duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kultura »

Zmarła poetka Julia Hartwig

Polska Agencja Prasowa

Julia Hartwig na zdjęciu archiwalnym z 2015 r. Fot. PAP/Radek Pietruszka

Julia Hartwig na zdjęciu archiwalnym z 2015 r. Fot. PAP/Radek Pietruszka
W piątek w wieku 96 lat zmarła w Pensylwanii w USA Julia Hartwig, poetka, eseistka i tłumaczka literatury pięknej - poinformował Adam Pomorski, prezes polskiego PEN Clubu.
Informację o śmierci poetki podała także na Facebooku jej przyjaciółka Paula Sawicka.

"Wytrzymać tydzień, wytrzymać rok, wytrzymać trzydzieści, a potem siedemdziesiąt lat. Ale były lata, których nikt nie liczył, królewskie, kiedy bawiliśmy się pod starymi dębami i wieczność była przy nas" – napisała Sawicka na swoim profilu, cytując wiersz Julii Hartwig "Bezczas".

Julia Hartwig urodziła się 14 sierpnia 1921 roku. Jej rodzeństwo - Edward (późniejszy wybitny fotografik), Walenty (znany endokrynolog), Zofia i Helena - przyszli na świat w Moskwie, tylko najmłodsza Julia - w Lublinie, mieście, w którym osiedliła się uciekająca z Moskwy przed rewolucją bolszewicką rodzina Hartwigów. Ojciec w Lublinie otworzył zakład fotograficzny. Przyszła poetka w 1936 roku zadebiutowała w lubelskim międzyszkolnym piśmie literackim "W słońce" wierszem bez tytułu. Miała niespełna 15 lat. W kolejnych numerach czasopisma ukazały się utwory: "Wiersz muzyczny" (1937 r.), "Samotni ludzie" (1938 r.) i "Pieśń o zaginionych" (1939 r.).

Podczas okupacji Julia Hartwig przeniosła się do Warszawy. Brała udział w konspiracji, była łączniczką Armii Krajowej, działała w kulturalnym podziemiu. W tym czasie podjęła także studia na tajnym Uniwersytecie Warszawskim. Jej profesorami byli m.in. Julian Krzyżanowski i Władysław Tatarkiewicz. Tam poznała poetów: Tadeusza Gajcego i Zdzisława Stroińskiego. Po wojnie kontynuowała studia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, a następnie na Uniwersytecie Warszawskim (1946). W tym czasie publikowała swoje wiersze m.in. w "Wyborze wierszy poetów lubelskich" oraz na łamach "Twórczości" i "Kuźnicy".

Od 1947 do 1950 r. przebywała we Francji na stypendium rządu francuskiego (studiowała literaturę francuską). Po powrocie zamieszkała w Warszawie. Związana była wtedy z reporterem, publicystą Ksawerym Pruszyńskim, który w 1950 r. zginął w wypadku samochodowym koło Duesseldorfu. "Związek z nim ułożył się dla mnie w historię tragiczną, choć spotkania z taką osobą trudno nie uznać za szczęście" - mówiła po latach Hartwig. Przez kilka miesięcy poetka była żoną krytyka filmowego Zygmunta Kałużyńskiego. W 1954 roku poślubiła poetę i prozaika Artura Międzyrzeckiego.

Publikowała wiersze, przekłady z literatury francuskiej i recenzje na łamach "Nowej Kultury", "Świata", "Poezji". W 1970 roku wraz z mężem wyjechała do Stanów Zjednoczonych. Wykładała na uniwersytetach w USA i Kanadzie. W 1974 r., po powrocie do kraju, pracowała, publikując zbiory poezji własnej i tłumaczonej z innych języków, a także eseje i tomy prozy. Wspólnie z Międzyrzeckim wydali "Antologię poezji amerykańskiej", kilka książek dla dzieci, tom tłumaczeń wierszy i prozy Guillaume'a Apoillinaire’a, a także "Listy" Arthura Rimbaud. Napisała monografie "Apollinaire" (1961), przełożoną m.in. na język francuski, oraz "Gerard de Nerval" (1973). W jej wyborze i przekładach ukazała się pierwsza w Polsce antologia poetek amerykańskich "Dzikie brzoskwinie" (2003) oraz zbiór prozy Henriego Michaux "Seans z workiem" (2004).

W okresie PRL popierała demokratyczną opozycję. W styczniu 1976 należała do sygnatariuszy "Memoriału 101", wyrażającego protest przeciw projektowanym zmianom w Konstytucji PRL. W latach 1986-1991 była związana z NSZZ "Solidarność". W 1989 r. była członkiem Komitetu Obywatelskiego przy przewodniczącym NSZZ "Solidarność" Lechu Wałęsie.

Tomy poetyckie Hartwig to m.in. "Pożegnania" (1956), "Czuwanie" (1978), "Czułość" (1992), "Zawsze od nowa" (1999), "Nie ma odpowiedzi" (2001), "Błyski" (2002), "Bez pożegnania" (2004), "To wróci" (2007), "Jasne niejasne" (2009). Publikowała także prozę m.in. "Dziennik amerykański” z pobytu w Stanach i dziennik podróży "Zawsze powroty", w którym poetka zebrała zapiski z podróży do Francji i USA.

Julia Hartwig była laureatką m.in. Nagrody Poetyckiej im. Wisławy Szymborskiej i Nagrody Polskiego PEN Clubu im. Jana Parandowskiego.

"Ktoś powiedział, że każdy wiersz liryczny jest cząstką autobiografii, nawet jeżeli nic w nim nie ma z wyznań. Wierszy Julii Hartwig nie umiem czytać inaczej niż układając z nich autobiograficzną powieść. Osobą, która opowiada, jest kobieta z polskiej inteligencji, mająca za sobą doświadczenia lat wojny, dużo podróżująca, o znacznej wiedzy o sztuce, wyposażona w znajomość obcych języków, zadomowiona w trzech miastach: Warszawie, Paryżu i Nowym Jorku. Osoba ta jest też poetką, szukając określenia, wybrałbym przymiotnik: wykwintną" - powiedział o twórczości Hartwig Czesław Miłosz.

"Uprawianie sztuki uważane jest często za rodzaj luksusu, choć jest to praca właściwie nieustająca, bo umysł i wrażliwość nastawione są bezustannie na czekające je zadania. Jest na domiar niewdzięczna, nie można bowiem liczyć, że spotkamy się z jakimkolwiek odzewem. Mimo to, wybrawszy raz tę drogę, nie porzucamy nadziei, że uda się stworzyć coś, co trafi w tonację naszej epoki i wypowie jakąś prawdę o naszym istnieniu, odpowiadając na czyjeś oczekiwania" - powiedziała poetka w jednym z wywiadów. (PAP)

Abonament

Kultura

Spotkanie z Jarosławem Jakubowskim"Prawda i ..." - taki tytuł nosiło spotkanie z Jarosławem Jakubowskim, które odbyło się w Galerii Autorskiej w Bydgoszczy. Było ono poświęcone promocji drugiego już tomu dramatów pisarza, zatytułowanego "Prawda i inne dramaty". Fragmenty sztuk czytali Mieczysław Franaszek, Jan Kaja i Roma Warmus. Jarosław Jakubowski wydał kilka książek poetyckich i pro ... 10. Festiwal Chórów Akademickich „Akademickie Kolędowanie”Zespoły z Warszawy, Szczecina, Koszalina i Torunia oraz dwa chóry akademickie z Bydgoszczy biorą udział 10. Akademickim Kolędowaniu w Bydgoszczy. Przed południem chóry koncertowały w kościołach w Solcu Kujawskim, Łążynie i parafiach bydgoskich. O godzinie 16:30 w Bazylice Mniejszej pw. św. Wincentego a Paulo w Bydgoszczy wszystkie zespoły i orkiestra w ... "Rowerem przez Saharę i ....jeszcze dalej"Ta podróż miała miejsce w 1980 roku. Wówczas Jacek Herman-Iżycki był pierwszym Polakiem, który przejechał całą Afrykę przez Saharę. Podróży na gorący kontynent było więcej. Jak wyglądały? Jakie pamiątki przywiózł z nich Jacek Herman-Iżycki? To wszystko zobaczyć można na wystawie "Rowerem przez Saharę i ....jeszcze dalej" . Ekspozycja w piątek otwar ... „Security” Dawida Marszewskiego w Wozowni„Security” Dawida Marszewskiego to jedna z trzech ekspozycji w galerii Wozownia. W ubiegłym tygodniu polecaliśmy państwu jedną z wystaw w toruńskiej galerii Wozownia podejmującą problem uchodźców. Były to obrazy Sonii Rammer. Dziś na kilka minut zatrzymamy się przy kolejnej ekspozycji, której autorem jest Dawid Marszewski. Artysta również podejmuje ... "Kalejdoskop" jedna z najpopularniejszych wystaw wróciła do ToruniaJedna z najpopularniejszych wystaw edukacyjnych wróciła do Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy w Toruniu. "Kalejdoskop" to 30 stanowisk takich jak: świetlny labirynt złożony z elementów optycznych, zwierciadła, soczewki, pryzmaty oraz lustrzane mozaiki. A przede wszystkim największy w Polsce kalejdoskop. Wystawa optyczna w Centrum Nowoczesności Młyn Wied ... 75. urodziny Michała UrbaniakaMichał Urbaniak, jeden z najpopularniejszych polskich muzyków jazzowych, skrzypek i saksofonista, w poniedziałek obchodzi 75. urodziny. Na swoim koncie ma ponad 40 solowych płyt, występy w Carnegie Hall i Beacon Theatre, a także współpracę z takimi muzykami jak Miles Davis, Herbie Hancock, Wayne Shorter i Marcus Miller. Urodził się w Warszawie w 1943 roku, ... "Dzikie róże" - pokaz filmu i spotkanie w toruńskim kinie CentrumSpecjalny pokaz filmu pt. "Dzikie róże" odbędzie się dziś w toruńskim kinie Centrum. Gościem specjalnym spotkania będzie reżyserka filmu, Anna Jadowska. "Dzikie róże" to historia kobiety, która musi dokonać trudnego życiowego wyboru. Jej sytuację dodatkowo komplikuje to, że żyje w małym, prowincjonalnym miasteczku, w którym bardzo trudno jest coś ukryć, a ... To już 11. konkurs "Śladami Leona Wyczółkowskiego"Ludzie byli motywem przewodnim 11. edycji ogólnopolskiego konkursu fotograficznego "Śladami Leona Wyczółkowskiego". W tym roku do wystawy zakwalifikowano 106 osób i 206 zdjęć. Autorzy nadesłanych prac pochodzą z Pomorza i Kujaw, ale także z Poznania, Warszawy, Rzeszowa, Wrocławia czy Krakowa. Jak zwykle przyznano nagrody marszałka i wojewody kujawsko-po ... Znany bydgoski muzyk, kompozytor, pianista i pedagog zaprezentuje swoje kompozycje m.in. filmowe. Fot. Magda JasińskaPiotr Salaber i jego muzyka w Filharmonii Pomorskiej w BydgoszczyPiotr Salaber i jego muzyka - już jutro w Filharmonii Pomorskiej. Znany bydgoski muzyk, kompozytor, pianista i pedagog zaprezentuje swoje kompozycje m.in. filmowe. Piotr Salaber zaprosił solistów: Katarzynę Dudę - skrzypce, Marcusa Stockhausena - trąbka, Paulina Janczak - sopran i Sebastian Wielądek - instrumenty etniczne (m. in. ney perski, lira korbowa, ... Od kilku miesięcy krąży nad Polską, a dzisiaj pojawi się w Bydgoszczy, chodzi o Festiwal Filmów Rosyjskich Sputnik. Grafika nadesłanaSputnik nad BydgoszcząOd kilku miesięcy krąży nad Polską, a dzisiaj pojawi się w Bydgoszczy, chodzi o Festiwal Filmów Rosyjskich Sputnik. Podczas dwóch weekendów, w bydgoskim klubie Mózg, będzie można zobaczyć 11 współczesnych, rosyjskich produkcji fabularnych i dokumentalnych. W programie m. in. takie tytuły jak ''Byli sobie'', ''Arytmia'' czy ''Bliskość''.
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę