Wtorek, 19 lutego 2019 r.   Imieniny: Arnolda, Konrada, Marcelego
Polskie Radio PiK » Nauka i technologie
2018-11-06, 15:17 Polska Agencja Prasowa/Zbigniew Wojtasiński

Powstanie genomowa mapa Polski; rekrutacja w grudniu

To pierwszy taki projekt w naszym kraju z pogranicza genetyki, bioinformatyki i medycyny. Fot. ilustracyjna/pixabay.com
To pierwszy taki projekt w naszym kraju z pogranicza genetyki, bioinformatyki i medycyny. Fot. ilustracyjna/pixabay.com
W grudniu 2018 r. rozpocznie się rekrutacja do opracowania tzw. genomowej mapy Polski, w ramach której przebadany ma być genom 5 tys. Polaków - zapowiedział we wtorek na spotkaniu z dziennikarzami w Warszawie prezes Centrum Badań DNA Jacek Wojciechowicz.
„To pierwszy taki projekt w naszym kraju z pogranicza genetyki, bioinformatyki i medycyny” – powiedział specjalista. Będzie on polegał na zsekwencjonowaniu całego genomu, czyli odczytaniu kolejności par nukleotydowych w DNA. „Genom człowieka zawiera ponad 3 mld par zasad, ale tylko część z nich, zaledwie 2 proc., to sekwencje kodujące od 20 tys. do 25 tys. genów” – wyjaśniał Jacek Wojciechowicz.

Projektem ma być objętych 5 tys. Polaków. Rekrutacja do tego badania rozpocznie się na początku grudnia 2018 r. Na podstawie zgromadzonych danych o DNA tych osób powstanie mapa zmienności genetycznej Polaków oraz tzw. genom referencyjny naszych rodaków (najbardziej pożądany, pozbawiony groźniejszych mutacji).

Dr inż. Piotr Łukasiak z Politechniki Poznańskiej, który nie był obecny na spotkaniu uważa, że porównując wzorcowy genom Polaka z DNA konkretnego pacjenta łatwiej będzie zdiagnozować występującą u niego chorobę i zastosować odpowiednie leczenie. „Niektóre osoby inaczej metabolizują leki i wymagają zastosowania wyższych ich dawek, by terapia była skuteczna” – dodał Wojciechowicz.

Realizacją projektu zajmie się konsorcjum European Centre for Bioinformatics and Genomics (ECBiG), w skład którego wchodzą Instytut Chemii Bioorganicznej PAN, Politechnika Poznańska oraz Centrum Badań DNA (spółka zależna Inno-Gene S.A.). Całkowitą wartość projektu ocenia się na 105 mln zł.

Podobne przedsięwzięcia od wielu lat są realizowane w innych krajach europejskich oraz w Stanach Zjednoczonych. Z danych przedstawionych podczas konferencji prasowej wynika, że w Wielkiej Brytanii od 2012 r. badaniami objęto 100 tys. osób. W Islandii przebadano wszystkich mieszkańców tego kraju. Analizowane są również genomy w Niemczech i Estonii.

„W naszym kraju mamy jedno z największy zróżnicowań genetycznych w Europie, co czyni nasze badania wyjątkowymi” – podkreślił Wojciechowicz. Jego zdaniem, wynika to z tego, że nasz kraj narażony był na liczne wojny i migracje ludności, co doprowadziło do wymieszania wielu grup.

Prezes Centrum Badań DNA zapewnia, że uzyskane wyniki badań genomu poszczególnych osób, które się na to zgodzą, będą anonimowe i odpowiednio chronione. Oznacza to, że nikomu nie będą udostępniane dane personalne osób badanych. Do badania genomu wystarczy pobrać próbkę krwi, najbardziej preferowane są osoby w wieku 25-55 lat.

„W zamian za udostępnienie swego DNA do zbadania, ochotnicy uzyskają pełne zsekwencjonowanie swego genomu” – podkreślił specjalista. Dzięki temu będzie można określić, jakie mają oni mutacje i na jakie choroby mogą być bardziej narażeni. Będzie można również dowiedzieć się skąd pochodzili nasi odlegli przodkowie.

Genom można zsekwencjonować na zamówienie, prywatnie. Takie usługi za kilka tysięcy dolarów wykonują firmy z Chin. Jacek Wojciechowicz ostrzega jednak, że nie ma gwarancji jak uzyskane w ten sposób dane mogą być wykorzystane. W Polsce takich badań nikt jeszcze nie wykonywał.

Specjalista nie ukrywa, że dane dotyczące genomu Polaków, którzy wezmą udział w projekcie, również będą odpłatnie udostępniane firmom, głównie farmaceutycznym, oraz do badań naukowych. Zainteresowanie tymi danymi jest ogromne.

Podczas spotkania poinformowano, że w 2012 r. firma Amgen zapłaciła 415 mln dolarów za bazę danych firmy DeCode z Islandii. Z kolei w 2015 r. firma 23andMe za 60 mln dolarów sprzedała bazę danych 800 tys. pacjentów. Ta sama firma popisała podobne umowy z 10 koncernami farmaceutycznymi.

Zdaniem Wojciechowicza, w przyszłości sekwencjonowanie genomów będzie powszechne, ponieważ stanie się znacznie tańsze, będzie można je wykonać nawet za 100 dolarów. To sprawi, że nawet w badaniach przesiewowych mogą one zastąpić wykonywane obecnie zwykłe testy genetyczne, np. te wykorzystywane w naszym kraju do wykrywania mukowiscydozy czy fenyloketonurii. (PAP)

Nauka i technologie

2018-06-12, godz. 11:04 Ministerstwo Cyfryzacji: mamy od rana awarię Systemu Rejestrów Państwowych Mamy awarię Systemu Rejestrów Państwowych; oznacza to, że nie można korzystać z takich serwisów jak e-puap czy obywatel.gov.pl. - poinformował PAP Karol Many ... » więcej 2018-06-11, godz. 12:36 Naukowcy badają mechanizmy rozprzestrzeniania się wirusa ASF Zależności pomiędzy strukturą populacji dzika, mobilnością tego gatunku oraz wysoką zjadliwością wirusa ASF mogą wpływać na wolne tempo rozprzestrzeniania się ... » więcej 2018-05-22, godz. 19:03 Zuckerberg: za słabo chroniliśmy użytkowników Facebooka; jest mi przykro Zrobiliśmy za mało, by chronić użytkowników Facebooka - powiedział w Parlamencie Europejskim w Brukseli szef Facebooka Mark Zuckerberg. Jak dodał, ponosi za t ... » więcej 2018-05-22, godz. 09:49 Tajani: wysłuchanie szefa Facebooka w PE z transmisją online Planowane początkowo jako spotkanie za zamkniętymi drzwiami wysłuchanie w Parlamencie Europejskim szefa Facebooka Marka Zuckerberga będzie transmitowane w int ... » więcej 2018-05-22, godz. 07:41 Łódzki wynalazek pomoże usuwać zanieczyszczenia fosforanowe z wody 'BioKer' to opracowane na Uniwersytecie Łódzkim lekkie kruszywo otoczone biopolimerem, dzięki któremu można usuwać zanieczyszczenia fosforanowe ze środowiska ... » więcej 2018-05-17, godz. 10:27 Z lotniska w Apulii będzie można polecieć w kosmos Z lotniska koło Tarentu w Apulii, na południu Włoch, będzie można polecieć w kosmos. To pierwsze lotnisko we Włoszech, które ma obsługiwać także loty suborbit ... » więcej 2018-05-15, godz. 16:26 GfK Polonia: zaczynamy odczuwać przesyt technologią Zaczynamy odczuwać przesyt technologią - wynika z najnowszego badania GfK Polonia i Clue PR. 83 proc. badanych dobrze się czuje w miejscach bez zasięgu telefo ... » więcej 2018-05-07, godz. 13:32 Ręce 3D na UTP w Bydgoszczy Wydrukowane ręce na drukarce 3d mogą być tańszą alternatywą dla protez - choć protezami nie są. » więcej 2018-05-07, godz. 08:29 Planetoida 'Oumuamua... koziołkuje w przestrzeni kosmicznej Planetoida 'Oumuamua nie wiruje ruchem prostym, a raczej 'koziołkuje' w przestrzeni kosmicznej - wynika z obserwacji przeprowadzonych pod kierunkiem astronomó ... » więcej 2018-05-05, godz. 14:16 Na Marsa wystartowała misja NASA InSight z urządzeniem z polskiej firmy W sobotę tuż po godz. 13 czasu polskiego z Zachodniego Wybrzeża USA na Marsa wystartowała misja NASA InSight, poświęcona badaniom głębokiego wnętrza Czerwonej ... » więcej
45678910