duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kultura »

Zmarła Alina Janowska

Polska Agencja Prasowa / Agata Szwedowicz

W wieku 94 lat zmarła jedna z najpopularniejszych polskich aktorek filmowych, teatralnych, estradowych i telewizyjnych, Alina Janowska. Fot. archiwum PAP/Stach Leszczyński

W wieku 94 lat zmarła jedna z najpopularniejszych polskich aktorek filmowych, teatralnych, estradowych i telewizyjnych, Alina Janowska. Fot. archiwum PAP/Stach Leszczyński
W poniedziałek, w wieku 94 lat, zmarła jedna z najpopularniejszych polskich aktorek filmowych, teatralnych, estradowych i telewizyjnych, Alina Janowska - poinformował PAP prezes ZASP Olgierd Łukaszewicz.
Alina Janowska urodziła się 16 kwietnia 1923 r. w Warszawie. Pochodziła z rodziny ziemiańskiej, ojciec, z wykształcenia inżynier rolnik, był adiutantem generała Józefa Dowbora-Muśnickiego. Matka, Marcelina Rymkiewiczówna, śpiewaczka operetkowa, porzuciła obiecującą karierę dla męża i rodziny. Pytana o to, dlaczego została aktorką, Alina Janowska odpowiadała, że po prostu się do tego nadawała. Wychowała się w rodzinie o artystycznych tradycjach. "Moja mama była aktorką i śpiewaczką, a tata doskonałym aktorem-amatorem i parodystą. Naśladował ludzi w sposób wręcz doskonały, gdziekolwiek gościliśmy, to jego talent ściągał z okolicy całą miejscową inteligencję - lekarzy, inżynierów i starostę. Układał wręcz całe etiudy o gościach, którzy u nas bywali, naśladował ich głos i sposób chodzenia" - wspominała Janowska w jednym z wywiadów.

Jej prywatne życie to - jak mówią przyjaciele artystki - gotowy scenariusz na film. "Alina mogłaby swym życiorysem wypełnić kilka innych" - powiedział o niej aktor i reżyser Andrzej Strzelecki. Podczas okupacji zaangażowała się w działalność konspiracyjną. Aresztowana przez Gestapo w nocy z 23 na 24 kwietnia 1942 r., została oskarżona o współpracę z podziemiem i pomoc rodzinie żydowskiej. Przez kilka miesięcy była więziona na Pawiaku w Warszawie. 6 listopada została zwolniona i jednocześnie uratowana przed wywozem do Oświęcimia. "II wojnę światową przeżyłam m.in. dzięki pomocy Ilse Glinickiej, pół Austriaczki, pół Estonki, przyjaciółki matki" - wspominała artystka w 2008 r. podczas wernisażu wystawy poświęconej relacjom polsko-estońskim. To Glinicka pomogła Janowskiej w wydostaniu się z Pawiaka.

Podczas Powstania Warszawskiego Alina Janowska była łączniczką (ps. Alina) 8. kompanii Batalionu "Kiliński" w Śródmieściu. Poza "Aliną" miała też drugi pseudonim - "Setka" – z uwagi na to, że można było na nią liczyć w 100 procentach. Po wyjściu z Warszawy w październiku 1944 roku przedostała się do rodziców w Tworkach.

Po wojnie zamieszkała w Łodzi, gdzie występowała jako tancerka i piosenkarka w teatrach Domu Żołnierza i Syrena. Wypatrzona w Syrenie przez asystenta Leonarda Buczkowskiego znalazła się na planie "Zakazanych piosenek". W 1946 r. ukończyła Szkołę Tańca Artystycznego Janiny Mieczyńskiej w Łodzi, a dwa lata później zdała aktorski egzamin eksternistyczny.

W 1947 r. Alina Janowska wróciła do Warszawy. Przez dwa sezony występowała w Teatrze Nowym pod dyrekcją Juliana Tuwima, następnie w Teatrze Wojska Polskiego (późniejszy Dramatyczny). W latach 1952-55 i 1960-65 należała do zespołu Teatru Syrena. Jako aktorka Teatru Buffo (1956-60), w charakterze reżysera i choreografa współpracowała z Kabaretem "Szpak" i "Podwieczorkiem przy mikrofonie" - występując także w skeczach. W latach 1966-80 należała do zespołu Teatru Komedia. Przez wiele lat występowała także w Teatrze Telewizji.

Jednocześnie zdobyła dużą popularność grając w pierwszych polskich filmach powojennych; zadebiutowała epizodem ulicznym w "Zakazanych piosenkach" (1946). Grała także m.in. w "Ostatnim etapie" (reż. Wanda Jakubowska, 1947) i "Skarbie" (reż. Leonard Buczkowski, 1948). Janowską można było oglądać również w m.in. "Ślepym torze" (1947), "Samsonie" (1961), "Dzięciole" (1970), "Dulskich" (1975), "Rozmowach kontrolowanych" (1990), "Feminie" (1991). W 2008 roku zagrała w filmie "Niezawodny system", rok później w "Ostatniej akcji".

Alina Janowska współpracowała z STS-em. Gdy w październiku 1961 r. na udział w kabarecie namawiali ją Jerzy Markuszewski i Wojciech Siemion przekonywali: "Alinko, ty nam nie odmówisz! Myśmy sobie ciebie wymyślili!" - jak wspominała w książce "Jam jest Alina, czyli Janowska Story" Dariusza Michalskiego.

Ogromną popularność przyniosła jej w połowie lat 60. rola w serialu "Wojna domowa" Jerzego Gruzy, w którym zagrała Irenę Kamińską. Janowska wystąpiła także w innych serialach - "Czterdziestolatek", "Stawka większa niż życie", "Lalka". Można ją było też oglądać w serialu "Złotopolscy", w którym grała apodyktyczną Eleonorę Gabriel.

Alina Janowska chętnie udzielała się społecznie; dzięki determinacji artystki na warszawskim Żoliborzu powstało Stowarzyszenia Pomocy Dzieciom "Gniazdo" organizujące zajęcia pozalekcyjne. Przez wiele lat Janowska uczestniczyła także w listopadowych kwestach na warszawskich Powązkach. Była Kawalerem Orderu Uśmiechu. Została uhonorowana m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, odznaką "Za zasługi dla Warszawy", Prometeuszem - Nagrodą Artystyczną Polskiej Estrady za szczególne osiągnięcia dla sztuki estradowej.

"Nie chcę już opowiadać ludziom o swojej martyrologii, że siedziałam w więzieniu, że cierpiałam, że byłam przerażona. Chcę im powiedzieć, że życie bez miłości jest nic nie warte. Bez miłości do dziecka, małżeńskiej, koleżeńskiej, miłości kochanków. Trzeba mieć siłę, żeby wykrzesać w sobie miłość do bliźniego i to nie tylko do tego, który też ci ją okazuje. Ale także do tego, który jest np. wrogo nastawiony. To jest wielka sztuka, żeby się nie zniechęcić i nie machnąć wówczas ręką. Nie można zostawiać za sobą niewyczyszczonych spraw międzyludzkich" - mówiła Janowska w wywiadzie dla "Życia Warszawy" z 2003 r.

Prywatnie Alina Janowska była żoną Andrzeja Boreckiego, z którym ma córkę Agatę (ur. 1957). W 1963 r. wyszła za architekta i szermierza Wojciecha Zabłockiego, mieli dwoje dzieci: syna Michała i córkę Katarzynę.

Alina Janowska cierpiała na chorobę Alzheimera. Ostatni raz pojawiła się publicznie w marcu 2013 r. podczas 34. Przeglądu Piosenki Aktorskiej, kiedy świętowała swój jubileusz pracy artystycznej. (PAP)

Abonament

Kultura

"Rowerem przez Saharę i ....jeszcze dalej"Ta podróż miała miejsce w 1980 roku. Wówczas Jacek Herman-Iżycki był pierwszym Polakiem, który przejechał całą Afrykę przez Saharę. Podróży na gorący kontynent było więcej. Jak wyglądały? Jakie pamiątki przywiózł z nich Jacek Herman-Iżycki? To wszystko zobaczyć można na wystawie "Rowerem przez Saharę i ....jeszcze dalej" . Ekspozycja w piątek otwar ... „Security” Dawida Marszewskiego w Wozowni„Security” Dawida Marszewskiego to jedna z trzech ekspozycji w galerii Wozownia. W ubiegłym tygodniu polecaliśmy państwu jedną z wystaw w toruńskiej galerii Wozownia podejmującą problem uchodźców. Były to obrazy Sonii Rammer. Dziś na kilka minut zatrzymamy się przy kolejnej ekspozycji, której autorem jest Dawid Marszewski. Artysta również podejmuje ... "Kalejdoskop" jedna z najpopularniejszych wystaw wróciła do ToruniaJedna z najpopularniejszych wystaw edukacyjnych wróciła do Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy w Toruniu. "Kalejdoskop" to 30 stanowisk takich jak: świetlny labirynt złożony z elementów optycznych, zwierciadła, soczewki, pryzmaty oraz lustrzane mozaiki. A przede wszystkim największy w Polsce kalejdoskop. Wystawa optyczna w Centrum Nowoczesności Młyn Wied ... 75. urodziny Michała UrbaniakaMichał Urbaniak, jeden z najpopularniejszych polskich muzyków jazzowych, skrzypek i saksofonista, w poniedziałek obchodzi 75. urodziny. Na swoim koncie ma ponad 40 solowych płyt, występy w Carnegie Hall i Beacon Theatre, a także współpracę z takimi muzykami jak Miles Davis, Herbie Hancock, Wayne Shorter i Marcus Miller. Urodził się w Warszawie w 1943 roku, ... "Dzikie róże" - pokaz filmu i spotkanie w toruńskim kinie CentrumSpecjalny pokaz filmu pt. "Dzikie róże" odbędzie się dziś w toruńskim kinie Centrum. Gościem specjalnym spotkania będzie reżyserka filmu, Anna Jadowska. "Dzikie róże" to historia kobiety, która musi dokonać trudnego życiowego wyboru. Jej sytuację dodatkowo komplikuje to, że żyje w małym, prowincjonalnym miasteczku, w którym bardzo trudno jest coś ukryć, a ... To już 11. konkurs "Śladami Leona Wyczółkowskiego"Ludzie byli motywem przewodnim 11. edycji ogólnopolskiego konkursu fotograficznego "Śladami Leona Wyczółkowskiego". W tym roku do wystawy zakwalifikowano 106 osób i 206 zdjęć. Autorzy nadesłanych prac pochodzą z Pomorza i Kujaw, ale także z Poznania, Warszawy, Rzeszowa, Wrocławia czy Krakowa. Jak zwykle przyznano nagrody marszałka i wojewody kujawsko-po ... Znany bydgoski muzyk, kompozytor, pianista i pedagog zaprezentuje swoje kompozycje m.in. filmowe. Fot. Magda JasińskaPiotr Salaber i jego muzyka w Filharmonii Pomorskiej w BydgoszczyPiotr Salaber i jego muzyka - już jutro w Filharmonii Pomorskiej. Znany bydgoski muzyk, kompozytor, pianista i pedagog zaprezentuje swoje kompozycje m.in. filmowe. Piotr Salaber zaprosił solistów: Katarzynę Dudę - skrzypce, Marcusa Stockhausena - trąbka, Paulina Janczak - sopran i Sebastian Wielądek - instrumenty etniczne (m. in. ney perski, lira korbowa, ... Od kilku miesięcy krąży nad Polską, a dzisiaj pojawi się w Bydgoszczy, chodzi o Festiwal Filmów Rosyjskich Sputnik. Grafika nadesłanaSputnik nad BydgoszcząOd kilku miesięcy krąży nad Polską, a dzisiaj pojawi się w Bydgoszczy, chodzi o Festiwal Filmów Rosyjskich Sputnik. Podczas dwóch weekendów, w bydgoskim klubie Mózg, będzie można zobaczyć 11 współczesnych, rosyjskich produkcji fabularnych i dokumentalnych. W programie m. in. takie tytuły jak ''Byli sobie'', ''Arytmia'' czy ''Bliskość''. Damian Chmielewski z Torunia wśród najlepszych DJ-ów świataDamian Chmielewski - czyli DJ Chmielix z Torunia - zwycięzcą europejskich eliminacji do prestiżowych zawodów Kame World Classic, które odbędą się w Nowej Zelandii. Damian Chmielewski reprezentować będzie Europę z duńskim DJ-em, który zajął drugie miejsce. Razem z nimi w finale wystąpi 12 artystów: z Ameryki, Azji, Nowej Zelandii, Australii oraz Afryki. ... 90. rocznica urodzin Jerzego Sulimy-KamińskiegoW tym roku świętować będziemy 90. rocznicę urodzin Jerzego Sulimy-Kamińskiego. Pisarz przyszedł na świat w Bydgoszczy 20 września 1928 roku, ale jego urodziny rozpoczną się już 20 stycznia w Kujawsko-Pomorskim Centrum Kultury i będą trwać aż do września br. W programie obchodów urodzin Jerzego Sulimy-Kamińskiego zaplanowano spotkania literackie, imprezy sp ...
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę