duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kultura »

Zmarła Alina Janowska

Polska Agencja Prasowa / Agata Szwedowicz

W wieku 94 lat zmarła jedna z najpopularniejszych polskich aktorek filmowych, teatralnych, estradowych i telewizyjnych, Alina Janowska. Fot. archiwum PAP/Stach Leszczyński

W wieku 94 lat zmarła jedna z najpopularniejszych polskich aktorek filmowych, teatralnych, estradowych i telewizyjnych, Alina Janowska. Fot. archiwum PAP/Stach Leszczyński
W poniedziałek, w wieku 94 lat, zmarła jedna z najpopularniejszych polskich aktorek filmowych, teatralnych, estradowych i telewizyjnych, Alina Janowska - poinformował PAP prezes ZASP Olgierd Łukaszewicz.
Alina Janowska urodziła się 16 kwietnia 1923 r. w Warszawie. Pochodziła z rodziny ziemiańskiej, ojciec, z wykształcenia inżynier rolnik, był adiutantem generała Józefa Dowbora-Muśnickiego. Matka, Marcelina Rymkiewiczówna, śpiewaczka operetkowa, porzuciła obiecującą karierę dla męża i rodziny. Pytana o to, dlaczego została aktorką, Alina Janowska odpowiadała, że po prostu się do tego nadawała. Wychowała się w rodzinie o artystycznych tradycjach. "Moja mama była aktorką i śpiewaczką, a tata doskonałym aktorem-amatorem i parodystą. Naśladował ludzi w sposób wręcz doskonały, gdziekolwiek gościliśmy, to jego talent ściągał z okolicy całą miejscową inteligencję - lekarzy, inżynierów i starostę. Układał wręcz całe etiudy o gościach, którzy u nas bywali, naśladował ich głos i sposób chodzenia" - wspominała Janowska w jednym z wywiadów.

Jej prywatne życie to - jak mówią przyjaciele artystki - gotowy scenariusz na film. "Alina mogłaby swym życiorysem wypełnić kilka innych" - powiedział o niej aktor i reżyser Andrzej Strzelecki. Podczas okupacji zaangażowała się w działalność konspiracyjną. Aresztowana przez Gestapo w nocy z 23 na 24 kwietnia 1942 r., została oskarżona o współpracę z podziemiem i pomoc rodzinie żydowskiej. Przez kilka miesięcy była więziona na Pawiaku w Warszawie. 6 listopada została zwolniona i jednocześnie uratowana przed wywozem do Oświęcimia. "II wojnę światową przeżyłam m.in. dzięki pomocy Ilse Glinickiej, pół Austriaczki, pół Estonki, przyjaciółki matki" - wspominała artystka w 2008 r. podczas wernisażu wystawy poświęconej relacjom polsko-estońskim. To Glinicka pomogła Janowskiej w wydostaniu się z Pawiaka.

Podczas Powstania Warszawskiego Alina Janowska była łączniczką (ps. Alina) 8. kompanii Batalionu "Kiliński" w Śródmieściu. Poza "Aliną" miała też drugi pseudonim - "Setka" – z uwagi na to, że można było na nią liczyć w 100 procentach. Po wyjściu z Warszawy w październiku 1944 roku przedostała się do rodziców w Tworkach.

Po wojnie zamieszkała w Łodzi, gdzie występowała jako tancerka i piosenkarka w teatrach Domu Żołnierza i Syrena. Wypatrzona w Syrenie przez asystenta Leonarda Buczkowskiego znalazła się na planie "Zakazanych piosenek". W 1946 r. ukończyła Szkołę Tańca Artystycznego Janiny Mieczyńskiej w Łodzi, a dwa lata później zdała aktorski egzamin eksternistyczny.

W 1947 r. Alina Janowska wróciła do Warszawy. Przez dwa sezony występowała w Teatrze Nowym pod dyrekcją Juliana Tuwima, następnie w Teatrze Wojska Polskiego (późniejszy Dramatyczny). W latach 1952-55 i 1960-65 należała do zespołu Teatru Syrena. Jako aktorka Teatru Buffo (1956-60), w charakterze reżysera i choreografa współpracowała z Kabaretem "Szpak" i "Podwieczorkiem przy mikrofonie" - występując także w skeczach. W latach 1966-80 należała do zespołu Teatru Komedia. Przez wiele lat występowała także w Teatrze Telewizji.

Jednocześnie zdobyła dużą popularność grając w pierwszych polskich filmach powojennych; zadebiutowała epizodem ulicznym w "Zakazanych piosenkach" (1946). Grała także m.in. w "Ostatnim etapie" (reż. Wanda Jakubowska, 1947) i "Skarbie" (reż. Leonard Buczkowski, 1948). Janowską można było oglądać również w m.in. "Ślepym torze" (1947), "Samsonie" (1961), "Dzięciole" (1970), "Dulskich" (1975), "Rozmowach kontrolowanych" (1990), "Feminie" (1991). W 2008 roku zagrała w filmie "Niezawodny system", rok później w "Ostatniej akcji".

Alina Janowska współpracowała z STS-em. Gdy w październiku 1961 r. na udział w kabarecie namawiali ją Jerzy Markuszewski i Wojciech Siemion przekonywali: "Alinko, ty nam nie odmówisz! Myśmy sobie ciebie wymyślili!" - jak wspominała w książce "Jam jest Alina, czyli Janowska Story" Dariusza Michalskiego.

Ogromną popularność przyniosła jej w połowie lat 60. rola w serialu "Wojna domowa" Jerzego Gruzy, w którym zagrała Irenę Kamińską. Janowska wystąpiła także w innych serialach - "Czterdziestolatek", "Stawka większa niż życie", "Lalka". Można ją było też oglądać w serialu "Złotopolscy", w którym grała apodyktyczną Eleonorę Gabriel.

Alina Janowska chętnie udzielała się społecznie; dzięki determinacji artystki na warszawskim Żoliborzu powstało Stowarzyszenia Pomocy Dzieciom "Gniazdo" organizujące zajęcia pozalekcyjne. Przez wiele lat Janowska uczestniczyła także w listopadowych kwestach na warszawskich Powązkach. Była Kawalerem Orderu Uśmiechu. Została uhonorowana m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, odznaką "Za zasługi dla Warszawy", Prometeuszem - Nagrodą Artystyczną Polskiej Estrady za szczególne osiągnięcia dla sztuki estradowej.

"Nie chcę już opowiadać ludziom o swojej martyrologii, że siedziałam w więzieniu, że cierpiałam, że byłam przerażona. Chcę im powiedzieć, że życie bez miłości jest nic nie warte. Bez miłości do dziecka, małżeńskiej, koleżeńskiej, miłości kochanków. Trzeba mieć siłę, żeby wykrzesać w sobie miłość do bliźniego i to nie tylko do tego, który też ci ją okazuje. Ale także do tego, który jest np. wrogo nastawiony. To jest wielka sztuka, żeby się nie zniechęcić i nie machnąć wówczas ręką. Nie można zostawiać za sobą niewyczyszczonych spraw międzyludzkich" - mówiła Janowska w wywiadzie dla "Życia Warszawy" z 2003 r.

Prywatnie Alina Janowska była żoną Andrzeja Boreckiego, z którym ma córkę Agatę (ur. 1957). W 1963 r. wyszła za architekta i szermierza Wojciecha Zabłockiego, mieli dwoje dzieci: syna Michała i córkę Katarzynę.

Alina Janowska cierpiała na chorobę Alzheimera. Ostatni raz pojawiła się publicznie w marcu 2013 r. podczas 34. Przeglądu Piosenki Aktorskiej, kiedy świętowała swój jubileusz pracy artystycznej. (PAP)

Abonament

Kultura

Nagroda dla Piotra SalaberaPiotr Salaber, związany z Bydgoszczą kompozytor, dyrygent i pegagog, został laureatem nagrody Honorowa Perła Polskiej Gospodarki w dziedzinie Kultura. Perły Gospodarki przyznaje od 15 lat anglojęzyczny miesięcznik "Polish Market", a Perły Honorowe są wręczane od lat 11. Uroczystość odbywa się w Sali Balowej Zamku Królewskiego w Warszawie. Wśród dotychc ... Koncert klawesynowy w BydgoszczyStowarzyszenia Akademia Muzyki Dawnej zaprasza na koncert klawesynowy Marka Przywartego. W Domu Polskim w Bydgoszczy jutro o godzinie 17.00 zabrzmią kompozycje m.in. Rameau i Bacha. Premiera monodramu "Ściana" 26 listopada, godz. 19:00, Pałac Dąmbskich w Toruniu. Fot. nadesłanePrzed premierą monodramu w toruńskim Pałacu DąbskichW najbliższą niedzielę, 26 listopada w toruńskim Pałacu Dąbskich odbędzie się premiera monodramu pt. "Ściana", którego bohaterem jest malarz pokojowy o imieniu Staszek. W jego rolę wcieli się toruński aktor, Damian Droszcz Staszek - malarz pokojowy, niedawno wyszedł z więzienia. Wydaje się, że Staszka można spisać na straty. Ale niekoniecznie. Staszek to b ... To kolejna nagroda za film: „Żalanasz - pusty brzeg”. Fot. Materiały organizatoraNagroda dla Marcina Sautera na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Dokumentalnych w AmsterdamieBydgoszczanin Marcin Sauter z nagrodą za krótkometrażowy film dokumentalny „Żalanasz - pusty brzeg” na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Dokumentalnych w Amsterdamie (IDFA). KIlka dni temu Marcin Sauter zdobył za ten sam film Złotą Żabę na Festiwalu Camerimage. Międzynarodowy Festiwal Filmów Dokumentalnych w Amsterdamie to jeden z największych i najważniejs ... Zmarł Maciej WasilewskiWe wtorek 21 listopada zmarł wieloletni współpracownik TVP3 Bydgoszcz, Maciej Wasilewski. Był autorem programów, operatorem, montażystą i grafikiem komputerowym. Miał 53 lata. Maciej Wasilewski pracował w bydgoskim oddziale telewizji, z przerwami, od 1993 roku. Przez lata współtworzył Telewizyjny Kurier Bydgoski - program z odcieniem satyrycznym i celnym s ... Wystawa poświęcona Tadeuszowi Nowakowskiemu w ToruniuBydgoszczanin Tadeusz Nowakowski, pisarz oraz dziennikarz - w 100 rocznicę jego urodzin w Urzędzie Marszałkowskim w Toruniu otwarta została wystawa ilustrująca jego życie i twórczość. Jak wyjaśniają autorzy - Michał Tabaczyński i Alicja Witowska-Araszkiewicz - "ekspozycja zaczyna się od czasów bydgoskich, opowiada o pracy w Radiu Wolna Europa i pracy jako ... Powstaje nowy oddział Muzeum Okręgowego w ToruniuPierniki, historia, podróże a teraz militaria. W Toruniu powstaje siódmy oddział Muzeum Okręgowego. W Koszarach Bramy Chełmińskiej w kwietniu 2019 roku otwarte zostanie Muzeum Twierdzy Toruń. Ekspozycja obejmie okres od Władysława IV aż po XX wieczne wykorzystanie fortu. Miejsce będzie punktem wyjścia do poznania najlepiej zachowanego pierścienia zespołu o ... Organizatorem spotkania była Powiatowa Biblioteka Pedagogiczna w Świeciu. Fot. Marcin DolińskiCzy Internet jest zagrożeniem dla tradycyjnej książki?O przyszłości tradycyjnej książki i o zagrożeniu jakie niesie ze sobą internet rozmawiano w Świeciu nad Wisłą podczas konferencji zorganizowanej dla bibliotekarzy i nauczycieli. - Osobiście sądzę, że należy łączyć różne formy czytania - książkę elektroniczną, audiobooki i książkę papierową, bo jak pokazuje życie książka była, jest i myślę, że będzie - uważ ... "Beksińscy" w Teatrze Polskim w Bydgoszczy"Beksińscy" to tytuł przedstawienia, którego premiera odbędzie się w sobotę (25 listopada) w Teatrze Polskim w Bydgoszczy. Spektakl jest inspirowany książką Magdaleny Grzebałkowskiej "Beksińscy. Portret podwójny". Bydgoska premiera to przedstawienie opowiadające w nielinearny sposób historię o ogromnej samotności i niemożności okazywania uczuć, ale też o m ... Spotkanie z podróżnikami w bibliotece w SzubinieWe wtorek mieszkańcy Szubina i okolic będą mogli się spotkać z podróżnikami Sebastianem Hennigiem i Mateuszem Matuszewskim z Taemu "AVENTURA". W marcu 2017 r. wyruszyli w drugą spektakularną podróż - po Azji. W zaledwie 172 dni odwiedzili 23 kraje, przemierzając ponad 45 tysięcy kilometrów. I choć wędrowało dwóch to projekt tworzy trójka: Wojtek Malicha, S ...
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę