Poniedziałek, 25 marca 2019 r.   Imieniny: Marioli, Wieczysława, Ireneusza
Polskie Radio PiK » Nauka i technologie
2018-12-10, 18:45 Polska Agencja Prasowa

W Sztokholmie wręczono Noble, zabrakło nagrody z literatury

Szwedzki król Karol XVI Gustaw wręcza Francis H. Arnold Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii PAP/EPA/HENRIK MONTGOMERY
Szwedzki król Karol XVI Gustaw wręcza Francis H. Arnold Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii PAP/EPA/HENRIK MONTGOMERY
Tegoroczni laureaci nagród Nobla w czterech dziedzinach odebrali w poniedziałek w Sztokholmie medale i dyplomy z rąk króla Szwecji Karola XVI Gustawa. W tym roku wyjątkowo nie przyznano nagrody w dziedzinie literatury, co zmieniło program uroczystości.
W swoim przemówieniu przewodniczący Fundacji Noblowskiej Carl-Henrik Heldin nawiązał do przypadającej w poniedziałek 70. rocznicy przyjęcia przez Zgromadzenie Ogólne ONZ Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka.

"Przypomina nam to, że to instytucje oraz instrumenty prawne formalizują postęp. Prawa człowieka są jednymi z nich, podobnie jak nauka oraz demokracja" - stwierdził Heldin.

Ogromne brawa, także od obecnych na widowni sztokholmskiej filharmonii pacjentów, otrzymali nobliści w dziedzinie medycyny. Amerykanin James Allison i Japończyk Tasuku Honjo przyczynili się do rozwoju nowoczesnej immunoterapii, która aktywuje układ odporności do skutecznej walki z rakiem. Dzięki ich badaniom udaje się dziś znacznie przedłużać życie osobom z bardzo agresywnymi nowotworami. Japończyk odebrał nagrodę ubrany w tradycyjne kimono.

Ponadto Nagrodę Nobla, której wartość pieniężna w każdej dziedzinie wynosi 9 mln koron (870 tys. euro), otrzymali: Arthur Ashkin (USA), Gerard Mourou (Francja i USA) oraz Donna Strickland (Kanada) za odkrycia z zakresu fizyki laserów. Ich wynalazek jest także wykorzystywany w operacjach usuwania nowotworów. Mający 96 lat Ashkin jest najstarszym laureatem w historii Nagrody Nobla. Na uroczystości w Sztokholmie naukowca reprezentowała rodzina.

Laureatami w dziedzinie chemii za "wykorzystanie mechanizmów ewolucyjnych do wytwarzania białek", zostali Amerykanie Frances Arnold oraz George Smith, a także Brytyjczyk Sir Gregory Winter.

Nagroda Nobla w dziedzinie ekonomii (właściwie: Nagroda Szwedzkiego Banku im. Alfreda Nobla) trafiła do Amerykanów Williama Nordhausa oraz Paula Romera za badania związane ze zmianami klimatu i innowacjami technologicznym.

W tym roku wyjątkowo zabrakło laureata literackiej Nagrody Nobla; ma to związek z aferą, jaka wybuchła w Akademii Szwedzkiej.

Jesienią 2017 roku 18 kobiet oskarżyło Jean-Claude'a Arnaulta, współpracownika Akademii Szwedzkiej i męża członkini tej akademii Katariny Frostenson, o wykorzystywanie seksualne, a pięć z nich zdecydowało się złożyć doniesienie na policję z oskarżeniem go o gwałt. Część zarzutów została jednak umorzona z powodu przedawnienia lub braku dowodów.

Afera Arnaulta wywołała konflikt wewnątrz Akademii, masowe odejścia jej członków i przyczyniła się do decyzji o nieprzyznawaniu w tym roku literackiej Nagrody Nobla.

Akademia Szwedzka chciałaby przyznać w przyszłym roku dwie nagrody, za 2019 rok oraz zaległą. W tym celu powołała nowy Komitet Noblowski, do którego zaproszono zewnętrznych ekspertów. Według realizującej testament Nobla Fundacji Noblowskiej kryzys nie jest jeszcze zażegnany, a los literackiego Nobla rozstrzygnie się na początku przyszłego roku.

W ubiegłym tygodniu Sąd Apelacyjny w Sztokholmie uznał Arnaulta za winnego gwałtu i podwyższył mu karę więzienia do 2,5 roku.

Ze Sztokholmu Daniel Zyśk (PAP)

Nauka i technologie

2019-03-17, godz. 10:48 20 marca początek astronomicznej wiosny W środę 20 marca o godz. 22:58 rozpocznie się astronomiczna wiosna, która potrwa do 21 czerwca. Od tej pory dni będą coraz dłuższe od nocy. Na wiosennym niebi ... » więcej 2019-03-02, godz. 12:23 SpaceX wysłała załogową wersję kapsuły na stację kosmiczną. Na razie z manekinem Należąca do Elona Muska firma SpaceX wystrzeliła w sobotę rakietę Falcon 9, wynosząc na orbitę załogową wersję kapsuły Dragon. Kapsuła - w której nie ma ludzi ... » więcej 2019-02-10, godz. 15:57 Facebook ma 15 lat. Od programu dla uczelni po globalne medium Minęło półtorej dekady, odkąd student Harvardu Mark Zuckerberg powołał serwis, który miał służyć komunikacji w obrębie uczelni. W tym czasie Facebook stał się ... » więcej 2019-02-06, godz. 06:12 Szef MON powołał pełnomocnika ds. wojsk cyberobrony Płk Karol Molenda został pełnomocnikiem ds. wojsk obrony cyberprzestrzeni. Decyzję w tej sprawie szef MON Mariusz Błaszczak podpisał we wtorek. Zapowiedział t ... » więcej 2019-01-22, godz. 20:45 Olsztyńscy lekarze zrekonstruowali część twarzy 52-letniej kobiecie Ponad osiem godzin trwała operacja rekonstrukcji twarzy, którą przeprowadzono w olsztyńskim szpitalu miejskim. Skomplikowany zabieg przebiegł zgodnie z planem ... » więcej 2019-01-22, godz. 12:33 Uber inwestuje w Polsce! Rozwinie projekt roweru elektrycznego W Krakowie powstanie pierwsze poza USA centrum inżynieryjne Ubera, w którym będzie rozwijany projekt elektrycznego roweru Jump - poinformował we wtorek na kon ... » więcej 2019-01-11, godz. 10:11 Mecze hiszpańskiej ligi na YouTube! Piłkarskie mecze hiszpańskiej drugiej ligi będą transmitowane w serwisie internetowym YouTube. Spotkania - komentowane w języku angielskim - będą dostępne w 1 ... » więcej 2019-01-06, godz. 14:32 Naukowcy pomogą odzyskiwać aluminium i PCW z opakowań po tabletkach Jak skutecznie odzyskiwać aluminium i tworzywa sztuczne z odpadów po blistrach farmaceutycznych? Na pomysł wpadli naukowcy z Uniwersytetu Łódzkiego, którzy op ... » więcej 2019-01-03, godz. 08:15 Chińska sonda wylądowała na niezbadanej półkuli Księżyca Chiński pojazd kosmiczny, sonda Chang'e 4 wylądowała na niewidocznej z Ziemi półkuli Księżyca - poinformowała chińska telewizja państwowa. Jest to pierwsze lą ... » więcej 2018-12-24, godz. 10:30 Gwiazda Wigilijna 2018 Która gwiazda zaświeci jako pierwsza na wigilijnym niebie A.D. 2018? Trudne pytanie, bo jednocześnie zabłysną aż trzy! » więcej
1234567