Sobota, 25 stycznia 2020 r.   Imieniny: Pawła, Miłosza, Elwiry
Polskie Radio PiK » Nauka i technologie
2018-07-05, 08:54 Polska Agencja Prasowa

Archeolog znalazł w przedwojennej prasie informacje nt. nieznanych wykopalisk

Nie tylko w czasie wykopalisk czy w muzealnych zbiorach można dokonać odkryć archeologicznych, ale również w... gazetach. Fot. Pixabay
Nie tylko w czasie wykopalisk czy w muzealnych zbiorach można dokonać odkryć archeologicznych, ale również w... gazetach. Fot. Pixabay
Nie tylko w czasie wykopalisk czy w muzealnych zbiorach można dokonać odkryć archeologicznych, ale również w... gazetach. W przedwojennej prasie tylko z niewielkiej części Ziem Odzyskanych naukowiec natknął się na opisy wielu nieznanych znalezisk oraz skarbów.
Ziemie Odzyskane, czyli terytoria należące przed II wojną światową do Niemiec (m.in. Śląsk, część Pomorza Zachodniego i Brandenburgii po linię Odry i Nysy Łużyckiej oraz południowa część Prus Wschodnich), które po wojnie włączono do Polski, szczególnie ucierpiały w czasie działań wojennych lub tuż po nich. Zbiory muzealne i archiwalne w wielu miejscowościach zostały zniszczone lub zrabowane.

"Dlatego bardzo cennym źródłem informacji na temat archeologii regionu okazała się prasa codzienna, która do tej pory nie była badana pod tym kątem" - powiedział w rozmowie z PAP prof. Andrzej Kokowski z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

"Tylko w czasie pierwszego miesiąca badań w czasie analizy dziesięciu tytułów prasowych wydawanych w tym rejonie natknąłem się na ponad pół tysiąca artykułów i notek prasowych, w których opisywane są odkrycia w ponad 300 miejscowościach" - poinformował prof. Kokowski. Okazało się, że aż 60 proc. z nich było dotąd zupełnie nieznanych archeologom, a dalsze 20 proc. jedynie sygnalizowane w opracowaniach archeologicznych.

"To autentyczny przewrót w zakresie ilości i możliwości gromadzenia źródeł na temat archeologii tego rejonu!" - uważa naukowiec. Tym bardziej - dodaje - że w wielu doniesieniach zawarto dokładną lokalizację odkryć i ich precyzyjne wymiary.

Wyniki tych analiz dotyczą niewielkiego fragmentu Ziem Odzyskanych - obszaru Mark Brandenburg (terytorium na wschód od środkowej Odry - obecnie jest to fragment woj. lubuskiego i zachodniopomorskiego). Badania były możliwe dzięki finansowaniu Fundacji Alexander von Humboldt Stiftung z Bonn.

Od lat archeolodzy mozolnie odtwarzają fragmenty wiedzy o Ziemiach Odzyskanych, głównie na podstawie artykułów naukowych przedwojennych, niemieckich archeologów i ocalałych archiwów. "Dostrzegłem jednak jeszcze jedno źródło dla tych poszukiwań – prasę codzienną i archiwa +nie branżowe+" - powiedział naukowiec.

Jak wyjaśnił, są to najczęściej kilkuwierszowe wzmianki o nich, ale również obszerne sprawozdania z wykopalisk. Są wśród nich opisy skarbów z epoki brązu, grobów z różnych epok, a także pojedynczych zabytków, na przykład mieczy z brązu, łodzi jednopiennych i narzędzi kamiennych.

Prof. Kokowski odwiedził również archiwa tworzone przez niemieckich uchodźców już na terenie RFN, a dotyczące ich dawnych miejsc zamieszkania. "W różnych towarzystwach regionalnych - tzw. Heimatkreis - do dziś zbierane są pamiątki z pierwotnych siedzib. Znalazłem tam m.in. unikatowe wydania gazet czy druki ulotne, w których opisywano wykopaliska albo fotografie ekspozycji muzealnych czy zabytków archeologicznych" - powiedział. Do tej pory archeolog odwiedził towarzystwa regionalne związane m.in. z powiatami Schlochau (obecnie Trzcianka), Schneidemuhl (obecnie Piła) czy Flatow (obecnie Złotów).

Również w tym przypadku badacz natknął się na informacje dotyczące zupełnie nieznanych współczesnym archeologom badań, np. odkrycia grobu sprzed ok. 2 tys. lat w Szczytnie (pow. człuchowski).

To nie pierwszy projekt prof. Kokowskiego, w czasie którego naukowiec analizował doniesienia prasowe pod kątem obecności w odkryć archeologicznych. Dwa lata temu skupił się na terenie Pogranicza poznańsko-zachodniopruskiego (Grenzmark Posen-Westpreußen) – prowincji Prus w latach 1922-1938 utworzonej z części Prus Zachodnich i Prowincji Poznańskiej, które nie powróciły do Polski w wyniku postanowień traktatu wersalskiego.

"W czasie lektury natknąłem się na opis 138 odkryć archeologicznych z 111 miejscowości, z których 75 nie znalazło nigdy miejsca w literaturze naukowej" - wspomina naukowiec.(PAP)

Nauka i technologie

2019-09-27, godz. 12:47 Google Cloud strategicznym partnerem Operatora Chmury Krajowej Google Cloud został strategicznym partnerem Operatora Chmury Krajowej (OChK), dzięki czemu OChK włączy do oferty usługi chmury obliczeniowej Google, a Google ... » więcej 2019-09-24, godz. 10:11 Raport: wartość polskiego e-eksportu może wzrosnąć o 400 proc. do 110 mld zł Zniesienie barier utrudniających rozwój eksportu cyfrowego może w dłuższej perspektywie zwiększyć liczbę polskich firm sprzedających towary i usługi za granic ... » więcej 2019-08-14, godz. 07:23 Nowa e-usługa Ministerstwa Cyfryzacji - resort przypomni o wymianie dowodu osobistego Posiadacze Profilu Zaufanego dostaną przypomnienie o konieczności wymiany dowodu osobistego; powiadomienie będzie wysyłane w wiadomości SMS trzykrotnie - na 6 ... » więcej 2019-08-06, godz. 12:03 ZUS sprawdza niby-chorych. Mają specjalną aplikację! Nowa aplikacja pomaga urzędnikom identyfikować tych, którzy pracują, będąc na zwolnieniu lekarskim. Tysiące osób muszą zwracać zasiłki, głównie prowadzący dzi ... » więcej 2019-07-28, godz. 08:20 Gry wideo, ale i planszówki. E-sport w Inowrocławiu [zdjęcia] W Inowrocławiu trwa turniej gier wideo. Impreza Sprzymierzeni Gaming Center przyciągnęła do hali widowiskowo-sportowej sympatyków wirtualnej rozrywki. Tego ro ... » więcej 2019-07-20, godz. 15:23 „Radio Planet i Komet” ląduje na Księżycu! „50 twarzy Księżyca” to tytuł multimedialnej projekcji poświęconej 50. rocznicy lądowania na Srebrnym Globie. Filmowa opowieść zostanie wyświetlona dziś na Sk ... » więcej 2019-07-17, godz. 11:45 Czego oko nie widziało, usłyszą uszy, i poprowadzą, dzięki totupointom! Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, jako pierwsza uczelnia w województwie, zainstalował na budynkach uczelnianych system Totupoint, czyli elektroni ... » więcej 2019-07-16, godz. 09:38 Częściowe zaćmienie Księżyca. Czy aura pozwoli na obserwację? Zaćmienie Księżyca zawsze robi wrażenie - nawet jeśli jest tylko częściowe. Właśnie takie zdarzy się dziś (16.07.) późnym wieczorem. » więcej 2019-07-04, godz. 15:20 Młodzież i internet. Wyniki badań przeczą stereotypom [prezentacja] Większość młodzieży właściwie wykorzystuje internet i telefon komórkowy - wynika z badań przeprowadzonych przez Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach. W badani ... » więcej 2019-06-10, godz. 13:32 Ponad połowa Polaków zorganizuje urlop samodzielnie, korzystając z Internetu W tym roku, podobnie jak rok temu, większość polskich turystów (61,8 proc.) zorganizuje wyjazd samodzielnie, korzystając z Internetu, a 18,1 proc. kupi wyciec ... » więcej
1234567