Poniedziałek, 15 sierpnia 2022 r.   Imieniny: Napoleona, Stelii
Polskie Radio PiK » Rozmowa Dnia » Rozmowa Dnia
2022-06-23, 06:00 Michał Jędryka/Redakcja

Sławomir Cenckiewicz

Prof. Sławomir Cenckiewicz/fot. Wikipedia
Prof. Sławomir Cenckiewicz/fot. Wikipedia
PR PiK - Rozmowa Dnia - Sławomir Cenckiewicz
Gościem „Rozmowy Dnia” był prof. Sławomir Cenckiewicz historyk, były szef komisji likwidacyjnej Wojskowych Służb Informacyjnych, autor książki „Długie ramię Moskwy” o wywiadzie wojskowym PRL i wielu innych. Rozmawialiśmy między innymi o wpływie historii na współczesność w kontekście wojny na Ukrainie i zagrożenia rosyjskiego.

Michał Jędryka: Rozmawiamy po spotkaniu w Instytucie Pamięci Narodowej w Bydgoszczy. Powiedział Pan, że polska pamięć jest oparta na dwóch zasadach – fałszu i prawdy. I mówił Pan, że przechylamy się w stronę fałszu. Dlaczego tak się stało?
Prof. Sławomir Cenckiewicz: Nie wiem, czy się przechylamy. Mówiłem, że równolegle fałsz współistnieje z prawdą. Innymi słowy współistnieje ze sobą dziedzictwo PRL-u i wolnej Polski. Jaruzelski jest przez część społeczeństwa czczony tak samo, jak Piłsudski czy Anders. Można nawet zejść jeszcze nieco niżej i powiedzieć, że w jakimś sensie Wojsko Polskie, które jest instytucjonalno-personalną kontynuacją Ludowego Wojska Polskiego jest w rozkroku. Czci bowiem tradycje Ludowego Wojska Polskiego i po części tradycje Wojska Polskiego AK, NSZ-u, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Chcę przez to stwierdzenie pokazać, że Polska jest strukturalnie państwem postkomunistycznym, w którym obie narracje są prowadzone równolegle i jedna drugiej, albo druga pierwszej nigdy nie zdominowała.

24 lutego ta cezura niczego nie zmieniła? Chociażby w samej armii czy w postrzeganiu postkomunizmu, który przecież był organicznie powiązany ze strukturami sowieckimi?
– Chciałbym, żeby tak było, ale jest za wcześnie, żeby pokusić się o jednoznaczną opinię. Musi trochę czasu minąć, żeby na przykład sprawdzić, jak zostanie opisana czy przedstawiona – przy okazji jakiejś okrągłej rocznicy zakończenia II wojny światowej – historia tego, co zwolennicy narracji postkomunistycznej nazywają „wyzwoleniem Polski przez Armię Czerwoną od okupanta niemieckiego”. Chcę przypomnieć, że całkiem niedawno czczono – nawet polskie władze w tym uczestniczą – żołnierzy Ludowego Wojska Polskiego, którzy razem z Armią Czerwoną „wyzwalali Polskę spod okupanta niemieckiego”. Teraz widać – po 24 lutego – że mamy jakiś stan zawieszenia w tych sprawach, ale czy jest trwały? Za wcześnie stwierdzić jednoznacznie, że mamy to za sobą. Zobaczymy – za rok, dwa i kolejne lata, kiedy sytuacja się ustabilizuje – jak te narracje dotyczące samych początków Polski Ludowej będą przebiegały.

Wiemy, że agentura służb specjalnych, komunistycznych w Polsce nie została ani ujawniona, ani rozliczona. Czy ten stan nie wpływa na psychikę naszych polityków czy nawet zwykłych ludzi, którzy oswoili zdradę narodową?
– Ja bym powiedział, że została ujawniona, bo wszystkie narzędzia, które służą ujawnianiu agentury są do dyspozycji ogółu społeczeństwa. W Instytucie Pamięci Narodowej nie ma ani jednej teczki agenta, ani jednej karty rejestracyjnej danej osoby, zarejestrowanej jako agent SB czy służb wojskowych, która byłaby w jakikolwiek sposób chroniona. Wszystko jest jawne. Problem polega na czymś innym – na świadomości społecznej i braku konsekwencji tego faktu ujawnienia. To jest klasyczna sytuacja epoki post-prawdy, w której prawda nie ma już żadnego znaczenia (…).

Zobacz także

2022-08-15, godz. 06:45 Tomasz Giers Gościem Rozmowy dnia był Tomasz Giers z Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy. Rozmawialiśmy o dziejach Wojska Polskiego i o tym, co można zobaczyć w bydgoskim… » więcej 2022-08-12, godz. 06:00 Grzegorz Górski Gościem Rozmowy Dnia był prof. Grzegorz Górski z Akademii Jagiellońskiej w Toruniu, a rozmawialiśmy między innymi o tym, czy Polska ma szansę w rozgrywce… » więcej 2022-08-11, godz. 06:05 Krzysztof Nowak Gościem „Rozmowy Dnia” był Krzysztof Nowak z Inspekcji Transportu Drogowego w Bydgoszczy. Rozmawialiśmy m.in. o bezpieczeństwie przewozów pasażerskich… » więcej 2022-08-10, godz. 06:00 Zbigniew Kuźmiuk Gościem środowej Rozmowy Dnia w Polskim Radiu PiK był europoseł Zbigniew Kuźmiuk - ekonomista, nauczyciel akademicki i przedsiębiorca. Rozmawiała z nim… » więcej 2022-08-09, godz. 06:45 Katarzyna Gągola Gościem „Rozmowy Dnia” była dr Katarzyna Gągola, wicedyrektor Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Bydgoszczy. Rozmawialiśmy o tym, jak… » więcej 2022-08-08, godz. 03:17 Anna Gembicka Gościem „Rozmowy Dnia” była Anna Gembicka – wiceminister rolnictwa i rozwoju wsi. Rozmawialiśmy m.in. o gospodarstwach opiekuńczych i dopłatach do ogrzewania… » więcej 2022-08-05, godz. 06:00 Jakub Siedlecki Gościem Rozmowy Dnia był nadleśniczy Jakub Siedlecki z Nadleśnictwa Bydgoszcz. Jej tematy to stan zalesienia w Polsce i w regionie. Zapytaliśmy, czy prawdziwe… » więcej 2022-08-04, godz. 06:05 Ireneusz Stachowiak Gościem „Rozmowy Dnia” był prezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu. A jej temat to walka z „kopciuchami”. Rozmawialiśmy… » więcej 2022-08-02, godz. 05:00 Marlena Maląg Gościem „Rozmowy Dnia” była Marlena Maląg – minister rodziny i polityki społecznej. Rozmawialiśmy m.in. o 14. emeryturze, dopłatach do węgla i wakacjach… » więcej 2022-08-01, godz. 04:24 Maciej Kuske Gościem „Rozmowy Dnia” był Maciej Kuske – szef działu IT w NAT-WEST Group. Na półmetku wakacji warto przypomnieć o kilku zasadach dotyczących bezpieczeństwa… » więcej
12345