duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kultura »

Nie żyje aktor Mieczysław Kalenik - filmowy Zbyszko z "Krzyżaków"

Polska Agencja Prasowa

Zmarł Mieczysław Kalenik, aktor znany najbardziej z roli Zbyszka z Bogdańca w filmie "Krzyżacy" Aleksandra Forda - poinformowała PAP jego córka, operatorka Magdalena Kalenik. Artysta zmarł w piątek w rodzinnym Międzyrzecu Podlaskim. Miał 84 lata.
Był aktorem filmowym i telewizyjnym, który współpracował m.in. ze Stanisławem Lenartowiczem, Jerzym Passendorferem, Januszem Morgensternem, Januszem Majewskim i Krzysztofem Krauze. Widzom zapadł w pamięć głównie dzięki swojej roli Zbyszka z Bogdańca w "Krzyżakach" Aleksandra Forda. Sam jako znaczący wyróżniał angaż do ekranizacji polskiej epopei narodowej - "Pana Tadeusza" Andrzeja Wajdy.

Mieczysław Kalenik urodził się 1 stycznia 1933 r. w Międzyrzecu Podlaskim. W rodzinnym mieście ukończył technikum handlowe, ale chciał być marynarzem. Interesowała go także recytacja - na jednym z konkursów wtedy dziewiętnastolatka zauważyła jedna z profesorek Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie.

Kolejne lata - 1953-57 - spędził już na PWST. Jeszcze przed uzyskaniem dyplomu zaczął grać w zespole stołecznego Teatru Komedia. Na scenie debiutował w 1957 r. w "Pocałuj mnie, Kasiu", musicalu Jerzego Rakowieckiego według "Poskromienia złośnicy" Szekspira.

W czasie studiów zagrał też kilka ról epizodycznych, m.in. w filmach: "Pokolenie", "Skarb kapitana Martensa", "Godziny nadziei", "Warszawska syrena", "Zimowy zmierzch". Od 1954 r. występował w Teatrze Telewizji.

W 1960 r. zagrał jedną ze swoich najważniejszych ról - w "Krzyżakach" Aleksandra Forda, u boku m.in. Emila Karewicza, Leona Niemczyka, Grażyny Staniszewskiej i Aleksandra Fogiela. Do roli rycerza broniącego damy serca wytypował go reżyser filmu, który tym samym zapewnił mu ogromną popularność - zwłaszcza u kobiet. To właśnie rola w "Krzyżakach", filmie zrealizowanym na zamówienie władz z okazji 550. rocznicy grunwaldzkiego zwycięstwa, przyniosła Kalenikowi nominację do Złotej Kaczki - w kategorii najlepszy aktor polskich filmów historyczno-kostiumowych.

"Kiedy Aleksander Ford przygotowywał +Krzyżaków+, wielu młodych aktorów marzyło o roli Zbyszka z Bogdańca. Ja musiałem zrezygnować z marzeń, bo przeczytałem, że ma ją zagrać Bogusz Bilewski. Jednak los zadecydował inaczej. Kiedy zaszedłem do Klubu SPATiF, zobaczyłem trzech panów z ekipy filmu. Jeden z nich, kierownik produkcji, dowiedziawszy się, że jestem aktorem, zaprosił mnie na krótką rozmowę z Fordem. Ten, przyglądając się mi uważnie, zapytał, czy zechciałbym zagrać w +Krzyżakach+" - wspominał aktor po latach.

"+Kogo miałbym grać+ - zapytałem. +Na przykład Zbyszka z Bogdańca+. Nie wierzyłem własnym uszom. Okazało się jednak, że kandydatura Bogusza nie jest przesądzona. Kiedy zaproszono mnie z tekstem roli na Łąkową do Łodzi, byłem tak zdenerwowany, że nie mogłem powiedzieć ani słowa. Pierwsza próba wypadła fatalnie. Ford jednak nie rezygnował i zaprosił mnie na kolejną do Warszawy" - dodał.

Kalenik zagrał także m.in. "Pierwszym dniu wolności", "Gniewku, synu Rybaka", "Życiu raz jeszcze", "Wszystko na sprzedaż", "Kazimierzu Wielkim", "Lawie. Opowieści o +Dziadach+ Adama Mickiewicza" oraz - pod koniec lat 90. - Stolnika w "Panu Tadeuszu". To właśnie ta rola, jak mówił po czasie w jednej z rozmów, ponownie przyniosła mu rozpoznawalność. "To był zaledwie epizod, a jednak musiał zapaść w pamięć widzom, bo wciąż jestem o niego pytany" - wyznał.

W 2011 r. w rozmowie z Krzysztofem Lubczyńskim przyznał, że spełnił się jako aktor - choć przez długi czas mówiono o nim, że umiał tylko zagrać Zbyszka z Bogdańca. "Po tej roli (...) Aleksander Ford powierzył mi rolę w filmie +Pierwszy dzień wolności+ według sztuki Leona Kruczkowskiego, gdzie zagrałem Ottona, gwałciciela, a była to rola całkowicie odmienna w stylu od Zbyszka. Bardzo lubię tę rolę. Spełniłem się więc jako aktor, ale też nigdy nie miałem wymarzonej roli, przysłowiowego Hamleta. Zresztą, po +Krzyżakach+, Ludwik Sempoliński powiedział mi: +Mietek, gdyby to było przed wojną, to nikt by cię nie puścił. Ty byś miał wszystko+" - powiedział.

Na swoim koncie miał prócz tego kreacje w produkcjach zagranicznych - "Nocy generałów" Anatole'a Litvaka i "Wodzu Indian - Tecumsehu" Hansa Kratzerta - oraz znanych serialach: "Czarnych chmurach", "Stawce większej niż życie", "Polskich drogach", "Czterdziestolatku", "Nocach i dniach" oraz "Lalce".

Grał także w teatrach stołecznych m. in: Powszechnym (1958-59), Narodowym (1959-75), Nowym (1975-81) i Polskim (1981-2000). Pracował pod kierownictwem takich reżyserów, jak Józef Wyszomirski ("Niemcy", "Nowy Don Kiszot czyli Sto szaleństw"), Kazimierz Dejmek ("Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim", "Słowo o Jakubie Szeli", "Elektra", "Wesele", "Wyzwolenie", "Kordian", "Dziady") oraz Adam Hanuszkiewicz ("Nieboska komedia", "Hamlet", "Trzy siostry", "Beniowski", "Rewizor").

Trzy lata temu w księgarniach ukazała się książka międzyrzeckiego poety i prozaika Ryszarda Kornackiego "Zbyszko z Bogdańca, czyli prawie wszystko o Mieczysławie Kaleniku". "Świetny aktor filmowy, telewizyjny i teatralny, licencjonowany pilot samolotów i sternik pełnomorski (…). Jest świetnym przyjacielem, kolegą, brydżystą, gawędziarzem, wielbicielem Melpomeny i człowiekiem o wielkim sercu oraz autoironicznym poczuciu humoru" - pisał autor we wstępie.

Dziewięć lat temu artysta został odznaczony Srebrnym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis".

Aktor zmarł w piątek w rodzinnym Międzyrzecu Podlaskim. Miał 84 lata.(PAP)

Abonament

Kultura

W roli Macochy wystąpi Katarzyna Figura. Fot. Ewa DąbskaPrzed premierą "Kopciuszka" w Teatrze Polskim w Bydgoszczy21 czerwca w Teatrze Polskim w Bydgoszczy premiera "Kopciuszka" Joela Pommerata. Francuski dramatopisarz sparafrazował baśń braci Grimm, czyniąc z niej opowieść o dojrzewaniu, godzeniu się ze stratą i walce o własne poczucie wartości. Spektakl w reżyserii Łukasza Gajdzisa, to familijna opowieść o wchodzeniu w relacje, o znaczeniu dialogu i chęci milczenia, ... Dwór Artusa w Toruniu. Fot. google.comJakie będzie tegoroczne Lato w Dworze Artusa?Kasia Kowalska oraz Krzysztof Cugowski to największe gwiazdy, proponowanych przez toruński Dwór Artusa w czasie wakacji, wydarzeń artystycznych. Lato w Artusie to ponad 20 imprez, których szczegóły podano podczas dzisiejszej konferencji prasowej. Jeden z koncertów pamięci Grzegorza Ciechowskiego w Toruniu/fot. ArchiwumCiechowski nosił kapcie. Autor biografii o „udomowionym rockmanie” [ROZMOWA]- Gdyby Grzegorz naprawdę umarł, wspominalibyśmy go krócej, a pamięć o Obywatelu GC i Republice nie byłaby dla kolejnych pokoleń tak ważna – mówi Piotr Stelmach, autor biografii pt. "Lżejszy od fotografii", w naszej nowej audycji „Czytanie nie boli”. Piotr Stelmach był gościem trwającego w Toruniu Festiwalu Książki. Jego książka zaczyna się od tragicznego, ... Od prawej: Dominika Kiss-Orska i Piotr Kikta w bydgoskiej księgarni Skrzynka na Bajki/fot. Bogumiła WresiłoOpowie, jak tworzyła ilustracje do horroru urbanistycznego dla dzieciZ ilustratorką Magdą Rucińską będzie można spotkać się 30 czerwca w bydgoskiej Skrzynce na Bajki. To autorka ilustracji do nowej książki dla dzieci pt. „Miasto Złotej” Daniela Chmielewskiego. „Miasto Złotej” to horror urbanistyczny dla dzieci. - Mroczna książka, w zimnych kolorach – opowiadają Dominika Kiss-Orska i Piotr Kikta z bydgoskiej księgarni Skrzyn ... "Ptaki bez przestrzeni" w Spichrzach nad Brdą"Ptaki bez przestrzeni" to tytuł wystawy Georga Johanna Tribowskiego, czynnej w Spichrzach nad Brdą w Bydgoszczy. Georg Johann Tribowski urodził się w Gdyni w latach 30' ubiegłego wieku, w niemiecko-kaszubskiej rodzinie. Młode lata spędził w Szczecinie, w latach 60. wyjechał do Hamburga, gdzie tworzył do końca życia. Na ile miejsca, w których miesz ... Wernisaż wystawy 23 czerwca o godzinie 16.00 w Galerii Sztuki Nowoczesnej na Wyspie Młyńskiej, wstęp wolny. Grafika nadesłanaSztuka współczesna z kolekcji Wojciecha FibakaUtalentowany sportowiec, ale i znany kolekcjoner sztuki, długo szukał odpowiedniego miejsca dla zaprezentowania swojej kolekcji. Już za kilka dni pojawi się w Bydgoszczy, a wraz z nim niezwykłe prace. Początkowe zainteresowanie Wojciecha Fibaka malarstwem polskim XIX i początku XX wieku, m.in. obrazami Piotra Michałowskiego, Aleksandra Gierymskiego, Leona ... Koncerty rozpoczynają się od godz. 14.00. Grafika nadesłanaHantowicz, Lisowska, Sielska i Dżem w MyślęcinkuGrupa Dżem i Ewelina Lisowska to gwiazdy tegorocznego Powitania Lata w bydgoskim Myślęcinku. Już dziś (17.06), na początek wakacyjno-letniego sezonu "Otwieracz", czyli impreza, która łączy muzykę, zabawę i sport. Organizatorzy zapraszają od 14.00. W programie m.in. charytatywny maraton zumby i próba bicia rekordu na największe zgromadzenie brodaczy - mówi ... Wystawa Bettiny Bereś w Wozowni"Wyprałam" to wystawy, którą od tygodnia oglądać można w toruńskiej Galerii Sztuki Wozownia w Toruniu. Ekspozycja odnosi się do kwestii pamięci i przemijania. Jej autorką jest Bettina Bereś, która tworzy malarstwo i wyhaftowane makatki. Artystka w sensie dosłownym w galerii rozwiesiła płótna, pościel, serwetki z napisami jak: Po przyjęciu sprzątnij jut ... Nagrania "Halki" w Operze NovaTo już trzecia płyta, którą nagrywa Opera Nova. Tym razem przygotowywana jest "Halka" Stanisława Moniuszki w reżyserii Natalii Babińskiej i pod kierownictwem muzycznym Piotra Wajraka. Sala bydgoskiej opery zamieniła w profesjonalne studio. Widownia została przykryta specjalną akustyczną folią. Na scenie gdzie usytuowano las mikrofonów, a reżyserzy dźwięku ... Toruńska Orkiestra Symfoniczna kończy sezon i rozpoczyna festiwalCarmina Burana Carla Orffa zabrzmiała w piątek w sali na Jordankach na zakończenie sezonu artystycznego Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej. To jednak nie oznacza, że nie będzie w najbliższych tygodniach więcej koncertów. Za tydzień startuje 22 Międzynarodowy Festiwal Nova Muzyka i Architektura. W programie festiwalu 17 koncertów, cztery projekcje filmow ...
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę