Czwartek, 23 stycznia 2020 r.   Imieniny: Ildefonsa, Rajmunda
Polskie Radio PiK » Kultura
2018-11-16, 12:51 Magdalena Gill

60 lat filharmonii. Władze kazały przesunąć gmach, szkodziła ”bielawska kurzawka”

Filharmonia w Bydgoszczy budowana była w latach 1954-58/fot. Zbigniew Kuczewski, materiały filharmonii
Filharmonia w Bydgoszczy budowana była w latach 1954-58/fot. Zbigniew Kuczewski, materiały filharmonii
- Dużo kłopotu sprawiła wówczas Szwalbemu część wpływowej, zwłaszcza recenzenckiej prasy, która zaczęła wykładać rachunek kosztów, jakie zainwestowano w muzykę - opowiada Krystyna Starczak-Kozłowska/fot. Anna Kopeć, materiały filharmonii
- Dużo kłopotu sprawiła wówczas Szwalbemu część wpływowej, zwłaszcza recenzenckiej prasy, która zaczęła wykładać rachunek kosztów, jakie zainwestowano w muzykę - opowiada Krystyna Starczak-Kozłowska/fot. Anna Kopeć, materiały filharmonii
Filharmonia w Bydgoszczy budowana była w latach 1954-58/fot. Zbigniew Kuczewski, materiały filharmonii
Filharmonia w Bydgoszczy budowana była w latach 1954-58/fot. Zbigniew Kuczewski, materiały filharmonii
Filharmonia w Bydgoszczy budowana była w latach 1954-58/fot. Zbigniew Kuczewski, materiały filharmonii
Filharmonia w Bydgoszczy budowana była w latach 1954-58/fot. Zbigniew Kuczewski, materiały filharmonii
- To nie była łatwa budowa. Trzeba było opanować „bielawską kurzawkę”, a potem nagle PRL-owskie władze zażądały, żeby filharmonia stała pod innym kątem, bo za bardzo widać w tle bazylikę – opowiada Krystyna Starczak-Kozłowska, autorka książki o pierwszym dyrektorze filharmonii. Dziś instytucja świętuje 60-lecie gmachu.
Magdalena Gill: To nie była łatwa inwestycja. Pani szczegółowo opisała problemy z tzw. "kurzawką bielawską", obecną na tym terenie.
Krystyna Starczak-Kozłowska: Z tym problemem już wcześniej ogromne boje toczył w międzywojniu ks. prof. Hieronim Feicht, członek Zakonu Misjonarzy, wybitny muzykolog. Mówił Andrzejowi Szwalbemu, że pod budowę bazyliki poszły całe tony, całe pociągi cementu, by opanować "bielawską kurzawkę". W budowie filharmonii zastosowano już trochę nowocześniejsze sposoby, nad czym pracował również inżynier Bogdan Piestrzyński, główny projektant filharmonii w zakresie konstrukcji, który wprowadził taki system dylatacji ław fundamentowych, że udało się kurzawkę opanować, ale też do czasu...
Szwalbe wspominał w rozmowie ze mną, że już po ukończeniu gmachu i oficjalnym oddaniu filharmonii, kurzawka znowu się odezwała. W przerwie jednego z koncertów dyrektor zszedł na dół, a tam w piwnicach woda po kolana – kurzawka się obudziła, stała się nagle aktywna. Trzeba było stosować różne subtelne zabiegi, by ją umiejętnie wydobywać, nie naruszając struktury geologicznej gruntu.

To zresztą nie był jedyny problem przy budowie gmachu?
- Już zaczęto budować, gdy pojawiły się spóźnione żądania władz, które nagle nabrały przekonania, że w takim układzie za bardzo będzie widoczna w tle bazylika. Stąd naciski - przesunąć budowę gmachu na oś ul. Słowackiego, bo to usunie rywalizację z bazyliką. Na szczęście Szwalbe potrafił sobie z władzami poradzić - przekonał PRL-owskich decydentów, że bazylika jest daleko w tle i ostatecznie udało się pozostawić gmach na pierwotnym miejscu - nie w osiowym położeniu, tylko w takim, które znamy - gdzie filharmonia prezentuje się z całą swoją dyskrecją, elegancją i ową magią, która ją cechuje do dziś.

Gdy gmach już powstał, od razu odezwali się dziennikarze, że: „wszystko dla filharmonii, a dla opery - nic”. Czy to nie było dla dyrektora Szwalbego zbyt wiele?
- Rzeczywiście, dużo kłopotu sprawiła wówczas Szwalbemu część wpływowej, zwłaszcza recenzenckiej prasy, która zaczęła wykładać rachunek kosztów, jakie zainwestowano w muzykę. - A co dla teatru, dla opery? - pytano, sugerując, że filharmonia powinna podzielić się swym nowym lokum. Ale Szwalbe od razu przeciwstawił się temu pomysłowi, by w gmachu filharmonii działała również opera, a może i teatr. Uznał, że zgromadzenie kilku instytucji kultury w jednym budynku źle by świadczyło o mieście i jego stosunku do kultury wysokiej (…).

Krystyna Starczak-Kozłowska – pisarka, dziennikarka, publicystka. Autorka książki „Życie na przełomie. Opowieść o Andrzeju Szwalbe”. Przez 17 lat wchodziła w skład redakcji bydgoskiego tygodnika społeczno-kulturalnego „Fakty”. Była założycielką i redaktor naczelną Kwartalnika Artystycznego. Od ponad 20 lat związana jest ze środowiskiem Polonii kanadyjskiej, o której w 2015 roku napisała książkę, pt. „Kanada uskrzydlona polskością”, wydaną pod patronatem Kanadyjsko-Polskiego Instytutu Badawczego w Toronto.

NARÓD SOBIE. 60 LAT FILHARMONII POMORSKIEJ
Filharmonia Pomorska 16 listopada 2018 świętuje 60-lecie swojego gmachu. Z tej okazji instytucja wydaje jubileuszową publikację pt. „Naród sobie”, której współautorką jest dziennikarka Polskiego Radia PiK Magdalena Gill. Fragmenty jej wywiadów prezentujemy także na antenie PR PiK oraz na naszej stronie.

Koncert z okazji 60-lecia gmachu filharmonii odbędzie się 16 listopada o godz. 19.00. Wystąpią: Julia Kociuban - fortepian, Agata Szymczewska - skrzypce, Tomasz Warmijak - tenor, Orkiestra Symfoniczna FP i Chór Opery Nova, pod dyrekcją Antoniego Wita. Repertuar będzie taki sam, jak podczas koncertu inaugurującego nowy gmach, który odbył się 16 listopada 1958 roku. Znajdą się w nim: Uwertura do opery „Halka” Moniuszki, Fantazja polska Paderewskiego, Koncert skrzypcowy A-dur Karłowicza i Harnasie Szymanowskiego.

Inne teksty z cyklu: 60 lat temu temu Bydgoszcz budowała filharmonię
Krystyna Starczak-Kozłowska o budowie gmachu filharmonii

Kultura

2020-01-04, godz. 12:32 100-lecie Teatru Horzycy w Toruniu! Przygotowano wiele teatralnych atrakcji Premiery teatralne, pamiątkowy medal, publikacje książkowe, warsztaty i konkursy - w toruńskim Teatrze W. Horzycy trwają intensywne przygotowania do obchodów ... » więcej 2020-01-03, godz. 09:10 W kręgu Johanna Straussa. Koncert Noworoczny z toastem w Filharmonii Bydgoska Filharmonia Pomorska zaprasza na Koncert Noworoczny z toastem pt. 'W kręgu Johanna Straussa'. Odbędzie się w niedzielę (5 stycznia). » więcej 2020-01-02, godz. 08:03 Anheł pastyriam mowył. Wieczór kolęd w tradycji kościołów wschodnich Na wieczór kolęd i obrzędów przy wigilijnym stole w tradycji kościołów wschodnich zaprasza 10 stycznia Kujawsko-Pomorskie Centrum Kultury w Bydgoszczy. Wystąp ... » więcej 2019-12-30, godz. 15:40 W Filharmonii Pomorskiej na koniec roku nogi rwą się do tańca. I wyobraźnia też! W Filharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy zakończyły się przygotowania do koncertów sylwestrowych, pt. „W tanecznym rytmie”. Tańce różnych stron Europy prezentują ... » więcej 2019-12-29, godz. 18:04 Zostań łowcą światła i weź udział w konkursie organizowanym przez Muzeum Okręgowe w Bydgoszczy Tegorocznym tematem przewodnim jest właśnie światło, które stało się jedną z najważniejszych wartości w malarstwie i przewija się również przez całą twórczość ... » więcej 2019-12-29, godz. 12:02 Było głośno! Metalowe zakończenie roku w bydgoskim Miejskim Centrum Kultury To było naprawdę mocne w brzmieniu pożegnanie mijającego roku. Miejskie Centrum Kultury zaprosiło na Metalowe Zakończenie Roku. Podczas VII edycji imprezy zag ... » więcej 2019-12-27, godz. 18:38 Sylwestrowo-noworoczna, koncertowa Opera Nova! [zdjęcia] Już po premierze spektakli sylwestrowo-noworocznych w bydgoskiej Operze Nova. W sumie zaprezentowanych zostanie osiem przedstawień, w każdym ponad 20 utworów, ... » więcej 2019-12-26, godz. 14:48 Kolędy do wspólnego śpiewania. Ziemia Bydgoska nagrała płytę świąteczną Zespół Pieśni i Tańca Ziemia Bydgoska nagrał płytę świąteczną ze znanymi polskimi kolędami i pastorałkami. Znalazły się na niej także dwie kolędy kujawskie. » więcej 2019-12-21, godz. 07:30 Kolędę „Bóg się rodzi” zaśpiewają i zatańczą w Filharmonii. Ziemia Bydgoska na święta Najpiękniejsze kolędy i pastorałki znajdą się w programie sobotniego (21 grudnia) koncertu świątecznego pt. 'Bóg się rodzi' w bydgoskiej Filharmonii Pomorskie ... » więcej 2019-12-20, godz. 21:15 Dla wszystkich, którzy kochają Bacha. Seminarium wiolonczelowe w Bydgoszczy Bachowskie Seminarium Wiolonczelowe to weekendowa propozycja Akademii Muzycznej w Bydgoszczy. Organizatorzy zapraszają wszystkich zainteresowanych muzyką Jana ... » więcej
1234567