duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kultura »

Zmarła poetka Julia Hartwig

Polska Agencja Prasowa

Julia Hartwig na zdjęciu archiwalnym z 2015 r. Fot. PAP/Radek Pietruszka

Julia Hartwig na zdjęciu archiwalnym z 2015 r. Fot. PAP/Radek Pietruszka
W piątek w wieku 96 lat zmarła w Pensylwanii w USA Julia Hartwig, poetka, eseistka i tłumaczka literatury pięknej - poinformował Adam Pomorski, prezes polskiego PEN Clubu.
Informację o śmierci poetki podała także na Facebooku jej przyjaciółka Paula Sawicka.

"Wytrzymać tydzień, wytrzymać rok, wytrzymać trzydzieści, a potem siedemdziesiąt lat. Ale były lata, których nikt nie liczył, królewskie, kiedy bawiliśmy się pod starymi dębami i wieczność była przy nas" – napisała Sawicka na swoim profilu, cytując wiersz Julii Hartwig "Bezczas".

Julia Hartwig urodziła się 14 sierpnia 1921 roku. Jej rodzeństwo - Edward (późniejszy wybitny fotografik), Walenty (znany endokrynolog), Zofia i Helena - przyszli na świat w Moskwie, tylko najmłodsza Julia - w Lublinie, mieście, w którym osiedliła się uciekająca z Moskwy przed rewolucją bolszewicką rodzina Hartwigów. Ojciec w Lublinie otworzył zakład fotograficzny. Przyszła poetka w 1936 roku zadebiutowała w lubelskim międzyszkolnym piśmie literackim "W słońce" wierszem bez tytułu. Miała niespełna 15 lat. W kolejnych numerach czasopisma ukazały się utwory: "Wiersz muzyczny" (1937 r.), "Samotni ludzie" (1938 r.) i "Pieśń o zaginionych" (1939 r.).

Podczas okupacji Julia Hartwig przeniosła się do Warszawy. Brała udział w konspiracji, była łączniczką Armii Krajowej, działała w kulturalnym podziemiu. W tym czasie podjęła także studia na tajnym Uniwersytecie Warszawskim. Jej profesorami byli m.in. Julian Krzyżanowski i Władysław Tatarkiewicz. Tam poznała poetów: Tadeusza Gajcego i Zdzisława Stroińskiego. Po wojnie kontynuowała studia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, a następnie na Uniwersytecie Warszawskim (1946). W tym czasie publikowała swoje wiersze m.in. w "Wyborze wierszy poetów lubelskich" oraz na łamach "Twórczości" i "Kuźnicy".

Od 1947 do 1950 r. przebywała we Francji na stypendium rządu francuskiego (studiowała literaturę francuską). Po powrocie zamieszkała w Warszawie. Związana była wtedy z reporterem, publicystą Ksawerym Pruszyńskim, który w 1950 r. zginął w wypadku samochodowym koło Duesseldorfu. "Związek z nim ułożył się dla mnie w historię tragiczną, choć spotkania z taką osobą trudno nie uznać za szczęście" - mówiła po latach Hartwig. Przez kilka miesięcy poetka była żoną krytyka filmowego Zygmunta Kałużyńskiego. W 1954 roku poślubiła poetę i prozaika Artura Międzyrzeckiego.

Publikowała wiersze, przekłady z literatury francuskiej i recenzje na łamach "Nowej Kultury", "Świata", "Poezji". W 1970 roku wraz z mężem wyjechała do Stanów Zjednoczonych. Wykładała na uniwersytetach w USA i Kanadzie. W 1974 r., po powrocie do kraju, pracowała, publikując zbiory poezji własnej i tłumaczonej z innych języków, a także eseje i tomy prozy. Wspólnie z Międzyrzeckim wydali "Antologię poezji amerykańskiej", kilka książek dla dzieci, tom tłumaczeń wierszy i prozy Guillaume'a Apoillinaire’a, a także "Listy" Arthura Rimbaud. Napisała monografie "Apollinaire" (1961), przełożoną m.in. na język francuski, oraz "Gerard de Nerval" (1973). W jej wyborze i przekładach ukazała się pierwsza w Polsce antologia poetek amerykańskich "Dzikie brzoskwinie" (2003) oraz zbiór prozy Henriego Michaux "Seans z workiem" (2004).

W okresie PRL popierała demokratyczną opozycję. W styczniu 1976 należała do sygnatariuszy "Memoriału 101", wyrażającego protest przeciw projektowanym zmianom w Konstytucji PRL. W latach 1986-1991 była związana z NSZZ "Solidarność". W 1989 r. była członkiem Komitetu Obywatelskiego przy przewodniczącym NSZZ "Solidarność" Lechu Wałęsie.

Tomy poetyckie Hartwig to m.in. "Pożegnania" (1956), "Czuwanie" (1978), "Czułość" (1992), "Zawsze od nowa" (1999), "Nie ma odpowiedzi" (2001), "Błyski" (2002), "Bez pożegnania" (2004), "To wróci" (2007), "Jasne niejasne" (2009). Publikowała także prozę m.in. "Dziennik amerykański” z pobytu w Stanach i dziennik podróży "Zawsze powroty", w którym poetka zebrała zapiski z podróży do Francji i USA.

Julia Hartwig była laureatką m.in. Nagrody Poetyckiej im. Wisławy Szymborskiej i Nagrody Polskiego PEN Clubu im. Jana Parandowskiego.

"Ktoś powiedział, że każdy wiersz liryczny jest cząstką autobiografii, nawet jeżeli nic w nim nie ma z wyznań. Wierszy Julii Hartwig nie umiem czytać inaczej niż układając z nich autobiograficzną powieść. Osobą, która opowiada, jest kobieta z polskiej inteligencji, mająca za sobą doświadczenia lat wojny, dużo podróżująca, o znacznej wiedzy o sztuce, wyposażona w znajomość obcych języków, zadomowiona w trzech miastach: Warszawie, Paryżu i Nowym Jorku. Osoba ta jest też poetką, szukając określenia, wybrałbym przymiotnik: wykwintną" - powiedział o twórczości Hartwig Czesław Miłosz.

"Uprawianie sztuki uważane jest często za rodzaj luksusu, choć jest to praca właściwie nieustająca, bo umysł i wrażliwość nastawione są bezustannie na czekające je zadania. Jest na domiar niewdzięczna, nie można bowiem liczyć, że spotkamy się z jakimkolwiek odzewem. Mimo to, wybrawszy raz tę drogę, nie porzucamy nadziei, że uda się stworzyć coś, co trafi w tonację naszej epoki i wypowie jakąś prawdę o naszym istnieniu, odpowiadając na czyjeś oczekiwania" - powiedziała poetka w jednym z wywiadów. (PAP)

Abonament

Kultura

W roli Macochy wystąpi Katarzyna Figura. Fot. Ewa DąbskaPrzed premierą "Kopciuszka" w Teatrze Polskim w Bydgoszczy21 czerwca w Teatrze Polskim w Bydgoszczy premiera "Kopciuszka" Joela Pommerata. Francuski dramatopisarz sparafrazował baśń braci Grimm, czyniąc z niej opowieść o dojrzewaniu, godzeniu się ze stratą i walce o własne poczucie wartości. Spektakl w reżyserii Łukasza Gajdzisa, to familijna opowieść o wchodzeniu w relacje, o znaczeniu dialogu i chęci milczenia, ... Dwór Artusa w Toruniu. Fot. google.comJakie będzie tegoroczne Lato w Dworze Artusa?Kasia Kowalska oraz Krzysztof Cugowski to największe gwiazdy, proponowanych przez toruński Dwór Artusa w czasie wakacji, wydarzeń artystycznych. Lato w Artusie to ponad 20 imprez, których szczegóły podano podczas dzisiejszej konferencji prasowej. Jeden z koncertów pamięci Grzegorza Ciechowskiego w Toruniu/fot. ArchiwumCiechowski nosił kapcie. Autor biografii o „udomowionym rockmanie” [ROZMOWA]- Gdyby Grzegorz naprawdę umarł, wspominalibyśmy go krócej, a pamięć o Obywatelu GC i Republice nie byłaby dla kolejnych pokoleń tak ważna – mówi Piotr Stelmach, autor biografii pt. "Lżejszy od fotografii", w naszej nowej audycji „Czytanie nie boli”. Piotr Stelmach był gościem trwającego w Toruniu Festiwalu Książki. Jego książka zaczyna się od tragicznego, ... Od prawej: Dominika Kiss-Orska i Piotr Kikta w bydgoskiej księgarni Skrzynka na Bajki/fot. Bogumiła WresiłoOpowie, jak tworzyła ilustracje do horroru urbanistycznego dla dzieciZ ilustratorką Magdą Rucińską będzie można spotkać się 30 czerwca w bydgoskiej Skrzynce na Bajki. To autorka ilustracji do nowej książki dla dzieci pt. „Miasto Złotej” Daniela Chmielewskiego. „Miasto Złotej” to horror urbanistyczny dla dzieci. - Mroczna książka, w zimnych kolorach – opowiadają Dominika Kiss-Orska i Piotr Kikta z bydgoskiej księgarni Skrzyn ... "Ptaki bez przestrzeni" w Spichrzach nad Brdą"Ptaki bez przestrzeni" to tytuł wystawy Georga Johanna Tribowskiego, czynnej w Spichrzach nad Brdą w Bydgoszczy. Georg Johann Tribowski urodził się w Gdyni w latach 30' ubiegłego wieku, w niemiecko-kaszubskiej rodzinie. Młode lata spędził w Szczecinie, w latach 60. wyjechał do Hamburga, gdzie tworzył do końca życia. Na ile miejsca, w których miesz ... Wernisaż wystawy 23 czerwca o godzinie 16.00 w Galerii Sztuki Nowoczesnej na Wyspie Młyńskiej, wstęp wolny. Grafika nadesłanaSztuka współczesna z kolekcji Wojciecha FibakaUtalentowany sportowiec, ale i znany kolekcjoner sztuki, długo szukał odpowiedniego miejsca dla zaprezentowania swojej kolekcji. Już za kilka dni pojawi się w Bydgoszczy, a wraz z nim niezwykłe prace. Początkowe zainteresowanie Wojciecha Fibaka malarstwem polskim XIX i początku XX wieku, m.in. obrazami Piotra Michałowskiego, Aleksandra Gierymskiego, Leona ... Koncerty rozpoczynają się od godz. 14.00. Grafika nadesłanaHantowicz, Lisowska, Sielska i Dżem w MyślęcinkuGrupa Dżem i Ewelina Lisowska to gwiazdy tegorocznego Powitania Lata w bydgoskim Myślęcinku. Już dziś (17.06), na początek wakacyjno-letniego sezonu "Otwieracz", czyli impreza, która łączy muzykę, zabawę i sport. Organizatorzy zapraszają od 14.00. W programie m.in. charytatywny maraton zumby i próba bicia rekordu na największe zgromadzenie brodaczy - mówi ... Wystawa Bettiny Bereś w Wozowni"Wyprałam" to wystawy, którą od tygodnia oglądać można w toruńskiej Galerii Sztuki Wozownia w Toruniu. Ekspozycja odnosi się do kwestii pamięci i przemijania. Jej autorką jest Bettina Bereś, która tworzy malarstwo i wyhaftowane makatki. Artystka w sensie dosłownym w galerii rozwiesiła płótna, pościel, serwetki z napisami jak: Po przyjęciu sprzątnij jut ... Nagrania "Halki" w Operze NovaTo już trzecia płyta, którą nagrywa Opera Nova. Tym razem przygotowywana jest "Halka" Stanisława Moniuszki w reżyserii Natalii Babińskiej i pod kierownictwem muzycznym Piotra Wajraka. Sala bydgoskiej opery zamieniła w profesjonalne studio. Widownia została przykryta specjalną akustyczną folią. Na scenie gdzie usytuowano las mikrofonów, a reżyserzy dźwięku ... Toruńska Orkiestra Symfoniczna kończy sezon i rozpoczyna festiwalCarmina Burana Carla Orffa zabrzmiała w piątek w sali na Jordankach na zakończenie sezonu artystycznego Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej. To jednak nie oznacza, że nie będzie w najbliższych tygodniach więcej koncertów. Za tydzień startuje 22 Międzynarodowy Festiwal Nova Muzyka i Architektura. W programie festiwalu 17 koncertów, cztery projekcje filmow ...
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę