Czwartek, 05 grudnia 2019 r.   Imieniny: Sabiny, Krystyny, Edyty
Polskie Radio PiK » Nauka i technologie
2018-12-10, 18:45 Polska Agencja Prasowa

W Sztokholmie wręczono Noble, zabrakło nagrody z literatury

Szwedzki król Karol XVI Gustaw wręcza Francis H. Arnold Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii PAP/EPA/HENRIK MONTGOMERY
Szwedzki król Karol XVI Gustaw wręcza Francis H. Arnold Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii PAP/EPA/HENRIK MONTGOMERY
Tegoroczni laureaci nagród Nobla w czterech dziedzinach odebrali w poniedziałek w Sztokholmie medale i dyplomy z rąk króla Szwecji Karola XVI Gustawa. W tym roku wyjątkowo nie przyznano nagrody w dziedzinie literatury, co zmieniło program uroczystości.
W swoim przemówieniu przewodniczący Fundacji Noblowskiej Carl-Henrik Heldin nawiązał do przypadającej w poniedziałek 70. rocznicy przyjęcia przez Zgromadzenie Ogólne ONZ Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka.

"Przypomina nam to, że to instytucje oraz instrumenty prawne formalizują postęp. Prawa człowieka są jednymi z nich, podobnie jak nauka oraz demokracja" - stwierdził Heldin.

Ogromne brawa, także od obecnych na widowni sztokholmskiej filharmonii pacjentów, otrzymali nobliści w dziedzinie medycyny. Amerykanin James Allison i Japończyk Tasuku Honjo przyczynili się do rozwoju nowoczesnej immunoterapii, która aktywuje układ odporności do skutecznej walki z rakiem. Dzięki ich badaniom udaje się dziś znacznie przedłużać życie osobom z bardzo agresywnymi nowotworami. Japończyk odebrał nagrodę ubrany w tradycyjne kimono.

Ponadto Nagrodę Nobla, której wartość pieniężna w każdej dziedzinie wynosi 9 mln koron (870 tys. euro), otrzymali: Arthur Ashkin (USA), Gerard Mourou (Francja i USA) oraz Donna Strickland (Kanada) za odkrycia z zakresu fizyki laserów. Ich wynalazek jest także wykorzystywany w operacjach usuwania nowotworów. Mający 96 lat Ashkin jest najstarszym laureatem w historii Nagrody Nobla. Na uroczystości w Sztokholmie naukowca reprezentowała rodzina.

Laureatami w dziedzinie chemii za "wykorzystanie mechanizmów ewolucyjnych do wytwarzania białek", zostali Amerykanie Frances Arnold oraz George Smith, a także Brytyjczyk Sir Gregory Winter.

Nagroda Nobla w dziedzinie ekonomii (właściwie: Nagroda Szwedzkiego Banku im. Alfreda Nobla) trafiła do Amerykanów Williama Nordhausa oraz Paula Romera za badania związane ze zmianami klimatu i innowacjami technologicznym.

W tym roku wyjątkowo zabrakło laureata literackiej Nagrody Nobla; ma to związek z aferą, jaka wybuchła w Akademii Szwedzkiej.

Jesienią 2017 roku 18 kobiet oskarżyło Jean-Claude'a Arnaulta, współpracownika Akademii Szwedzkiej i męża członkini tej akademii Katariny Frostenson, o wykorzystywanie seksualne, a pięć z nich zdecydowało się złożyć doniesienie na policję z oskarżeniem go o gwałt. Część zarzutów została jednak umorzona z powodu przedawnienia lub braku dowodów.

Afera Arnaulta wywołała konflikt wewnątrz Akademii, masowe odejścia jej członków i przyczyniła się do decyzji o nieprzyznawaniu w tym roku literackiej Nagrody Nobla.

Akademia Szwedzka chciałaby przyznać w przyszłym roku dwie nagrody, za 2019 rok oraz zaległą. W tym celu powołała nowy Komitet Noblowski, do którego zaproszono zewnętrznych ekspertów. Według realizującej testament Nobla Fundacji Noblowskiej kryzys nie jest jeszcze zażegnany, a los literackiego Nobla rozstrzygnie się na początku przyszłego roku.

W ubiegłym tygodniu Sąd Apelacyjny w Sztokholmie uznał Arnaulta za winnego gwałtu i podwyższył mu karę więzienia do 2,5 roku.

Ze Sztokholmu Daniel Zyśk (PAP)

Nauka i technologie

2019-08-06, godz. 12:03 ZUS sprawdza niby-chorych. Mają specjalną aplikację! Nowa aplikacja pomaga urzędnikom identyfikować tych, którzy pracują, będąc na zwolnieniu lekarskim. Tysiące osób muszą zwracać zasiłki, głównie prowadzący dzi ... » więcej 2019-07-28, godz. 08:20 Gry wideo, ale i planszówki. E-sport w Inowrocławiu [zdjęcia] W Inowrocławiu trwa turniej gier wideo. Impreza Sprzymierzeni Gaming Center przyciągnęła do hali widowiskowo-sportowej sympatyków wirtualnej rozrywki. Tego ro ... » więcej 2019-07-20, godz. 15:23 „Radio Planet i Komet” ląduje na Księżycu! „50 twarzy Księżyca” to tytuł multimedialnej projekcji poświęconej 50. rocznicy lądowania na Srebrnym Globie. Filmowa opowieść zostanie wyświetlona dziś na Sk ... » więcej 2019-07-17, godz. 11:45 Czego oko nie widziało, usłyszą uszy, i poprowadzą, dzięki totupointom! Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, jako pierwsza uczelnia w województwie, zainstalował na budynkach uczelnianych system Totupoint, czyli elektroni ... » więcej 2019-07-16, godz. 09:38 Częściowe zaćmienie Księżyca. Czy aura pozwoli na obserwację? Zaćmienie Księżyca zawsze robi wrażenie - nawet jeśli jest tylko częściowe. Właśnie takie zdarzy się dziś (16.07.) późnym wieczorem. » więcej 2019-07-04, godz. 15:20 Młodzież i internet. Wyniki badań przeczą stereotypom [prezentacja] Większość młodzieży właściwie wykorzystuje internet i telefon komórkowy - wynika z badań przeprowadzonych przez Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach. W badani ... » więcej 2019-06-10, godz. 13:32 Ponad połowa Polaków zorganizuje urlop samodzielnie, korzystając z Internetu W tym roku, podobnie jak rok temu, większość polskich turystów (61,8 proc.) zorganizuje wyjazd samodzielnie, korzystając z Internetu, a 18,1 proc. kupi wyciec ... » więcej 2019-06-08, godz. 21:15 Nowa odsłona serwisu internetowego SzukajwArchiwach.gov.pl Tworzenie własnych kolekcji tematycznych i udostępnianie materiałów z serwisu na portalach społecznościowych dla zalogowanych użytkowników czy zamówienie sobi ... » więcej 2019-06-05, godz. 07:18 Plastikowe karty wkrótce znikną. Co je zastąpi? Plastikowe karty płatnicze wyjdą z użycia. Testowane są różne formy uwierzytelniania płatności, a w tej dziedzinie najważniejsze jest bezpieczeństwo transakcj ... » więcej 2019-05-18, godz. 10:14 Wiosna w pełni to szczyt aktywności kleszczy [wideo] Kleszcze piją krew od żywicieli trzy razy w ciągu całego swojego życia, wyszukują ofiary dzięki niezwykle czułym zmysłom, reagującym m.in. na ciepło i wydycha ... » więcej
1234567