duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kultura »

Nie żyje aktor Mieczysław Kalenik - filmowy Zbyszko z "Krzyżaków"

Polska Agencja Prasowa

Zmarł Mieczysław Kalenik, aktor znany najbardziej z roli Zbyszka z Bogdańca w filmie "Krzyżacy" Aleksandra Forda - poinformowała PAP jego córka, operatorka Magdalena Kalenik. Artysta zmarł w piątek w rodzinnym Międzyrzecu Podlaskim. Miał 84 lata.
Był aktorem filmowym i telewizyjnym, który współpracował m.in. ze Stanisławem Lenartowiczem, Jerzym Passendorferem, Januszem Morgensternem, Januszem Majewskim i Krzysztofem Krauze. Widzom zapadł w pamięć głównie dzięki swojej roli Zbyszka z Bogdańca w "Krzyżakach" Aleksandra Forda. Sam jako znaczący wyróżniał angaż do ekranizacji polskiej epopei narodowej - "Pana Tadeusza" Andrzeja Wajdy.

Mieczysław Kalenik urodził się 1 stycznia 1933 r. w Międzyrzecu Podlaskim. W rodzinnym mieście ukończył technikum handlowe, ale chciał być marynarzem. Interesowała go także recytacja - na jednym z konkursów wtedy dziewiętnastolatka zauważyła jedna z profesorek Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie.

Kolejne lata - 1953-57 - spędził już na PWST. Jeszcze przed uzyskaniem dyplomu zaczął grać w zespole stołecznego Teatru Komedia. Na scenie debiutował w 1957 r. w "Pocałuj mnie, Kasiu", musicalu Jerzego Rakowieckiego według "Poskromienia złośnicy" Szekspira.

W czasie studiów zagrał też kilka ról epizodycznych, m.in. w filmach: "Pokolenie", "Skarb kapitana Martensa", "Godziny nadziei", "Warszawska syrena", "Zimowy zmierzch". Od 1954 r. występował w Teatrze Telewizji.

W 1960 r. zagrał jedną ze swoich najważniejszych ról - w "Krzyżakach" Aleksandra Forda, u boku m.in. Emila Karewicza, Leona Niemczyka, Grażyny Staniszewskiej i Aleksandra Fogiela. Do roli rycerza broniącego damy serca wytypował go reżyser filmu, który tym samym zapewnił mu ogromną popularność - zwłaszcza u kobiet. To właśnie rola w "Krzyżakach", filmie zrealizowanym na zamówienie władz z okazji 550. rocznicy grunwaldzkiego zwycięstwa, przyniosła Kalenikowi nominację do Złotej Kaczki - w kategorii najlepszy aktor polskich filmów historyczno-kostiumowych.

"Kiedy Aleksander Ford przygotowywał +Krzyżaków+, wielu młodych aktorów marzyło o roli Zbyszka z Bogdańca. Ja musiałem zrezygnować z marzeń, bo przeczytałem, że ma ją zagrać Bogusz Bilewski. Jednak los zadecydował inaczej. Kiedy zaszedłem do Klubu SPATiF, zobaczyłem trzech panów z ekipy filmu. Jeden z nich, kierownik produkcji, dowiedziawszy się, że jestem aktorem, zaprosił mnie na krótką rozmowę z Fordem. Ten, przyglądając się mi uważnie, zapytał, czy zechciałbym zagrać w +Krzyżakach+" - wspominał aktor po latach.

"+Kogo miałbym grać+ - zapytałem. +Na przykład Zbyszka z Bogdańca+. Nie wierzyłem własnym uszom. Okazało się jednak, że kandydatura Bogusza nie jest przesądzona. Kiedy zaproszono mnie z tekstem roli na Łąkową do Łodzi, byłem tak zdenerwowany, że nie mogłem powiedzieć ani słowa. Pierwsza próba wypadła fatalnie. Ford jednak nie rezygnował i zaprosił mnie na kolejną do Warszawy" - dodał.

Kalenik zagrał także m.in. "Pierwszym dniu wolności", "Gniewku, synu Rybaka", "Życiu raz jeszcze", "Wszystko na sprzedaż", "Kazimierzu Wielkim", "Lawie. Opowieści o +Dziadach+ Adama Mickiewicza" oraz - pod koniec lat 90. - Stolnika w "Panu Tadeuszu". To właśnie ta rola, jak mówił po czasie w jednej z rozmów, ponownie przyniosła mu rozpoznawalność. "To był zaledwie epizod, a jednak musiał zapaść w pamięć widzom, bo wciąż jestem o niego pytany" - wyznał.

W 2011 r. w rozmowie z Krzysztofem Lubczyńskim przyznał, że spełnił się jako aktor - choć przez długi czas mówiono o nim, że umiał tylko zagrać Zbyszka z Bogdańca. "Po tej roli (...) Aleksander Ford powierzył mi rolę w filmie +Pierwszy dzień wolności+ według sztuki Leona Kruczkowskiego, gdzie zagrałem Ottona, gwałciciela, a była to rola całkowicie odmienna w stylu od Zbyszka. Bardzo lubię tę rolę. Spełniłem się więc jako aktor, ale też nigdy nie miałem wymarzonej roli, przysłowiowego Hamleta. Zresztą, po +Krzyżakach+, Ludwik Sempoliński powiedział mi: +Mietek, gdyby to było przed wojną, to nikt by cię nie puścił. Ty byś miał wszystko+" - powiedział.

Na swoim koncie miał prócz tego kreacje w produkcjach zagranicznych - "Nocy generałów" Anatole'a Litvaka i "Wodzu Indian - Tecumsehu" Hansa Kratzerta - oraz znanych serialach: "Czarnych chmurach", "Stawce większej niż życie", "Polskich drogach", "Czterdziestolatku", "Nocach i dniach" oraz "Lalce".

Grał także w teatrach stołecznych m. in: Powszechnym (1958-59), Narodowym (1959-75), Nowym (1975-81) i Polskim (1981-2000). Pracował pod kierownictwem takich reżyserów, jak Józef Wyszomirski ("Niemcy", "Nowy Don Kiszot czyli Sto szaleństw"), Kazimierz Dejmek ("Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim", "Słowo o Jakubie Szeli", "Elektra", "Wesele", "Wyzwolenie", "Kordian", "Dziady") oraz Adam Hanuszkiewicz ("Nieboska komedia", "Hamlet", "Trzy siostry", "Beniowski", "Rewizor").

Trzy lata temu w księgarniach ukazała się książka międzyrzeckiego poety i prozaika Ryszarda Kornackiego "Zbyszko z Bogdańca, czyli prawie wszystko o Mieczysławie Kaleniku". "Świetny aktor filmowy, telewizyjny i teatralny, licencjonowany pilot samolotów i sternik pełnomorski (…). Jest świetnym przyjacielem, kolegą, brydżystą, gawędziarzem, wielbicielem Melpomeny i człowiekiem o wielkim sercu oraz autoironicznym poczuciu humoru" - pisał autor we wstępie.

Dziewięć lat temu artysta został odznaczony Srebrnym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis".

Aktor zmarł w piątek w rodzinnym Międzyrzecu Podlaskim. Miał 84 lata.(PAP)

Abonament

Kultura

Ruszył Festiwal Harmonica BridgeRock, jazz, folk, blues, a nawet tango można będzie usłyszeć w Toruniu w ramach rozpoczętej dziś 17. edycji Międzynarodowego Festiwalu Harmonijki Ustnej Harmonica Bridge. Swoje umiejętności zaprezentują wirtuozi harmonijki z całego świata. W programie festiwalu są też tradycyjne warsztaty i konkurs harmonijkowy. Będzie też wspólne muzykowanie. Festiwal otw ... Krzysztof Derdowski nie żyjeKrzysztof Derdowski urodził się w Bydgoszczy w 1957 roku. Ukończył II Liceum Ogólnokształcące i filologię polską na WSP. Parał się dziennikarstwem i krytyką literacką. Publikował w wielu periodykach, m.in. „Odrze”, „Twórczości”, „Toposie”, „Poezji”, „Kwartalniku Artystycznym”, „Nurcie”, „Dekadzie Literackiej”. Przez kilka lat był redaktorem naczelnym „Ilus ... Trwają przygotowania do festiwalu. Fot. Tomasz Kaźmierskitowania do festiwalu. Fot. Tomasz KaźmierskiMuszlaFest po raz 15. w Bydgoszczy [wideo]18 sierpnia po raz 15. odbędzie się bydgoski festiwal MuszlaFest. Na początku impreza odbywała się w Parku Witosa. Jednak ta lokalizacja wiązała się z licznymi ograniczeniami. Wreszcie organizatorzy: Miejskie Centrum Kultury i Rebel Music BDG przenieśli festiwal do malowniczego Myślęcinka, ale nie na polanę Różopole (tam odbywają się zazwyczaj festyny i ko ... Bella Skyway po raz dziewiątyInstalacje, projekcje i mappingi będzie można oglądać od wtorku w Toruniu w ramach 9. edycji Bella Skyway. Trwają przygotowania do rozpoczęcia festiwalu. W tym roku odbędzie się on pod hasłem "Płynny wszechświat". Świetlne prezentacje zagoszczą w 20 miejscach na terenie Zespołu Staromiejskiego. 15 z nich będzie miało premierę w Toruniu. - Stare Miasto uton ... "Festiwal Dwóch Cesarzy" w Aleksandrowie Kujawskim"Festiwal Dwóch Cesarzy" rozpoczyna się dzisiaj w Aleksandrowie Kujawskim. Jego 11. edycja poświęcona będzie postaci i twórczości Edwarda Stachury. Pierwszy koncert rozpocznie się o godz. 19:30 - podobnie jak i w pozostałe dni. W kościele pw. Przemienienia Pańskiego wystąpi kwartet smyczkowy Delos i klawesynista Robert Adamczyk. Wykonają "Cztery pory roku" ... Mistrzowie harmonijki ustnej w ToruniuWirtuozi harmonijki ustnej zjadą do Torunia. 18 sierpnia rozpocznie się tam 17. edycja festiwalu Harmonica Bridge. W programie festiwalowym koncerty w różnych częściach miasta, warsztaty i konkurs harmonijkowy oraz Jam Session. Wśród gości imprezy znajdą się muzycy m.in. z Chorwacji, Hiszpanii i Izraela. Jak zapowiada dyrektor artystyczny festiwalu Sła ... W piątek początek 17. Międzynarodowego Festiwalu Harmonijki UstnejMiłośnicy różnych gatunków muzyki spotkają się w Toruniu podczas Harmonica Bridge. W piątek rozpocznie się 17. edycja tego Międzynarodowego Festiwalu Harmonijki Ustnej. W programie koncerty w różnych częściach miasta, warsztaty i konkurs harmonijkowy oraz wieczorne Jam Session. Kogo usłyszymy? M.in. o to Monika Kaczyńska zapytała dyrektora artystycznego fe ... Koncerty na wodzie w NieszawieW ramach "Koncertów na wodzie" w Nieszawie, w bardzo pięknych okolicznościach przyrody publiczność wysłucha dziś przebojów muzyki klasycznej, operetkowej czy musicalowej. Capella Bydgostiensis, Anita Maszczyk - sopran, Michał Musioł - tenor i Maciej Niesiołowski, który stanie za pulpitem dyrygenckim, o godz. 17.00 wystąpią w ramach "Koncertów na wodzie" w ... Over The Under (Fot. nadesłane)Over The Under będzie bić rekord GuinnessaBydgoski zespół Over The Under 1 września rusza w trasę „100%tour” – czyli 100 koncertów w 100 dni! Tą trasą starać się będzie pobić światowy rekord Guinnessa. Jak sami muzycy mówią - wykonują blues metalowy. Ideą trasy "100% Tour" jest udowodnienie, że zespół rock'n'rollowy, za pomocą prastarej już metody "Do It Yourself", jest w stanie dokonać rzeczy poz ... Festiwal Papieru we WłocławkuW najbliższą sobotę we Włocławku odbędzie się druga edycja Festiwalu Papieru. Tradycje związane z przemysłem papierniczym we Włocławku, wykorzystało Centrum Kultury Browar B. organizując przed dwoma laty po raz pierwszy festiwal. O idei imprezy, która odbędzie w sobotę 19 sierpnia, opowiada Ewa Langowska z Centrum Kultury. Natomiast o tworzeniu w ramac ...
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę