duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kultura »

Zmarła poetka Julia Hartwig

Polska Agencja Prasowa

Julia Hartwig na zdjęciu archiwalnym z 2015 r. Fot. PAP/Radek Pietruszka

Julia Hartwig na zdjęciu archiwalnym z 2015 r. Fot. PAP/Radek Pietruszka
W piątek w wieku 96 lat zmarła w Pensylwanii w USA Julia Hartwig, poetka, eseistka i tłumaczka literatury pięknej - poinformował Adam Pomorski, prezes polskiego PEN Clubu.
Informację o śmierci poetki podała także na Facebooku jej przyjaciółka Paula Sawicka.

"Wytrzymać tydzień, wytrzymać rok, wytrzymać trzydzieści, a potem siedemdziesiąt lat. Ale były lata, których nikt nie liczył, królewskie, kiedy bawiliśmy się pod starymi dębami i wieczność była przy nas" – napisała Sawicka na swoim profilu, cytując wiersz Julii Hartwig "Bezczas".

Julia Hartwig urodziła się 14 sierpnia 1921 roku. Jej rodzeństwo - Edward (późniejszy wybitny fotografik), Walenty (znany endokrynolog), Zofia i Helena - przyszli na świat w Moskwie, tylko najmłodsza Julia - w Lublinie, mieście, w którym osiedliła się uciekająca z Moskwy przed rewolucją bolszewicką rodzina Hartwigów. Ojciec w Lublinie otworzył zakład fotograficzny. Przyszła poetka w 1936 roku zadebiutowała w lubelskim międzyszkolnym piśmie literackim "W słońce" wierszem bez tytułu. Miała niespełna 15 lat. W kolejnych numerach czasopisma ukazały się utwory: "Wiersz muzyczny" (1937 r.), "Samotni ludzie" (1938 r.) i "Pieśń o zaginionych" (1939 r.).

Podczas okupacji Julia Hartwig przeniosła się do Warszawy. Brała udział w konspiracji, była łączniczką Armii Krajowej, działała w kulturalnym podziemiu. W tym czasie podjęła także studia na tajnym Uniwersytecie Warszawskim. Jej profesorami byli m.in. Julian Krzyżanowski i Władysław Tatarkiewicz. Tam poznała poetów: Tadeusza Gajcego i Zdzisława Stroińskiego. Po wojnie kontynuowała studia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, a następnie na Uniwersytecie Warszawskim (1946). W tym czasie publikowała swoje wiersze m.in. w "Wyborze wierszy poetów lubelskich" oraz na łamach "Twórczości" i "Kuźnicy".

Od 1947 do 1950 r. przebywała we Francji na stypendium rządu francuskiego (studiowała literaturę francuską). Po powrocie zamieszkała w Warszawie. Związana była wtedy z reporterem, publicystą Ksawerym Pruszyńskim, który w 1950 r. zginął w wypadku samochodowym koło Duesseldorfu. "Związek z nim ułożył się dla mnie w historię tragiczną, choć spotkania z taką osobą trudno nie uznać za szczęście" - mówiła po latach Hartwig. Przez kilka miesięcy poetka była żoną krytyka filmowego Zygmunta Kałużyńskiego. W 1954 roku poślubiła poetę i prozaika Artura Międzyrzeckiego.

Publikowała wiersze, przekłady z literatury francuskiej i recenzje na łamach "Nowej Kultury", "Świata", "Poezji". W 1970 roku wraz z mężem wyjechała do Stanów Zjednoczonych. Wykładała na uniwersytetach w USA i Kanadzie. W 1974 r., po powrocie do kraju, pracowała, publikując zbiory poezji własnej i tłumaczonej z innych języków, a także eseje i tomy prozy. Wspólnie z Międzyrzeckim wydali "Antologię poezji amerykańskiej", kilka książek dla dzieci, tom tłumaczeń wierszy i prozy Guillaume'a Apoillinaire’a, a także "Listy" Arthura Rimbaud. Napisała monografie "Apollinaire" (1961), przełożoną m.in. na język francuski, oraz "Gerard de Nerval" (1973). W jej wyborze i przekładach ukazała się pierwsza w Polsce antologia poetek amerykańskich "Dzikie brzoskwinie" (2003) oraz zbiór prozy Henriego Michaux "Seans z workiem" (2004).

W okresie PRL popierała demokratyczną opozycję. W styczniu 1976 należała do sygnatariuszy "Memoriału 101", wyrażającego protest przeciw projektowanym zmianom w Konstytucji PRL. W latach 1986-1991 była związana z NSZZ "Solidarność". W 1989 r. była członkiem Komitetu Obywatelskiego przy przewodniczącym NSZZ "Solidarność" Lechu Wałęsie.

Tomy poetyckie Hartwig to m.in. "Pożegnania" (1956), "Czuwanie" (1978), "Czułość" (1992), "Zawsze od nowa" (1999), "Nie ma odpowiedzi" (2001), "Błyski" (2002), "Bez pożegnania" (2004), "To wróci" (2007), "Jasne niejasne" (2009). Publikowała także prozę m.in. "Dziennik amerykański” z pobytu w Stanach i dziennik podróży "Zawsze powroty", w którym poetka zebrała zapiski z podróży do Francji i USA.

Julia Hartwig była laureatką m.in. Nagrody Poetyckiej im. Wisławy Szymborskiej i Nagrody Polskiego PEN Clubu im. Jana Parandowskiego.

"Ktoś powiedział, że każdy wiersz liryczny jest cząstką autobiografii, nawet jeżeli nic w nim nie ma z wyznań. Wierszy Julii Hartwig nie umiem czytać inaczej niż układając z nich autobiograficzną powieść. Osobą, która opowiada, jest kobieta z polskiej inteligencji, mająca za sobą doświadczenia lat wojny, dużo podróżująca, o znacznej wiedzy o sztuce, wyposażona w znajomość obcych języków, zadomowiona w trzech miastach: Warszawie, Paryżu i Nowym Jorku. Osoba ta jest też poetką, szukając określenia, wybrałbym przymiotnik: wykwintną" - powiedział o twórczości Hartwig Czesław Miłosz.

"Uprawianie sztuki uważane jest często za rodzaj luksusu, choć jest to praca właściwie nieustająca, bo umysł i wrażliwość nastawione są bezustannie na czekające je zadania. Jest na domiar niewdzięczna, nie można bowiem liczyć, że spotkamy się z jakimkolwiek odzewem. Mimo to, wybrawszy raz tę drogę, nie porzucamy nadziei, że uda się stworzyć coś, co trafi w tonację naszej epoki i wypowie jakąś prawdę o naszym istnieniu, odpowiadając na czyjeś oczekiwania" - powiedziała poetka w jednym z wywiadów. (PAP)

Abonament

Kultura

Spotkanie z Simcą Heledem i Adamem KośmiejąSimca Heled - izraelsko - amerykański wiolonczelista i dyrygent, powrócił po latach do Filharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy. Poprowadził dwa koncerty: pierwszy symfoniczny, dedykowany pamięci Ireny Sendlerowej, a zorganizowany z okazji 75. rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim i drugi kameralny, w którym solistą był pianista Adam Kośmieja. Przypomnijmy, ż ... Partie tytułowe wykonali Natalia Ścibak i Paweł Nowicki.Spektakl "Romeo i Julia" owacyjnie przyjęty na 25. Bydgoskim Festiwalu Operowym [zdjęcia]Owacją na stojąco zakończyła się premiera baletu "Romeo i Julia" Sergiusza Prokofieva w wykonaniu zespołu Opery Nova. Balet zainaugurował 25. Bydgoski Festiwal Operowy. Spektakl wyreżyserował kanadyjski choreograf Paul Chamler, który przed laty przygotował z bydgoskim zespołem "Dziadka do orzechów". Kierownictwo muzyczne objął dyrektor Maciej Figas, sce ... Spotkanie z Łukaszem Michalskim i Piotrem WróblemKoncert na puzon i orkiestrę Piotra Wróbla został po raz pierwszy wykonany przez polskiego puzonistę. Czteroczęściowy utwór został zaprezentowany przez Łukasza Michalskiego - solistę orkiestry symfonicznej Filharmonii Pomorskiej. Na sali był obecny kompozytor - Piotr Wróbel, syn znanego wiolonczelisty Andrzeja Wróbla, którego korzenie rodzinne sięgają regi ... Grudziądzka Wiosna TeatralnaSceny niemal małżeńskie” to kolejna odsłona Grudziądzkiej Wiosny Teatralnej. Przedstawienie pełne humoru i życzliwej ironii oparte jest na tekstach niezapomnianej Stefanii Grodzieńskiej. W roli głównej Grzegorz Damięcki i Grażyna Barszczewska, z którą rozmawia nasz reporter. A już dzisiaj o godzinie 19 w klubie Akcent przedstawienie "Spróbujmy jeszc ... "W poczuciu kresu" w Wozowni"W poczuciu kresu" to wystawa Artura Trojanowskiego, którą oglądać można w toruńskiej galerii sztuki współczesnej Wozownia. Blisko 25 lat poszukiwał swojego artystycznego języka. Porzucił malarstwo przedstawiające rzeczywistość i zajął się abstrakcją. W jego wydaniu bardzo minimalistyczną. Nowy cykl obrazów jest efektem poszukiwań nowych motywów oraz i ... "Romeo i Julia" - ostatnie próby przed spektaklem inaugurującym 25. Bydgoski Festiwal Operowy. Fot. Ireneusz Sanger25. Bydgoski Festiwal OperowyBalet "Romeo i Julia" Sergiusza Prokofieva w wykonaniu gospodarzy - bydgoskiej Opery Nova - otworzy 25. Bydgoski Festiwal Operowy. Spektakl wyreżyserował kanadyjski choreograf Paul Chamler, scenografie przygotowała Diana Marszałek, kostiumy - Agata Uchman, a kierownictwo muzyczne objął dyrektor Maciej Figas. Wczoraj do późnych godzin wieczornych trwała pró ... Z miłości do Republiki - "Dzień Białej Flagi" w ToruniuCoroczne spotkanie w miejscu gdzie zaczęło bić serce zespołu Republika - zlot fanów kultowego zespołu z Torunia, już dziś odbędzie się w studenckim klubie "Od Nowa". W programie jak zawsze wiele niespodzianek i atrakcji oraz znakomici goście. Program spotkania wypełnią pokazy archiwalnych nagrań oraz filmów, a także wspomnienia. Nie zabraknie też muzyk ... Od lewej: Dawid Sokołowski - asystent reżysera, występująca w filmie pisarka - Ilona Wiśniewska, młody aktor - Piotruś Nawrocki i reżyser filmu - Marcin Sauter. Fot. Bogumiła Wresiło"Tak jest dobrze" Marcina Sautera na ekranie bydgoskiego kina "Orzeł"Najnowszy, krótkometrażowy film fabularny Marcina Sautera pt. "Tak jest dobrze", został zaprezentowany 20 kwietnia na ekranie kina "Orzeł" w Miejskim Centrum Kultury w Bydgoszczy. Bydgoski reżyser oparł swoją historię, na opowiadaniu Szczepana Twardocha. W rolach głównych wystąpili: Karolina Gruszka, Adam Woronowicz, oraz siedmioletni Piotruś Nawrocki z Pr ... Dzień Wolnej Sztuki. Tego dnia muzea pokazują uczestnikom akcji jedynie pięć wybranych przez siebie obiektów.Sobota Dniem Wolnej SztukiStatystycznie jedno dzieło w galerii oglądamy przez 8 sekund. W sobotę 21 kwietnia będzie wyglądało to inaczej. Okazją do wnikliwego spotkania z eksponatami będzie "Dzień Wolnej Sztuki". VIII Ogólnopolski Dzień Wolnej Sztuki odbędzie się w 90 muzeach i galeriach w 39 miejscowościach. Także w naszym regionie: w Bydgoszczy, Toruniu oraz Włocławku. "Tego ... Podczas sobotniego koncertu zagra m.in. zespół oRety/fot. FacebookKoncert dla Magdy. Harcerze pomagają chorej koleżanceCzworo młodych ludzi organizuje koncert charytatywny „Podaruj przyszłość, podaruj nadzieję”, aby wspólnie pomóc chorej koleżance – Magdzie Maxelon. W sobotę (21 kwietnia) w Domu Jana Pawła II w Bydgoszczy zagrają: oRety, Funky Fellas, wystąpi też teatr Impro. Magda urodziła się z przepukliną oponowo-rdzeniową, od urodzenia musi jeździć do ośrodka rehabilit ...
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę