Wtorek, 13 listopada 2018 r.   Imieniny: Mateusza, Izaaka, Stanisława
Polskie Radio PiK » Nauka i technologie
2018-10-26, 10:45 Polska Agencja Prasowa

Replikę Księgi Henrykowskiej udostępniono w Opactwie Cysterskim

Opactwo cystersów w Henrykowie. Fot. Wikipedia.pl
Opactwo cystersów w Henrykowie. Fot. Wikipedia.pl
Replika powstałej w drugiej połowie XIII w. Księgi Henrykowskiej, wpisanej na listę UNESCO "Pamięć Świata" została udostępniona zwiedzającym Opactwo Cysterskie w Henrykowie (Dolnośląskie). W czwartek otwarto też wyremontowane średniowieczne most i śluzę należące do Opactwa.
Księga Henrykowska to powstała w drugiej połowie XIII w. kronika opactwa cystersów w Henrykowie na Dolnym Śląsku - spisana po łacinie, jednak w jej treści znajduje się zdanie uważane za najstarsze zapisane w języku polskim: "Day ut ia pobrusa, a ti poziwai", które w transkrypcji można zapisać: "Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj". Miał tak się zwrócić osiadły na Dolnym Śląsku czeski rycerz Boguchwał do swej żony, gdy ta mełła ziarno na ręcznych żarnach.

Oryginalna Księga Henrykowska jest przechowywana w Muzeum Archidiecezjalnym we Wrocławiu - 9 października 2015 r. została wpisana na Światową Listę Programu UNESCO "Pamięć Świata".

"Niemiecki mnich, który jest autorem tego dzieła, w łacińskiej kronice wkłada w usta czeskiego rycerza pierwsze zdanie wypowiedziane w języku polskim i to zdanie rycerz kieruje do swojej żony Polki. To pokazuje jaki klimat panował wtedy na Śląsku, ukazuje wielokulturowość i bogactwo tego miejsca" – powiedział w czwartek rzecznik archidiecezji wrocławskiej ks. Rafał Kowalski. W uroczystości uczestniczył także metropolita wrocławski abp Józef Kupny.

Jak wyjaśnił rzecznik, początki opactwa henrykowskiego sięgają 1222 roku. W 1810 r. Klasztor uległ sekularyzacji, a jego pomieszczenia przejęła rodzina książąt sasko-weimarskich, wtedy też je przebudowano.

"Po wojnie to miejsce zostało przejęte przez władze PRL-u, stworzono tutaj Państwowe Gospodarstwo Rolne, tutaj także funkcjonowało Technikum Hodowli Roślin i Nasiennictwa. W 1990 roku obiekt został zwrócony Archidiecezji Wrocławskiej i od tego czasu trwają różnego rodzaju prace, aby znowu przywrócić temu miejscu pierwotny blask, żeby uczynić to miejsce otwartym dla turystów, gdyż nie warto takich miejsc czynić niedostępnymi" - powiedział ks. Kowalski.

Replika zabytkowej Księgi Henrykowskiej jest eksponowana w Sali Dębowej Opactwa. Jak wyjaśnił ks. Kowalski, niezbędne było zapewnienie jej odpowiednich warunków - gabloty, temperatury pomieszczenia i nowego systemu przeciwpożarowego.

W czwartek otwarto też wyremontowany średniowieczny most kamienny, stanowiący reprezentacyjny wjazd na teren Opactwa oraz śluzę klasztorną. Prace remontowe trwały trzy lata - były sfinansowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, PGE Polską Grupę Energetyczną i Archidiecezję. Łącznie, na ten etap prac remontowych wydano 3 mln zł.

"Współfinansowanie tak istotnych inicjatyw dla polskiego dziedzictwa narodowego, jak prace konserwatorskie miejsca ekspozycji księgi, uznajemy za nieodłączną cześć naszej misji" – powiedział prezes zarządu PGE Henryk Baranowski. (PAP)

Nauka i technologie

2018-11-12, godz. 18:15 "Sto Lat! Nauka Polska" - wystawa o polskiej nauce w Domu Mikołaja Kopernika Najwybitniejsze postaci polskiej nauki na wystawie 'Sto Lat! Nauka Polska' w Domu Mikołaja Kopernika w Toruniu. » więcej 2018-11-06, godz. 15:17 Powstanie genomowa mapa Polski; rekrutacja w grudniu W grudniu 2018 r. rozpocznie się rekrutacja do opracowania tzw. genomowej mapy Polski, w ramach której przebadany ma być genom 5 tys. Polaków - zapowiedział w ... » więcej 2018-11-03, godz. 12:28 Uwaga! W listopadzie z nieba lecą kamienie! [film] Taurydy - to kluczowe słowo do wyjaśnienia zagadki... W pierwszych dniach listopada 2018 mamy szansę zobaczyć niejedno zjawisko, które może (choć wcale nie mu ... » więcej 2018-10-29, godz. 06:05 Neurolodzy: udar mózgu to zagrożenie życia; konieczne wezwanie karetki Udar mózgu to zagrożenie życia. Gdy wystąpią jego objawy, jak np. opadanie kącika ust, niedowład ręki, nogi, niewyraźna mowa, należy natychmiast wezwać pogoto ... » więcej 2018-10-20, godz. 13:52 Nowa mapa Marsa pokazuje, że lodu jest na nim więcej, niż sądzono Na północnej półkuli Marsa lodu może być więcej, niż dotąd sądzono - pokazuje pierwsza szczegółowa mapa form ukształtowania terenu Czerwonej Planety, przygoto ... » więcej 2018-10-05, godz. 07:00 Już za dwa lata powstanie w Toruniu kosmiczne laboratorium W Toruniu powstanie 'Space Labs' - miejsce, w którym konstruktorzy i projektanci będą testować swoje wynalazki i projekty. Informację potwierdził 4 październi ... » więcej 2018-10-03, godz. 16:00 Najstarszą, nieznaną wersję polskiego przekładu Koranu wydadzą filolodzy z Torunia Najstarszą i nieznaną do tej pory wersję polskiego przekładu Koranu wydadzą filolodzy z Centrum Badań Kitabistycznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruni ... » więcej 2018-10-03, godz. 14:35 Dzięki noblistom z chemii można uzyskiwać zupełnie nowe materiały i leki Tegoroczni nobliści z dziedziny chemii - Frances H. Arnold oraz George P. Smith i sir Gregory P. Winter - rozwinęli metody, pozwalające uzyskiwać m.in. biopal ... » więcej 2018-09-25, godz. 19:17 Na UMK testują metodę, która może zwiększyć liczbę przeszczepianych nerek Nowatorską, nisko inwazyjną metodę badania nerek, która pozwoli na lepszą ocenę jakości pobieranych narządów, testują naukowcy z Collegium Medicum UMK w Torun ... » więcej
1234567