Niedziela, 25 października 2020 r.   Imieniny: Darii, Wilhelminy, Bonifacego
Polskie Radio PiK » Kultura
Ogłoszenie własne nadawcy
2019-12-07, 17:57 Polska Agencja Prasowa

"Fikcja jest zawsze jakimś rodzajem prawdy". Wykład noblowski Olgi Tokarczuk

Olga Tokarczuk podczas spotkania w Muzeum Nagrody Nobla w Sztokholmie/fot. PAP
Olga Tokarczuk podczas spotkania w Muzeum Nagrody Nobla w Sztokholmie/fot. PAP
Olga Tokarczuk na początku wykładu noblowskiego mówiła o kryzysie narracji we współczesnym świecie oraz o pułapce, jaką okazała się powszechna w naszych czasach narracja pierwszoosobowa, która, zdaniem pisarki, traci z oczu uniwersalną perspektywę.
Olga Tokarczuk rozpoczęła wykład od osobistego akcentu. Wspominała czas, gdy jako dziecko oglądała zdjęcie swojej matki z okresu ciąży, smutną, siedzącą przy radiu. Mała Olga sądziła, że matka, kręcąc gałkami radia, szuka jej we Wszechświecie, a jest smutna, bo tęskni za Olgą, która jeszcze się nie urodziła. Dziwiło ją to do chwili, gdy matka wyjaśniła, że tęsknota nie musi być efektem straty – jeżeli się za kimś tęskni, to on już jest.

- Zrozumiałam moim dziecięcym umysłem, że jest mnie więcej niż sobie do tej pory wyobrażałam. I nawet, jeżeli powiem: "Jestem nieobecna", to i tak na pierwszym miejscu znajduje się: "Jestem" – najważniejsze i najdziwniejsze słowo świata. W ten sposób niereligijna młoda kobieta, moja mama, dała mi coś, co kiedyś nazywano duszą, a więc wyposażyła w najlepszego na świecie czułego narratora – mówiła Tokarczuk, wyjaśniając w tych zdaniach tytuł swojego wykładu – "Czuły narrator".

- Świat jest tkaniną, którą przędziemy codziennie na wielkich krosnach informacji, dyskusji, filmów, książek, plotek, anegdot – mówiła noblistka, dodając, że za sprawą internetu dziś każdy może brać udział w tym procesie tworzenia opowieści o świecie. -Kiedy zmienia się ta opowieść – zmienia się świat. W tym sensie świat jest stworzony ze słów. Ten, kto ma i snuje opowieść – rządzi – dodała. - Dziś problem polega – zdaje się – na tym, że nie mamy jeszcze gotowych narracji nie tylko na przyszłość, ale nawet na konkretne "teraz+" na ultraszybkie przemiany dzisiejszego świata. Jednym słowem – brakuje nam nowych sposobów opowiadania o świecie – mówiła Tokarczuk.

Zdaniem noblistki opowieść o naszych czasach zdominowana jest przez narracje pierwszoosobowe – teksty pisane "tylko o sobie i poprzez siebie", co pozwala na eksponowanie cenionego przez ludzi XXI wieku indywidualizmu, ale oznacza rezygnację z szerszej perspektywy. Narracja pierwszoosobowa wzbudza zaufanie i pozwala nawiązać więź z czytelnikiem, ale stosować ją oznacza także "budować opozycję: ja i świat, a ta bywa alienująca" – zauważyła pisarka. Narracja osobowa jest też z natury demokratyczna – chyba jeszcze nigdy w historii człowieka tak wielu ludzi nie zajmowało się pisaniem i opowiadaniem – zauważyła pisarka.

Jej zdaniem kategoria fake newsów i fake upów stawia nowe pytania o to, czym jest fikcja, która traci zaufanie czytelników. Jednak, jak zauważyła pisarka, fikcja jest zawsze jakimś rodzajem prawdy.

Kultura

2020-10-04, godz. 09:21 Laureaci Konkursu Grand PiK 2020 odbierają nagrody [wideo z całej Gali] Dziennikarze z Zielonej Góry i Łodzi okazali się najlepsi podczas tegorocznego Konkursu Grand PiK 2020. » więcej 2020-10-04, godz. 08:45 Bydgoska Scena Barokowa po inauguracji Dwa koncerty za nami. Wczoraj wystartowała Bydgoska Scena Barokowa, muzyczne dziecko grupy zapaleńców, członków Stowarzyszenia Akademia Muzyki Dawnej, potrafi ... » więcej 2020-10-03, godz. 18:45 "Moniuszko200" na Bydgoskim Festiwalu Muzycznym Trzy koncerty pozostały w programie Bydgoskiego Festiwalu Muzycznego w koronie. W mijającym tygodniu w czwartek pojawiła się rodzina Mosiów - Kasia, jej brat ... » więcej 2020-10-03, godz. 08:15 Archeolodzy wykopują żydowskie macewy z terenu inowrocławskiego liceum Żydowscy mieszkańcy Inowrocławia przez 500 lat stawiali te macewy na grobach swoich przodków. W czasie wojny Niemcy wyłożyli nimi plac i teren wokół ówczesnej ... » więcej 2020-10-02, godz. 21:12 Festiwal Klamra do sieci się nie wpina. Teatr na żywo od 3 października 35 wydarzeń znalazło się w programie 28. Alternatywnych Spotkań Teatralnych Klamra. Festiwal z oczywistych powodów nie odbył się w marcu. Zacznie się w sobotę ... » więcej 2020-10-02, godz. 20:20 Wspomnienia łączą pokolenia - swojska wystawa w Nowej Wsi Wielkiej Gminny Ośrodek Kultury, zamienił się wieczorem 2 października w wehikuł czasu. Wszystko za sprawą wystawy starych zdjęć, zebranych od samych mieszkańców. » więcej 2020-10-02, godz. 18:20 Bydgoska Scena Barokowa zaprasza na podróż w czasie: od 3 października Agnieszka Budzińska - Bennett i Lamentacje Średniowieczne przy własnym akompaniamencie na lirze korbowej i harfie romańskiej: w sobotę, 3 października rozpocz ... » więcej 2020-10-01, godz. 20:47 Maciej Cuske pokazuje fotosy z filmu „Wieloryb z Lorino”. Na moście w Bydgoszczy To opowieść o półwyspie Czukockim i zamieszkujących tam ludziach. To również niezwykłe kadry filmowe. Na moście Jerzego Sulimy-Kamińskiego w Bydgoszczy otwart ... » więcej 2020-10-01, godz. 20:03 Rząd przyjął uchwałę w sprawie budowy Centrum Filmowego Camerimage w Toruniu W Toruniu powstanie Europejskie Centrum Filmowe Camerimage, finansowane przez skarb państwa i miasto. Uchwałę w sprawie wieloletniego programu budowy siedziby ... » więcej 2020-10-01, godz. 19:14 Dziennikarze z Zielonej Góry i Łodzi najlepsi na Konkursie Grand PiK 2020 [wideo i zdjęcia] Cezary Galek z Polskiego Radia Zachód i Kamila Litman z Polskiego Radia Łódź zdobyli dwie główne nagrody tegorocznego Konkursu Grand PiK 2020 w Bydgoszczy, or ... » więcej
45678910