Piątek, 27 listopada 2020 r.   Imieniny: Waleriana, Wirgiliusza, Maksyma
Polskie Radio PiK » Nauka i technologie
Ogłoszenie własne nadawcy
2018-12-10, 18:45 Polska Agencja Prasowa

W Sztokholmie wręczono Noble, zabrakło nagrody z literatury

Szwedzki król Karol XVI Gustaw wręcza Francis H. Arnold Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii PAP/EPA/HENRIK MONTGOMERY
Szwedzki król Karol XVI Gustaw wręcza Francis H. Arnold Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii PAP/EPA/HENRIK MONTGOMERY
Tegoroczni laureaci nagród Nobla w czterech dziedzinach odebrali w poniedziałek w Sztokholmie medale i dyplomy z rąk króla Szwecji Karola XVI Gustawa. W tym roku wyjątkowo nie przyznano nagrody w dziedzinie literatury, co zmieniło program uroczystości.
W swoim przemówieniu przewodniczący Fundacji Noblowskiej Carl-Henrik Heldin nawiązał do przypadającej w poniedziałek 70. rocznicy przyjęcia przez Zgromadzenie Ogólne ONZ Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka.

"Przypomina nam to, że to instytucje oraz instrumenty prawne formalizują postęp. Prawa człowieka są jednymi z nich, podobnie jak nauka oraz demokracja" - stwierdził Heldin.

Ogromne brawa, także od obecnych na widowni sztokholmskiej filharmonii pacjentów, otrzymali nobliści w dziedzinie medycyny. Amerykanin James Allison i Japończyk Tasuku Honjo przyczynili się do rozwoju nowoczesnej immunoterapii, która aktywuje układ odporności do skutecznej walki z rakiem. Dzięki ich badaniom udaje się dziś znacznie przedłużać życie osobom z bardzo agresywnymi nowotworami. Japończyk odebrał nagrodę ubrany w tradycyjne kimono.

Ponadto Nagrodę Nobla, której wartość pieniężna w każdej dziedzinie wynosi 9 mln koron (870 tys. euro), otrzymali: Arthur Ashkin (USA), Gerard Mourou (Francja i USA) oraz Donna Strickland (Kanada) za odkrycia z zakresu fizyki laserów. Ich wynalazek jest także wykorzystywany w operacjach usuwania nowotworów. Mający 96 lat Ashkin jest najstarszym laureatem w historii Nagrody Nobla. Na uroczystości w Sztokholmie naukowca reprezentowała rodzina.

Laureatami w dziedzinie chemii za "wykorzystanie mechanizmów ewolucyjnych do wytwarzania białek", zostali Amerykanie Frances Arnold oraz George Smith, a także Brytyjczyk Sir Gregory Winter.

Nagroda Nobla w dziedzinie ekonomii (właściwie: Nagroda Szwedzkiego Banku im. Alfreda Nobla) trafiła do Amerykanów Williama Nordhausa oraz Paula Romera za badania związane ze zmianami klimatu i innowacjami technologicznym.

W tym roku wyjątkowo zabrakło laureata literackiej Nagrody Nobla; ma to związek z aferą, jaka wybuchła w Akademii Szwedzkiej.

Jesienią 2017 roku 18 kobiet oskarżyło Jean-Claude'a Arnaulta, współpracownika Akademii Szwedzkiej i męża członkini tej akademii Katariny Frostenson, o wykorzystywanie seksualne, a pięć z nich zdecydowało się złożyć doniesienie na policję z oskarżeniem go o gwałt. Część zarzutów została jednak umorzona z powodu przedawnienia lub braku dowodów.

Afera Arnaulta wywołała konflikt wewnątrz Akademii, masowe odejścia jej członków i przyczyniła się do decyzji o nieprzyznawaniu w tym roku literackiej Nagrody Nobla.

Akademia Szwedzka chciałaby przyznać w przyszłym roku dwie nagrody, za 2019 rok oraz zaległą. W tym celu powołała nowy Komitet Noblowski, do którego zaproszono zewnętrznych ekspertów. Według realizującej testament Nobla Fundacji Noblowskiej kryzys nie jest jeszcze zażegnany, a los literackiego Nobla rozstrzygnie się na początku przyszłego roku.

W ubiegłym tygodniu Sąd Apelacyjny w Sztokholmie uznał Arnaulta za winnego gwałtu i podwyższył mu karę więzienia do 2,5 roku.

Ze Sztokholmu Daniel Zyśk (PAP)

Nauka i technologie

2020-11-07, godz. 08:20 Największa konferencja poświęcona dronom trwa w Toruniu [link do transmisji] Jak nowe technologie mogą pomoc w ratowaniu życia i zdrowia? - na to pytanie odpowiadają uczestnicy DroneTech w Toruniu. W tym roku impreza odbywa się online. » więcej 2020-11-02, godz. 18:10 Wierzą w siebie, chcą spełniać marzenia i być jak Ignacy Uczniowie ze Szkoły Podstawowej w Markowicach rywalizują w konkursie naukowym organizowanym przez Fundację PGNIG im. Ignacego Łukasiewicza. » więcej 2020-10-27, godz. 16:03 Odlotowe prezenty dla szkół - miłośnicy kosmosu będą w siódmym niebie! Teleskopy, lornetki, atlasy księżyca, obrotowe mapy nieba i przewodniki astronomiczne - do 16 kujawsko-pomorskich szkół biorących udział w marszałkowskim prog ... » więcej 2020-10-21, godz. 21:12 Gość z Cambridge wygłosi wykład o gwiazdach, czarnych dziurach i Noblu „Czarne dziury - Nagroda Nobla 2020” - to tytuł prelekcji, którą poprowadzi Joanna Piotrowska z Uniwersytetu w Cambridge. Wirtualne studio powstanie w czwarte ... » więcej 2020-10-20, godz. 15:10 20 października wieczorem spójrzmy w niebo! Przed nami noc meteorów! Chociaż zazwyczaj, tzw. 'spadające gwiazdy' liczymy - zamawiając życzenie - latem, to jak się okazuje, i w październiku możemy zaobserwować tego typu zjawisko. » więcej 2020-10-15, godz. 16:30 Gardena: super ziemniak wyhodowany m.in. przez uczonych z UTP Odporny na choroby, smaczny i ekologiczny... Do tego o pięknej nazwie Gardena. Taki ma być ziemniak przyszłości. Odmianę ma wprowadzić do uprawy konsorcjum, n ... » więcej 2020-10-07, godz. 14:31 UTP chce się przekształcić w Politechnikę. Uroczysta inauguracja i 70-lecie uczelni Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy zainaugurował nowy rok akademicki. Bydgoska uczelnia obchodzi w tym roku jubileusz 70-lecia istnienia. » więcej 2020-10-06, godz. 20:56 Naukowcy opracowali kolejną, szybszą wersję testu na koronawirusa Naukowcy z Instytutu Chemii Bioorganicznej Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu (IChB PAN) opracowali kolejną wersję testu na obecność SARS-CoV-2, która jest dwa ... » więcej 2020-10-01, godz. 16:35 Wykłady z daleka, ćwiczenia z bliska. Tak uczelnie radzą sobie w pandemii Zajęcia hybrydowe - to słowo klucz w nowym roku akademickim w regionie kujawsko-pomorskim. W ten sposób kadra naukowa i studenci będą przez najbliższe miesiąc ... » więcej 2020-09-09, godz. 07:00 Sukces studenta UTP: punktem wyjścia był włos, teraz potrzebny jest każdy głos! Limitowane opakowanie na gumki do włosów dla mężczyzn - za ten projekt Wojciech Zabel - student wzornictwa na wydziale inżynierii mechanicznej bydgoskiego UTP ... » więcej
1234567