Czwartek, 22 października 2020 r.   Imieniny: Halki, Filipa, Salomei
Polskie Radio PiK » Kultura
Ogłoszenie własne nadawcy
2020-08-10, 20:30 Redakcja/umk.pl

Archeolodzy z UMK zbadali dno jeziora Lednica. A tam skarb na skarbie!

Eksploracja wczesnośredniowiecznego miecza./ fot. Filip Nalaskowski
Eksploracja wczesnośredniowiecznego miecza./ fot. Filip Nalaskowski
Archeolog przygotowujący się do wykonania fotogrametrii działki badawczej./ fot. Mateusz Popek
Archeolog przygotowujący się do wykonania fotogrametrii działki badawczej./ fot. Mateusz Popek
Archeolog wydobywający grot włóczni./fot. Marcin Trzciński
Archeolog wydobywający grot włóczni./fot. Marcin Trzciński
Militaria z X wieku, fragmenty ceramiki i kości zwierzęcych, a także pozostałości umocnień brzegowych z czasów panowania Mieszka I – to tylko część znalezisk, które przyniosły tegoroczne badania archeologów z UMK w okolicach Ostrowa Lednickiego.
To już kolejny sezon badań prowadzonych w tym miejscu przez naukowców z Centrum Archeologii Podwodnej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu pod kierownictwem dr. hab. Andrzeja Pydyna, prof. UMK i mgr. Mateusza Popka, w ścisłej współpracy z Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy.

Tegoroczny sezon badawczy dostarczył wielu cennych zabytków, zwłaszcza militariów. Część z nich można datować na X wiek, czyli czasy funkcjonowania starszego z mostów. Wśród najcenniejszych należy wymienić miecz jednoręczny pochodzący z X wieku. Pierwsze analizy sugerują, że na mieczu znajduje się inkrustowany krzyż. Podobnie datować można również dwa topory, z których jeden jest bogato zdobiony. Jeszcze nie wiadomo, czym był inkrustowany - na to pytanie odpowiedź przyniosą specjalistyczne analizy.

Odnalezione przez archeologów bełty do kuszy i groty strzał, datowane na XIII-XIV wiek, należy natomiast powiązać z drugą przeprawą mostową i funkcjonującym na Ledniczce gródkiem stożkowatym, który był siedzibą rycerską, a może również siedzibą kasztelana. Z tego samego okresu pochodzi także topór ze świetnie zachowanym drzewcem oraz głowica miecza z brązu. Taka ilość uzbrojenia, a zwłaszcza groty strzał i bełtów, może sugerować, że na moście odbyła się niejedna potyczka.

Wszystkie zabytki oraz same relikty mostów dokumentowane są w technologii 3D. Dlatego też każdy będzie mógł obejrzeć te przedmioty i pozostałości mostów na platformie Sketchfab.

W sezonie badawczym 2020 otworzono również podwodny wykop archeologiczny w bezpośrednim sąsiedztwie linii brzegowej w niedużej odległości od palatium. Odnaleziono w nim znaczną ilość fragmentów naczyń ceramicznych oraz kości zwierzęcych. Najcenniejsze wydają się jednaj pozostałości umocnień brzegowych, zbudowanych najprawdopodobniej z solidnych belek dębowych. Chronologię jednej z nich udało się już określić metodą dendrochronologiczną. Drzewo do jej produkcji zostało ścięte w 980 roku, czyli w trakcie panowania Mieszka I.

Badania podwodne oraz współpraca Centrum Archeologii Podwodnej z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy planowane są na kolejne sezony badawcze.

Pierwsze podwodne odkrycia na jeziorze Lednica miały miejsce w latach 50. XX wieku, jednak systematyczne podwodne badania archeologiczne rozpoczęto na początku lat 80. i trwają one do dziś. Prawie 40 lat współpracy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy zaowocowało spektakularnymi znaleziskami. Przebadano fragmenty mostów prowadzących na Ostrów Lednicki datowanych na czas Mieszka I i Bolesława Chrobrego, odnaleziono kilka łodzi jednopiennych oraz zgromadzono najliczniejszą kolekcję uzbrojenia wczesnośredniowiecznego w Europie Środkowej. Wszystko to było możliwe dzięki badaniom podwodnym.

Od 2017 r. większość prac koncentruje się w rejonie nowo odnalezionych przepraw mostowych, prowadzących z wyspy Ledniczka na zachodni brzeg jeziora. Funkcjonowały tu dwa mosty, pierwszy w X wieku, a drugi na przełomie XIII i XIV wieku. Chronologię tą potwierdzają zarówno odnajdywane zabytki archeologiczne, jak i datowania metodami dendrochronologiczną i radiowęglową.

Szczególnie interesująca jest najnowsza data dendrochronologiczna, pochodząca z bardzo dobrze zachowanego pala, która pozwoliła prof. Tomaszowi Ważnemu z UMK określić datę ścięcia drzewa wykorzystanego do budowy mostu na jesień 913 lub zimę 913/914 roku. Chronologia ta sugeruje, że może to być jedna z najstarszych przepraw mostowych Słowian, znanych z terenu ziem polskich. Jednocześnie odkrycie to podkreśla wyjątkowość kompleksu osadniczego rozwijającego się w rejonie Ostrowa Lednickiego we wczesnych okresach formowania się państwa pierwszych Piastów. Należy przypuszczać, że Ostrów Lednicki był jednym z najważniejszych grodów nie tylko za czasów Mieszka I i Bolesława Chrobrego, ale już za panowania ich ojca i dziada.

źr. umk.pl

Więcej zdjęć: Archeolodzy UMK w okolicy Ostrowa Lednickiego

Kultura

2020-10-21, godz. 18:49 Bydgoszcz Jazz Festiwal. Rozpoczął Elvis, teraz kolej na bitwę jazzmanów Sinatra kontra Presley - ten projekt muzyczny zainaugurował we wtorek, 20 października, międzynarodowy, 18. Bydgoszcz Jazz Festival. Ten pierwszy koncert był ... » więcej 2020-10-21, godz. 18:00 Marcel Woźniak: jeździ, śledzi, notuje - i publikuje. O Tyrmandzie! Pierwszą książkę o Leopoldzie Tyrmandzie napisał cztery lata temu, teraz toruński pisarz i reżyser proponuje drugie, jeszcze bardziej obszerne wydawnictwo. Ks ... » więcej 2020-10-21, godz. 14:16 Filmy z różnych stron świata. Trwa Festiwal Toffifest w Toruniu „My name is Bagdad' i „The tree' to kolejne filmy głównego konkursu Festiwalu Filmowego Tofifest, który trwa w Toruniu. » więcej 2020-10-21, godz. 07:15 Film, muzyka i fotografia, czyli „Trzy sztuki w Antarktyce” na festiwalu Tofifest. Przedpremierowo! Film „Trzy sztuki w Antarktyce” zostanie przedpremierowo pokazany na trwającym w Toruniu Festiwalu Filmowym Tofifest. Dostępny będzie na ekranie w sali kamera ... » więcej 2020-10-20, godz. 20:43 Zmarł aktor Dariusz Gnatowski W wieku 59 lat zmarł we wtorek w Krakowie Dariusz Gnatowski popularny aktor teatralny i filmowy, znany m.in. z serialu „Świat według Kiepskich”. Informację o ... » więcej 2020-10-20, godz. 16:20 Wczesne średniowiecze wyszło na powierzchnię ziemi przy ul. Kujawskiej! Bydgoszcz odsłania przed nami swoje tajemnice, tym razem z zamierzchłych czasów Polski Piastów. Archeolodzy pracujący przy rozbudowie ulicy Kujawskiej po raz ... » więcej 2020-10-20, godz. 14:12 Kolejny dzień Festiwalu Tofifest w Toruniu. Zapraszamy na naszą relację! 'Sole' i 'Asia' to dwa spośród 11 filmów konkursowych prezentowanych na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym Tofifest w Toruniu. Za nami kolejny dzień tego ... » więcej 2020-10-20, godz. 10:15 Startuje 18 Bydgoszcz Jazz Festival Sinatra kontra Presley - ten projekt muzyczny zainauguruje Międzynarodowy Bydgoszcz Jazz Festival. Koncert to połączenie dwóch projektów - Elvis symfonicznie ... » więcej 2020-10-19, godz. 21:00 „Zniewolony umysł” na scenie i na DVD. Wybierz się do Opery Nova Na trzy pokazy spektaklu „Zniewolony umysł” zaprasza pod koniec października bydgoska Opera Nova. Informuje też o wydaniu DVD z zapisem tego przedstawienia. » więcej 2020-10-19, godz. 09:58 Zmarł Wojciech Pszoniak. Wybitny aktor miał 78 lat - W Starym Teatrze w Krakowie trafiłem od razu na wspaniałych artystów; zacząłem pracować z Konradem Swinarskim, grałem główne role szekspirowskie - mówił w j ... » więcej
1234567