Środa, 18 września 2019 r.   Imieniny: Irmy, Stanisława, Ireny
Polskie Radio PiK » Rozmowa dnia » Rozmowa dnia
2019-01-04, 06:00 Michał Jędryka

dr Mateusz Soliński

dr Mateusz Soliński. Fot. E.Rupniewska
dr Mateusz Soliński. Fot. E.Rupniewska
Gościem Rozmowy Dnia był dr Mateusz Soliński, filozof, historyk sztuki i kustosz Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy. A rozmawialiśmy o obrazach przedstawiających Matkę Bożą i ich związkach z odzyskaniem niepodległości.

Michał Jędryka: W ubiegłym roku przed Bożym Narodzeniem miał pan wykład o przedstawieniach Bożego Narodzenia w sztuce. W tym roku tuż przed świętami poświęcił pan takie wystąpienie jednej z głównych postaci tego wydarzenia czyli Matce Bożej, którą przedstawiano w rozmaity sposób w sztuce, ale pana prelekcja była poświęcona interwencjom Matki Bożej w polską historię oraz ich przedstawieniom w sztuce. Który z tych obrazów jest najmocniej dla pana znaczący?

Mateusz Soliński: Trudno taki wybrać, moim zamierzeniem było zebranie pewnej liczby, nie wszystkich oczywiście, tylko wybranych obrazów bardzo istotnych czy mówiących wiele o naszej historii. Trudno byłoby jeden wybrać. (...). Może na uwagę zasługiwałby szczególnie jeden wizerunek Matki Bożej, która miała objawić się w Gietrzwałdzie. Przypuszczam, że jakby pan redaktor wyszedł na ulicę z mikrofonem i by zaczął pytać ludzi o te objawienia, dużo ludzi o nich w ogóle nie słyszało, a nawet jeśli słyszało, to na pewno nie powiązało ich z odzyskaniem przez Polskę niepodległości. Te objawienia miały miejsce w 1877 roku, więc jeszcze przed odzyskaniem niepodległości. Te objawienia i wizerunki miały bardzo duży wpływ na to co się wydarzyło przez następne kilkadziesiąt lat i w gruncie rzeczy są opinie mówiące o tym, że dzięki tym wydarzeniom, które nastąpiły po tych objawieniach, niezależnie czy będziemy w nie wierzyć czy nie, pojawiła się szansa, że Polacy byli w stanie te niepodległość odzyskać.

Czy w Gietrzwałdzie oprócz tego, że jest miejsce objawień to również jest obraz Matki Bożej?

Ja w moim wystąpieniu i na tym skoncentrowałem swoje badania i poszukiwania, odnosiłem się do tych obrazów, które powstały już po tych objawieniach, o różnej jakości artystycznej, które ukazywały Matkę Bożą, pokazującą się nad klonem oraz dzieci, które tych objawień doświadczyły. Jest obraz Matki Bożej Gietrzwałdzkiej, który datuje się na XV czy XVI wiek, więc poprzedza to wydarzenie czyli objawienia nie są związane z tym obrazem. Jednak pielgrzymki, które od momentu nagłośnienia objawień się nasiliły, także interesowały się obrazem Matki Bożej Gietrzwałdzkiej.

To były bardzo masowe pielgrzymki w latach 70. XIX wieku.

Tak i to jest najistotniejszy punkt tych objawień, bo szacuje się, że w samym roku objawień, na przestrzeni kilku miesięcy, Gietrzwałd odwiedziło około 5% ówczesnej populacji Polaków nie mających wtedy swojego państwa czyli około 0,5 mln osób. Taka jeszcze krótka dygresja, ale istotna: (...) ten ruch pielgrzymkowy spowodował zapchanie linii kolejowych na drodze do Olsztyna, wówczas najbardziej rozbudowanej sieci linii kolejowych na świecie jakie znajdowały się w Cesarstwie Niemieckim. Być może powstrzymał on wybuch wojny na skalę światową, która później wybuchła w 1914 roku. To jest teza Grzegorza Brauna, zachęcam do zapoznania się z jego publikacją, że te objawienia, pomijając aspekt odnowy moralnej narodu, doprowadziły do tego, że ta wojna nie wybuchła, co więcej, spowodowały, że nie wybuchło kolejne powstanie, co do którego mamy informacje, że było planowane i inspirowane przez Brytyjczyków, którzy chcieli doprowadzić do dywersji na tyłach wroga, czyli Rosji, która była zaangażowana w wojnę rosyjsko-turecką i przez to nie doszło, do samobójczego powstania, wojny, która przekreśliłaby wszelkie szanse na odzyskanie przez Polskę niepodległości. (...).
Mówi dr Mateusz Soliński

Zobacz także

2019-09-18, godz. 06:00 Andrzej Kobiak [wideo] O Pakcie dla Kobiet oraz o międzynarodowej polityce historycznej w kontekście twierdzenia ambasady rosyjskiej o „wyzwoleniu Ukrainy i Białorusi” – gościem "Ro ... » więcej 2019-09-17, godz. 06:00 Mikołaj Bogdanowicz [wideo] Wojewoda kujawsko-pomorski Mikołaj Bogdanowicz, który był dziś gościem "Rozmowy dnia" Polskiego Radia PiK mówił, że porozumienie zawarte dziś w Brzozie Bydgos ... » więcej 2019-09-16, godz. 06:30 Stanisław Karczewski [wideo] W Rozmowie dnia nasz wywiad z marszałkiem senatu, Stanisławem Karczewskim, między innymi na temat posiedzenia Parlamentu na granicy kadencji oraz o kondycji s ... » więcej 2019-09-13, godz. 06:15 Antoni Mężydło [wideo] Gościem piątkowej Rozmowy dnia Radia PiK był poseł Antoni Mężydło, toruński kandydat KO do Senatu, a rozmawiano między innymi o trzydziestej rocznicy utworze ... » więcej 2019-09-12, godz. 06:00 Krzysztof Gawkowski [wideo] Sojusz Lewicy Demokratycznej ma plan podniesienia płacy minimalnej do 2700 złotych brutto w przyszłym roku, chce też wprowadzić kwotę wolną od podatku w wysok ... » więcej 2019-09-11, godz. 06:00 Ireneusz Stachowiak [wideo] Minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro oświadczył w poniedziałek, że ma twarde dowody na udział posła PO Krzysztofa Brejzy w organizowanie „hejtu” swoich pr ... » więcej 2019-09-10, godz. 06:03 Krzysztof Czabański [wideo] – Chcemy rozwijać kraj, żeby ludzie mogli żyć godnie. Jeżeli walczymy o wolność od czegoś i o wolność do czegoś, musimy stworzyć do tego warunki. Działania rz ... » więcej 2019-09-09, godz. 05:57 Jacek Sasin Prawo i Sprawiedliwość zapowiada, że jeśli wygra wybory, skoncentruje się na podniesieniu poziomu życia Polaków. Co to konkretnie oznacza? Skąd wziąć pieniądz ... » więcej 2019-09-06, godz. 06:06 Jan Krzysztof Ardanowski Gościem ”Rozmowy dnia" był w piątek minister rolnictwa Jan Krzysztof Ardanowski. Rozmawialiśmy z nim w delegaturze Urzędu Wojewódzkiego w Toruniu. Michał Jędr ... » więcej 2019-09-05, godz. 05:50 Marcin Sypniewski [wideo] „Polska potrzebuje realnej zmiany, dlatego kandyduję z listy Konfederacji” - mówił ogłaszając swój start w wyborach parlamentarnych lider listy w okręgu bydgo ... » więcej
12345