Czwartek, 23 stycznia 2020 r.   Imieniny: Ildefonsa, Rajmunda
Polskie Radio PiK » Kultura
2018-11-16, 12:51 Magdalena Gill

60 lat filharmonii. Władze kazały przesunąć gmach, szkodziła ”bielawska kurzawka”

Filharmonia w Bydgoszczy budowana była w latach 1954-58/fot. Zbigniew Kuczewski, materiały filharmonii
Filharmonia w Bydgoszczy budowana była w latach 1954-58/fot. Zbigniew Kuczewski, materiały filharmonii
- Dużo kłopotu sprawiła wówczas Szwalbemu część wpływowej, zwłaszcza recenzenckiej prasy, która zaczęła wykładać rachunek kosztów, jakie zainwestowano w muzykę - opowiada Krystyna Starczak-Kozłowska/fot. Anna Kopeć, materiały filharmonii
- Dużo kłopotu sprawiła wówczas Szwalbemu część wpływowej, zwłaszcza recenzenckiej prasy, która zaczęła wykładać rachunek kosztów, jakie zainwestowano w muzykę - opowiada Krystyna Starczak-Kozłowska/fot. Anna Kopeć, materiały filharmonii
Filharmonia w Bydgoszczy budowana była w latach 1954-58/fot. Zbigniew Kuczewski, materiały filharmonii
Filharmonia w Bydgoszczy budowana była w latach 1954-58/fot. Zbigniew Kuczewski, materiały filharmonii
Filharmonia w Bydgoszczy budowana była w latach 1954-58/fot. Zbigniew Kuczewski, materiały filharmonii
Filharmonia w Bydgoszczy budowana była w latach 1954-58/fot. Zbigniew Kuczewski, materiały filharmonii
- To nie była łatwa budowa. Trzeba było opanować „bielawską kurzawkę”, a potem nagle PRL-owskie władze zażądały, żeby filharmonia stała pod innym kątem, bo za bardzo widać w tle bazylikę – opowiada Krystyna Starczak-Kozłowska, autorka książki o pierwszym dyrektorze filharmonii. Dziś instytucja świętuje 60-lecie gmachu.
Magdalena Gill: To nie była łatwa inwestycja. Pani szczegółowo opisała problemy z tzw. "kurzawką bielawską", obecną na tym terenie.
Krystyna Starczak-Kozłowska: Z tym problemem już wcześniej ogromne boje toczył w międzywojniu ks. prof. Hieronim Feicht, członek Zakonu Misjonarzy, wybitny muzykolog. Mówił Andrzejowi Szwalbemu, że pod budowę bazyliki poszły całe tony, całe pociągi cementu, by opanować "bielawską kurzawkę". W budowie filharmonii zastosowano już trochę nowocześniejsze sposoby, nad czym pracował również inżynier Bogdan Piestrzyński, główny projektant filharmonii w zakresie konstrukcji, który wprowadził taki system dylatacji ław fundamentowych, że udało się kurzawkę opanować, ale też do czasu...
Szwalbe wspominał w rozmowie ze mną, że już po ukończeniu gmachu i oficjalnym oddaniu filharmonii, kurzawka znowu się odezwała. W przerwie jednego z koncertów dyrektor zszedł na dół, a tam w piwnicach woda po kolana – kurzawka się obudziła, stała się nagle aktywna. Trzeba było stosować różne subtelne zabiegi, by ją umiejętnie wydobywać, nie naruszając struktury geologicznej gruntu.

To zresztą nie był jedyny problem przy budowie gmachu?
- Już zaczęto budować, gdy pojawiły się spóźnione żądania władz, które nagle nabrały przekonania, że w takim układzie za bardzo będzie widoczna w tle bazylika. Stąd naciski - przesunąć budowę gmachu na oś ul. Słowackiego, bo to usunie rywalizację z bazyliką. Na szczęście Szwalbe potrafił sobie z władzami poradzić - przekonał PRL-owskich decydentów, że bazylika jest daleko w tle i ostatecznie udało się pozostawić gmach na pierwotnym miejscu - nie w osiowym położeniu, tylko w takim, które znamy - gdzie filharmonia prezentuje się z całą swoją dyskrecją, elegancją i ową magią, która ją cechuje do dziś.

Gdy gmach już powstał, od razu odezwali się dziennikarze, że: „wszystko dla filharmonii, a dla opery - nic”. Czy to nie było dla dyrektora Szwalbego zbyt wiele?
- Rzeczywiście, dużo kłopotu sprawiła wówczas Szwalbemu część wpływowej, zwłaszcza recenzenckiej prasy, która zaczęła wykładać rachunek kosztów, jakie zainwestowano w muzykę. - A co dla teatru, dla opery? - pytano, sugerując, że filharmonia powinna podzielić się swym nowym lokum. Ale Szwalbe od razu przeciwstawił się temu pomysłowi, by w gmachu filharmonii działała również opera, a może i teatr. Uznał, że zgromadzenie kilku instytucji kultury w jednym budynku źle by świadczyło o mieście i jego stosunku do kultury wysokiej (…).

Krystyna Starczak-Kozłowska – pisarka, dziennikarka, publicystka. Autorka książki „Życie na przełomie. Opowieść o Andrzeju Szwalbe”. Przez 17 lat wchodziła w skład redakcji bydgoskiego tygodnika społeczno-kulturalnego „Fakty”. Była założycielką i redaktor naczelną Kwartalnika Artystycznego. Od ponad 20 lat związana jest ze środowiskiem Polonii kanadyjskiej, o której w 2015 roku napisała książkę, pt. „Kanada uskrzydlona polskością”, wydaną pod patronatem Kanadyjsko-Polskiego Instytutu Badawczego w Toronto.

NARÓD SOBIE. 60 LAT FILHARMONII POMORSKIEJ
Filharmonia Pomorska 16 listopada 2018 świętuje 60-lecie swojego gmachu. Z tej okazji instytucja wydaje jubileuszową publikację pt. „Naród sobie”, której współautorką jest dziennikarka Polskiego Radia PiK Magdalena Gill. Fragmenty jej wywiadów prezentujemy także na antenie PR PiK oraz na naszej stronie.

Koncert z okazji 60-lecia gmachu filharmonii odbędzie się 16 listopada o godz. 19.00. Wystąpią: Julia Kociuban - fortepian, Agata Szymczewska - skrzypce, Tomasz Warmijak - tenor, Orkiestra Symfoniczna FP i Chór Opery Nova, pod dyrekcją Antoniego Wita. Repertuar będzie taki sam, jak podczas koncertu inaugurującego nowy gmach, który odbył się 16 listopada 1958 roku. Znajdą się w nim: Uwertura do opery „Halka” Moniuszki, Fantazja polska Paderewskiego, Koncert skrzypcowy A-dur Karłowicza i Harnasie Szymanowskiego.

Inne teksty z cyklu: 60 lat temu temu Bydgoszcz budowała filharmonię
Krystyna Starczak-Kozłowska o budowie gmachu filharmonii

Kultura

2020-01-15, godz. 16:33 Śmierć w Chełmży i śledztwo komisarza Grossa. Rober Małecki promuje „Zadrę" Toruński pisarz Robert Małecki spotka się w środę (15 stycznia) z czytelnikami w salonie EMPiK na Starówce w w Toruniu, a w kolejnych dniach także z mieszkańc ... » więcej 2020-01-14, godz. 18:03 Połączenie Dworu Artusa i Domu Muz w Toruniu. Czy wszystkim wyjdzie to na dobre? Ponad dwudziestoosobowa załoga, cztery obiekty, nowe możliwości finansowe i programowe. W styczniu połączono w Toruniu Dwór Artusa i Dom Muz. » więcej 2020-01-14, godz. 09:12 Ta nagroda skrzydeł doda! Instytut Teatralny docenił bydgoski spektakl „Ptak” Spektakl „Ptak' Teatru Polskiego w Bydgoszczy otrzymał Nagrodę Specjalną w wysokości 30 tysięcy złotych, przyznaną przez Komisję Artystyczną V edycji Konkursu ... » więcej 2020-01-13, godz. 09:48 Festiwal rosyjskiego kina. Replika Sputnika w Bydgoszczy [program] Współczesne kino rosyjskie, klasyka kina radzieckiego i produkcje dla dzieci. Od niedzieli w kinie Orzeł w Miejskim Centrum Kultury w Bydgoszczy trwa przegląd ... » więcej 2020-01-12, godz. 20:00 Arnold Rezler patronem studia emisyjnego Polskiego Radia PiK [wideo] Studio emisyjne S1 Polskiego Radia PiK od soboty ma swojego patrona. Jest nim Arnold Rezler, który był związany z bydgoską rozgłośnią przez blisko 11 lat. Do ... » więcej 2020-01-11, godz. 12:44 Zmarł jeden z Ambasadorów Muzycznych Kanady. Wielka legenda rocka! Późnym wieczorem 10 stycznia do świata sympatyków muzyki rockowej, a w szczególności do fanów kanadyjskiego tria RUSH, dotarła smutna wiadomość o śmierci Neil ... » więcej 2020-01-10, godz. 21:05 Promesa na budowę kampusu Akademii Muzycznej podpisana. 290 mln zł dla uczelni - Wicepremier Piotr Gliński podpisał promesę na 290 mln zł na budowę nowego kampusu Akademii Muzycznej w Bydgoszczy - ogłosił dziś na swoim profilu na Faceboo ... » więcej 2020-01-10, godz. 20:45 Obrazy i instalacje z popiołu. Dwie refleksyjne wystawy w Wozowni ' Promieniowanie ciszy' i ' Światłoczułość' to dwie wystawy, które otwarte zostały w piątek w toruńskiej Galerii Sztuki Współczesnej Wozownia. » więcej 2020-01-10, godz. 09:05 Wojna i okupacja przez pryzmat losów aktorów. Wystawa w Inowrocławiu W Saloniku Artystyczno-Literackim Biblioteki Miejskiej w Inowrocławiu oglądać można wystawę „Kino i teatr pod okupacją. Polskie środowisko filmowe i teatralne ... » więcej 2020-01-10, godz. 07:12 Pierwsza premiera we wrześniu. Plany Teatru Kameralnego w Bydgoszczy Teatr Kameralny w Bydgoszczy będzie wystawiał spektakle dla dzieci i młodzieży oraz prowadził bogatą działalność edukacyjną. W gościnnych progach Opery Nova z ... » więcej
1234567