardziej znanych wojennych piosenek: „Siekiera, motyka, bimber, szklanka, w nocy nalot, w dzień łapanka...”.

Tylko nieliczni znali jej przeszłość i wiedzieli o walce w szeregach Armii Krajowej. O tym, że była autorką znanej wojennej piosenki, jej rodzina dowiedziała się dopiero po śmierci Anny Jachniny, podczas porządków w piwnicy. Anna Jachnina przez kilka dekad była jedną z najważniejszych postaci Polskiego Radia w Bydgoszczy. W poszukiwaniu ludowych twórców i zapomnianych utworów przemierzyła tysiące kilometrów. Dokumentowała folklor Kujaw, Pałuk i Kaszub. Zrealizowała setki audycji i słuchowisk poświęconych sztuce ludowej, tradycjom, obrzędom weselnym i medycynie ludowej. Wspólnie z Muzeum Etnograficznym w Toruniu organizowała konkursy na zbieranie „ustnej twórczości ludowej”, co dało początek znaczącym archiwom etnograficznym. W 1972 roku napisała wstęp do „Pieśni ludowe z Kujaw, Pałuk i Kaszub” Pawła Billerta. Za swoją tytaniczną pracę na rzecz dokumentowania kultury polskiej wsi otrzymała wiele prestiżowych nagród:
  • Złoty Mikrofon (1970) – jedno z najważniejszych wyróżnień radiowych w Polsce
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1972)
  • Medal Stolema (1975) – za zasługi dla kultury Pomorza i Kaszub
  • Nagroda im. Oskara Kolberga (1979) – najważniejsze polskie wyróżnienie w dziedzinie kultury ludowej.
Od 2026 roku w czasie Konkursu Artystycznych Form Radiowych „Grand PiK”, przyznawana będzie Nagroda im. Anny Jachniny. Jej patronem jest Polskie Radio Pomorza i Kujaw. Jury będzie przyznawać nagrodę za afirmację wolności. Konkurs Grand PiK rozpoczyna się już 18 maja. W oczekiwaniu na wielkie radiowe święto zapraszamy do wysłuchania reportażu Żanety Walentyn pt. „Przeżyłam tylko Auschwitz”.

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: Ziarna losu, 17 maja 2026 roku
Przez dziesiątki lat nikt nie podejrzewał, że to właśnie ona jest autorką jednej z najbardziej znanych wojennych piosenek: „Siekiera, motyka, bimber, szklanka, w nocy nalot, w dzień łapanka...”. Reportaż Żanety Walentyn

Zobacz także

Pieśni Emilii

„Pieśni Emilii"

Zryw wolności

„Zryw wolności”

Chmura

„Chmura”

Siła rodziny

„Siła rodziny”

Dom z duszą

„Dom z duszą”

W pułapce

„W pułapce”

Do rany przyłóż

„Do rany przyłóż”

Życie potrafi napisać niezwykły scenariusz,
niektórym dane jest zagrać w nim
przedziwną ale i piękną rolę.

„ZIARNA LOSU”
w każdą niedzielę o godz. 20.05
zapraszają:
Żaneta Walentyn. Piotr Ulanowski

Żaneta Walentyn. Piotr Ulanowski

Adriana Andrzejewska-Kuras. Fot Piotr Ulanowski

Adriana Andrzejewska-Kuras. Fot Piotr Ulanowski

Michał Słobodzian. Fot Piotr Ulanowski

Michał Słobodzian. Fot Piotr Ulanowski

Michał Zaręba. Fot Piotr Ulanowski

Michał Zaręba. Fot Piotr Ulanowski

Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę