Poniedziałek, 06 kwietnia 2020 r.   Imieniny: Izoldy, Celestyna, Wilhelma
Polskie Radio PiK » Kultura
2019-12-07, 17:57 Polska Agencja Prasowa

"Fikcja jest zawsze jakimś rodzajem prawdy". Wykład noblowski Olgi Tokarczuk

Olga Tokarczuk podczas spotkania w Muzeum Nagrody Nobla w Sztokholmie/fot. PAP
Olga Tokarczuk podczas spotkania w Muzeum Nagrody Nobla w Sztokholmie/fot. PAP
Olga Tokarczuk na początku wykładu noblowskiego mówiła o kryzysie narracji we współczesnym świecie oraz o pułapce, jaką okazała się powszechna w naszych czasach narracja pierwszoosobowa, która, zdaniem pisarki, traci z oczu uniwersalną perspektywę.
Olga Tokarczuk rozpoczęła wykład od osobistego akcentu. Wspominała czas, gdy jako dziecko oglądała zdjęcie swojej matki z okresu ciąży, smutną, siedzącą przy radiu. Mała Olga sądziła, że matka, kręcąc gałkami radia, szuka jej we Wszechświecie, a jest smutna, bo tęskni za Olgą, która jeszcze się nie urodziła. Dziwiło ją to do chwili, gdy matka wyjaśniła, że tęsknota nie musi być efektem straty – jeżeli się za kimś tęskni, to on już jest.

- Zrozumiałam moim dziecięcym umysłem, że jest mnie więcej niż sobie do tej pory wyobrażałam. I nawet, jeżeli powiem: "Jestem nieobecna", to i tak na pierwszym miejscu znajduje się: "Jestem" – najważniejsze i najdziwniejsze słowo świata. W ten sposób niereligijna młoda kobieta, moja mama, dała mi coś, co kiedyś nazywano duszą, a więc wyposażyła w najlepszego na świecie czułego narratora – mówiła Tokarczuk, wyjaśniając w tych zdaniach tytuł swojego wykładu – "Czuły narrator".

- Świat jest tkaniną, którą przędziemy codziennie na wielkich krosnach informacji, dyskusji, filmów, książek, plotek, anegdot – mówiła noblistka, dodając, że za sprawą internetu dziś każdy może brać udział w tym procesie tworzenia opowieści o świecie. -Kiedy zmienia się ta opowieść – zmienia się świat. W tym sensie świat jest stworzony ze słów. Ten, kto ma i snuje opowieść – rządzi – dodała. - Dziś problem polega – zdaje się – na tym, że nie mamy jeszcze gotowych narracji nie tylko na przyszłość, ale nawet na konkretne "teraz+" na ultraszybkie przemiany dzisiejszego świata. Jednym słowem – brakuje nam nowych sposobów opowiadania o świecie – mówiła Tokarczuk.

Zdaniem noblistki opowieść o naszych czasach zdominowana jest przez narracje pierwszoosobowe – teksty pisane "tylko o sobie i poprzez siebie", co pozwala na eksponowanie cenionego przez ludzi XXI wieku indywidualizmu, ale oznacza rezygnację z szerszej perspektywy. Narracja pierwszoosobowa wzbudza zaufanie i pozwala nawiązać więź z czytelnikiem, ale stosować ją oznacza także "budować opozycję: ja i świat, a ta bywa alienująca" – zauważyła pisarka. Narracja osobowa jest też z natury demokratyczna – chyba jeszcze nigdy w historii człowieka tak wielu ludzi nie zajmowało się pisaniem i opowiadaniem – zauważyła pisarka.

Jej zdaniem kategoria fake newsów i fake upów stawia nowe pytania o to, czym jest fikcja, która traci zaufanie czytelników. Jednak, jak zauważyła pisarka, fikcja jest zawsze jakimś rodzajem prawdy.

Kultura

2020-04-05, godz. 07:28 Album genialnego rzeźbiarza - samouka z Włocławka do obejrzenia online 4 kwietnia minęło 12 lat od śmierci Stanisława Zagajewskiego - wybitnego rzeźbiarza-samouka, który przez większą część życia mieszkał i tworzył we Włocławku. ... » więcej 2020-04-04, godz. 09:00 Podjęli wyzwanie i zaśpiewali. Nie można w realu, więc w Internecie [wideo] Kilkanaście osób z Zespołu Pieśni i Tańca Ziemia Bydgoska odpowiedziało na wyzwanie w ramach akcji #folksingingchallenge. Zaśpiewali znaną piosenkę ludową „Cz ... » więcej 2020-04-02, godz. 19:45 Ania Rusowicz w dobie koronawirusa Ania Rusowicz siedząc w domu, zaprasza wszystkich swoich fanów na muzyczny spacer 'Do lasu'. Taki tytuł nosi piosenka z jej kolejnego albumu „Przebudzenie”. I ... » więcej 2020-04-02, godz. 19:00 Oto rektor Akademii Muzycznej w Bydgoszczy - prof. Elżbieta Wtorkowska Profesor Elżbieta Wtorkowska wygrała wybory na rektora Akademii Muzycznej w Bydgoszczy. W wyborach startowała razem z dr. hab. Mariuszem Klimsiakiem, dziekane ... » więcej 2020-04-02, godz. 11:17 Pisarz jak my siedzi w domu, ale nie bezczynnie! Będzie nowa książka! Co robi pisarz w czasie akcji „Zostań w domu”? Pisze książki. Nie inaczej jest u toruńskiego autora kryminałów Roberta Małeckiego. » więcej 2020-04-01, godz. 06:15 Ile pozostanie z toruńskiego kinoteatru Grunwald? Nie tylko historia Coraz mniej zostało z kinoteatru Grunwald w Toruniu. Od lipca 2019 roku trwa remont obiektu, w którym działać będzie główna scena Kujawsko-Pomorskiego Muzyczn ... » więcej 2020-03-31, godz. 16:55 Paulina Brzozowska i jej „Bezdrogo”. Życie artysty w czasach epidemii Choć obawia się, jak wszyscy, o swoje zdrowie, to jednak wciąż tworzy. Paulina Brzozowska - piosenkarka, wokalistka, absolwentka Akademii Muzycznej w Bydgoszc ... » więcej 2020-03-31, godz. 15:26 Dzięki nim teatr żyje! Nagrody nie tylko dla aktorów z regionu [lista nagrodzonych] Aktorzy, instruktor teatralny, dramaturg, kierownik pracowni krawieckiej i plastycznej, a także pracujący na rzecz kujawsko-pomorskich scen cenieni fachowcy i ... » więcej 2020-03-30, godz. 19:36 Msza żałobna w intencji Krzysztofa Pendereckiego będzie miała charakter zamknięty Decyzją rodziny Krzysztofa Pendereckiego msza żałobna w intencji zmarłego kompozytora odbędzie się w najbliższych dniach. Nabożeństwo, z uwagi na pandemię COV ... » więcej 2020-03-29, godz. 09:37 Zmarł Krzysztof Penderecki, wybitny polski kompozytor; miał 86 lat W niedzielę po długiej i ciężkiej chorobie w wieku zmarł Krzysztof Penderecki - wybitny twórca, jeden z najbardziej znanych i cenionych na świecie polskich ko ... » więcej
1234567