Czwartek, 23 stycznia 2020 r.   Imieniny: Ildefonsa, Rajmunda
Polskie Radio PiK » Kultura
2019-12-07, 17:57 Polska Agencja Prasowa

"Fikcja jest zawsze jakimś rodzajem prawdy". Wykład noblowski Olgi Tokarczuk

Olga Tokarczuk podczas spotkania w Muzeum Nagrody Nobla w Sztokholmie/fot. PAP
Olga Tokarczuk podczas spotkania w Muzeum Nagrody Nobla w Sztokholmie/fot. PAP
Olga Tokarczuk na początku wykładu noblowskiego mówiła o kryzysie narracji we współczesnym świecie oraz o pułapce, jaką okazała się powszechna w naszych czasach narracja pierwszoosobowa, która, zdaniem pisarki, traci z oczu uniwersalną perspektywę.
Olga Tokarczuk rozpoczęła wykład od osobistego akcentu. Wspominała czas, gdy jako dziecko oglądała zdjęcie swojej matki z okresu ciąży, smutną, siedzącą przy radiu. Mała Olga sądziła, że matka, kręcąc gałkami radia, szuka jej we Wszechświecie, a jest smutna, bo tęskni za Olgą, która jeszcze się nie urodziła. Dziwiło ją to do chwili, gdy matka wyjaśniła, że tęsknota nie musi być efektem straty – jeżeli się za kimś tęskni, to on już jest.

- Zrozumiałam moim dziecięcym umysłem, że jest mnie więcej niż sobie do tej pory wyobrażałam. I nawet, jeżeli powiem: "Jestem nieobecna", to i tak na pierwszym miejscu znajduje się: "Jestem" – najważniejsze i najdziwniejsze słowo świata. W ten sposób niereligijna młoda kobieta, moja mama, dała mi coś, co kiedyś nazywano duszą, a więc wyposażyła w najlepszego na świecie czułego narratora – mówiła Tokarczuk, wyjaśniając w tych zdaniach tytuł swojego wykładu – "Czuły narrator".

- Świat jest tkaniną, którą przędziemy codziennie na wielkich krosnach informacji, dyskusji, filmów, książek, plotek, anegdot – mówiła noblistka, dodając, że za sprawą internetu dziś każdy może brać udział w tym procesie tworzenia opowieści o świecie. -Kiedy zmienia się ta opowieść – zmienia się świat. W tym sensie świat jest stworzony ze słów. Ten, kto ma i snuje opowieść – rządzi – dodała. - Dziś problem polega – zdaje się – na tym, że nie mamy jeszcze gotowych narracji nie tylko na przyszłość, ale nawet na konkretne "teraz+" na ultraszybkie przemiany dzisiejszego świata. Jednym słowem – brakuje nam nowych sposobów opowiadania o świecie – mówiła Tokarczuk.

Zdaniem noblistki opowieść o naszych czasach zdominowana jest przez narracje pierwszoosobowe – teksty pisane "tylko o sobie i poprzez siebie", co pozwala na eksponowanie cenionego przez ludzi XXI wieku indywidualizmu, ale oznacza rezygnację z szerszej perspektywy. Narracja pierwszoosobowa wzbudza zaufanie i pozwala nawiązać więź z czytelnikiem, ale stosować ją oznacza także "budować opozycję: ja i świat, a ta bywa alienująca" – zauważyła pisarka. Narracja osobowa jest też z natury demokratyczna – chyba jeszcze nigdy w historii człowieka tak wielu ludzi nie zajmowało się pisaniem i opowiadaniem – zauważyła pisarka.

Jej zdaniem kategoria fake newsów i fake upów stawia nowe pytania o to, czym jest fikcja, która traci zaufanie czytelników. Jednak, jak zauważyła pisarka, fikcja jest zawsze jakimś rodzajem prawdy.

Kultura

2020-01-23, godz. 13:06 „Przytul Polskę” na wystawie w Młynie Wiedzy w Toruniu Strefa kibica, kuchnia polska, galeria sztuki polskiej i półka z polskimi książkami - między innymi z takich części zbudowana została nowa wystawa w Centrum N ... » więcej 2020-01-22, godz. 18:35 Chcesz być cyrkowcem, filmowcem lub piosenkarzem? Przyjdź na warsztaty Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury to jedna z najpopularniejszych instytucji kultury w Toruniu. » więcej 2020-01-22, godz. 10:02 Kolejna książka o powrocie Bydgoszczy do Macierzy. Historia odmalowana na 200 stronach Liczy prawie 200 stron, oprócz tekstu jest też sporo zdjęć, również tych do tej pory niepublikowanych - w Bydgoszczy odbyła się premiera książki Krzysztofa Dr ... » więcej 2020-01-21, godz. 10:09 „Żyć się chce". Alicja Majewska zaśpiewa w Toruniu. Wygraj bilety Alicja Majewska z najnowszym programem „Żyć się chce' wystąpi w w niedzielę (26 stycznia) w sali na Jordankach w Toruniu. Mamy na ten koncert zaproszenia. » więcej 2020-01-20, godz. 13:16 „Niepodległość - trudne słowo...” w Teatrze Baj Pomorski Uczniowie Społecznej Szkoły Podstawowej Stowarzyszenia „Edukacja” wystawią ten słowno-muzyczny spektakl w Teatrze Baj Pomorski w Toruniu. » więcej 2020-01-19, godz. 12:23 „Ukryta modalność bytu” w Galerii Miejskiej bwa w Bydgoszczy Wystawa Hanny Józefowskiej wraz z towarzyszącym jej katalogiem jest formą nagrody, za zdobycie 3. miejsca w Konkursie Twórców Województwa Kujawsko-Pomorskiego ... » więcej 2020-01-19, godz. 07:30 12. Akademickie Kolędowanie w Bydgoszczy, Osielsku i Solcu Kujawskim Akademickie Kolędowanie po raz 12 dziś w Bydgoszczy. W kościołach Diecezji Bydgoskiej można wysłuchać najpiękniejszych polskich kolęd. » więcej 2020-01-17, godz. 13:25 Oryginał „Roty" Konopnickiej i rękopisy Mickiewicza na wystawie [zdjęcia] Najcenniejsze zabytki piśmiennictwa prezentuje od piątku na wystawie z okazji 100-lecia niepodległości Biblioteka Publiczna w Bydgoszczy. » więcej 2020-01-17, godz. 11:45 Koncert inspirowany krajobrazami Hiszpanii i Włoch. Gary Guthman symfonicznie Jazzman i wirtuoz trąbki Garry Guthman wystąpi w piątek (17 stycznia) w bydgoskiej Filharmonii Pomorskiej. Z orkiestrą symfoniczną wykona swój Koncert na trąb ... » więcej 2020-01-17, godz. 09:00 Spotkanie z Duetem fortepianowym Granat - Kreda Koncert na dwa fortepiany F-dur Mozarta, a także kompozycje Piazzolli i Guastavino znalazły się w programie środowego koncertu w Filharmonii Pomorskiej. » więcej
1234567