duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kultura »

Nie żyje aktor Mieczysław Kalenik - filmowy Zbyszko z "Krzyżaków"

Polska Agencja Prasowa

Zmarł Mieczysław Kalenik, aktor znany najbardziej z roli Zbyszka z Bogdańca w filmie "Krzyżacy" Aleksandra Forda - poinformowała PAP jego córka, operatorka Magdalena Kalenik. Artysta zmarł w piątek w rodzinnym Międzyrzecu Podlaskim. Miał 84 lata.
Był aktorem filmowym i telewizyjnym, który współpracował m.in. ze Stanisławem Lenartowiczem, Jerzym Passendorferem, Januszem Morgensternem, Januszem Majewskim i Krzysztofem Krauze. Widzom zapadł w pamięć głównie dzięki swojej roli Zbyszka z Bogdańca w "Krzyżakach" Aleksandra Forda. Sam jako znaczący wyróżniał angaż do ekranizacji polskiej epopei narodowej - "Pana Tadeusza" Andrzeja Wajdy.

Mieczysław Kalenik urodził się 1 stycznia 1933 r. w Międzyrzecu Podlaskim. W rodzinnym mieście ukończył technikum handlowe, ale chciał być marynarzem. Interesowała go także recytacja - na jednym z konkursów wtedy dziewiętnastolatka zauważyła jedna z profesorek Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie.

Kolejne lata - 1953-57 - spędził już na PWST. Jeszcze przed uzyskaniem dyplomu zaczął grać w zespole stołecznego Teatru Komedia. Na scenie debiutował w 1957 r. w "Pocałuj mnie, Kasiu", musicalu Jerzego Rakowieckiego według "Poskromienia złośnicy" Szekspira.

W czasie studiów zagrał też kilka ról epizodycznych, m.in. w filmach: "Pokolenie", "Skarb kapitana Martensa", "Godziny nadziei", "Warszawska syrena", "Zimowy zmierzch". Od 1954 r. występował w Teatrze Telewizji.

W 1960 r. zagrał jedną ze swoich najważniejszych ról - w "Krzyżakach" Aleksandra Forda, u boku m.in. Emila Karewicza, Leona Niemczyka, Grażyny Staniszewskiej i Aleksandra Fogiela. Do roli rycerza broniącego damy serca wytypował go reżyser filmu, który tym samym zapewnił mu ogromną popularność - zwłaszcza u kobiet. To właśnie rola w "Krzyżakach", filmie zrealizowanym na zamówienie władz z okazji 550. rocznicy grunwaldzkiego zwycięstwa, przyniosła Kalenikowi nominację do Złotej Kaczki - w kategorii najlepszy aktor polskich filmów historyczno-kostiumowych.

"Kiedy Aleksander Ford przygotowywał +Krzyżaków+, wielu młodych aktorów marzyło o roli Zbyszka z Bogdańca. Ja musiałem zrezygnować z marzeń, bo przeczytałem, że ma ją zagrać Bogusz Bilewski. Jednak los zadecydował inaczej. Kiedy zaszedłem do Klubu SPATiF, zobaczyłem trzech panów z ekipy filmu. Jeden z nich, kierownik produkcji, dowiedziawszy się, że jestem aktorem, zaprosił mnie na krótką rozmowę z Fordem. Ten, przyglądając się mi uważnie, zapytał, czy zechciałbym zagrać w +Krzyżakach+" - wspominał aktor po latach.

"+Kogo miałbym grać+ - zapytałem. +Na przykład Zbyszka z Bogdańca+. Nie wierzyłem własnym uszom. Okazało się jednak, że kandydatura Bogusza nie jest przesądzona. Kiedy zaproszono mnie z tekstem roli na Łąkową do Łodzi, byłem tak zdenerwowany, że nie mogłem powiedzieć ani słowa. Pierwsza próba wypadła fatalnie. Ford jednak nie rezygnował i zaprosił mnie na kolejną do Warszawy" - dodał.

Kalenik zagrał także m.in. "Pierwszym dniu wolności", "Gniewku, synu Rybaka", "Życiu raz jeszcze", "Wszystko na sprzedaż", "Kazimierzu Wielkim", "Lawie. Opowieści o +Dziadach+ Adama Mickiewicza" oraz - pod koniec lat 90. - Stolnika w "Panu Tadeuszu". To właśnie ta rola, jak mówił po czasie w jednej z rozmów, ponownie przyniosła mu rozpoznawalność. "To był zaledwie epizod, a jednak musiał zapaść w pamięć widzom, bo wciąż jestem o niego pytany" - wyznał.

W 2011 r. w rozmowie z Krzysztofem Lubczyńskim przyznał, że spełnił się jako aktor - choć przez długi czas mówiono o nim, że umiał tylko zagrać Zbyszka z Bogdańca. "Po tej roli (...) Aleksander Ford powierzył mi rolę w filmie +Pierwszy dzień wolności+ według sztuki Leona Kruczkowskiego, gdzie zagrałem Ottona, gwałciciela, a była to rola całkowicie odmienna w stylu od Zbyszka. Bardzo lubię tę rolę. Spełniłem się więc jako aktor, ale też nigdy nie miałem wymarzonej roli, przysłowiowego Hamleta. Zresztą, po +Krzyżakach+, Ludwik Sempoliński powiedział mi: +Mietek, gdyby to było przed wojną, to nikt by cię nie puścił. Ty byś miał wszystko+" - powiedział.

Na swoim koncie miał prócz tego kreacje w produkcjach zagranicznych - "Nocy generałów" Anatole'a Litvaka i "Wodzu Indian - Tecumsehu" Hansa Kratzerta - oraz znanych serialach: "Czarnych chmurach", "Stawce większej niż życie", "Polskich drogach", "Czterdziestolatku", "Nocach i dniach" oraz "Lalce".

Grał także w teatrach stołecznych m. in: Powszechnym (1958-59), Narodowym (1959-75), Nowym (1975-81) i Polskim (1981-2000). Pracował pod kierownictwem takich reżyserów, jak Józef Wyszomirski ("Niemcy", "Nowy Don Kiszot czyli Sto szaleństw"), Kazimierz Dejmek ("Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim", "Słowo o Jakubie Szeli", "Elektra", "Wesele", "Wyzwolenie", "Kordian", "Dziady") oraz Adam Hanuszkiewicz ("Nieboska komedia", "Hamlet", "Trzy siostry", "Beniowski", "Rewizor").

Trzy lata temu w księgarniach ukazała się książka międzyrzeckiego poety i prozaika Ryszarda Kornackiego "Zbyszko z Bogdańca, czyli prawie wszystko o Mieczysławie Kaleniku". "Świetny aktor filmowy, telewizyjny i teatralny, licencjonowany pilot samolotów i sternik pełnomorski (…). Jest świetnym przyjacielem, kolegą, brydżystą, gawędziarzem, wielbicielem Melpomeny i człowiekiem o wielkim sercu oraz autoironicznym poczuciu humoru" - pisał autor we wstępie.

Dziewięć lat temu artysta został odznaczony Srebrnym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis".

Aktor zmarł w piątek w rodzinnym Międzyrzecu Podlaskim. Miał 84 lata.(PAP)

Abonament

Kultura

Audiodeskrypcja w instytucjach kultury Torunia"Widzę nie widząc" pod tym hasłem Fundacja Nieograniczona zrealizowała audiodeskrypcje w dwóch instytucjach kultury w Toruniu. Specjalne opisy dla niewidzących i słabo widzących odbiorców przygotowano w Domu Legend Toruńskich, gdzie audiodeskrypcja odbywa się na żywo oraz w Teatrze Baj Pomorski, gdzie tekst nagrany został na płycie dostępnej na każdym spek ... Obraz filmu zarejestrowany został w technologii sferycznej. Fot. Materiały promocyjnePremiera filmu „Bydgoszcz VR Dance Project”To pierwszy tego typu projekt w Polsce. Łączy taniec współczesny, wirtualną rzeczywistość i promocję miasta. W lipcu ekipa filmowców, producentów i tancerzy z Warszawy, pracowała nad filmowym projektem, wykorzystując technologię wirtualnej rzeczywistości (VR). Obraz filmu zarejestrowany został w technologii sferycznej. Rynek, Katedra Bydgoska, Wyspa Młyńsk ... Spotkanie z Krzysztofem DobosiewiczemKrzysztof Dobosiewicz - dyrygent, skrzypek, kompozytor i aranżer. Od ponad 20 lat mieszka i pracuje w Finlandii. Jest autorem wielu projektów muzycznych, a którymi przyjeżdża do Filharmonii Pomorskiej. Teraz zaprosił publiczność na koncert zatytułowany "Nie z tej ziemi", łączący muzykę Mozarta czy Straussa z przebojami filmowymi. W pracy nadzwyczaj cen ... "A Place in the Sun: Doświadczenie dynamicznego mapowania" w Wozowni"A Place in the Sun: Doświadczenie dynamicznego mapowania" to tytuł wystawy prezentowanej w Galerii Sztuki Wozownia w Toruniu. Jej autorką jest Olg Kisseleva artystka pochodząca z Rosji, aktualnie związana z Paryżem. Wystawa ma za zadanie kreowanie wizualnych strategii, odwołuje się do rozgrywek geopolitycznych oraz ekonomicznych na arenie międzynarodo ... "Tango" Sławomira Mrożka na scenie Teatru W.Horzycy w ToruniuŚwiat zorganizowany wokół jasno określonych reguł, kontra wolność jednostki, sztuki - na scenie Teatru Dramatycznego w Toruniu obędzie się dziś premiera "Tanga" Sławomira Mrożka. Co napisany 50 lat temu dramat, może powiedzieć o współczesnej Polsce? Tego o godz. 19.00 dowiedzą się widzowie obecni na premierze "Tanga" Sławomira Mrożka w toruńskim Teatrze W. ... Nowa wystawa w toruńskiej Galerii Monka. Fot. Iwona Muszytowska-RzeszotekNowa wystawa w toruńskiej Galerii MonkaAlicja Bogacka - ceramika, Dariusz Zboina - drewno - ich prace można oglądać na wspólnej wystawie w nowej Galerii Monka w Toruniu. Ekspozycja prezentuje prace indywidualne artystów oraz lampy, które są już wspólnymi projektami, a powstały z gliny oraz czarnego dębu. Wernisaż wystawy odbył się w piatek wieczorem. "Tango" plakatŚwiatowa prapremiera opery Michała DobrzyńskiegoW Warszawskiej Operze Kameralnej dziś wieczorem światowa prapremiera opery bydgoskiego kompozytora Michała Dobrzyńskiego. "Tango" według dramatu Sławomira Mrożka wyreżyserował Maciej Wojtyszko, a kierownictwo muzyczne objął Jose Maria Florencio. To kolejna opera Dobrzyńskiego wystawiana przez Warszawską Operę Kameralną. Wcześniej wielkim sukcesem okazała s ... Andrzej Szwalbe bohaterem konferencji w BydgoszczyAndrzejowi Szwalbemu - inicjatorowi wybudowania w Bydgoszczy filharmonii, opery, BWA poświęcona została V konferencja w Bibliotece UKW. Jednym z tematów spotkania naukowców m.in.z Pragi, Warszawy i Torunia były też instrumenty i muzyka dawna. Gościem specjalnym był instrumentolog Petr Šefl - z Pragi, który w latach 80. gościł na MAEO (Musiqua Antiqua Europ ... Plakat autorstwa Tomasza Bogusławskiego do „Falstaffa” Giuseppe Verdiego - październikowej premiery Opery Nova w Bydgoszczy. Fot. Materiały promocyjnePlakat do "Falstaffa" z główną nagrodą międzynarodowego konkursuPlakat autorstwa Tomasza Bogusławskiego do „Falstaffa” Giuseppe Verdiego - październikowej premiery Opery Nova w Bydgoszczy zdobył Złoty Medal na 3. Międzynarodowym Biennale Plakatu Lublin 2017. W jury Konkursu zasiadali artyści i animatorzy kultury z całego świata: Byoung il Sun (Korea Południowa), Do "Kino dla Seniora" w Świeciu nad Wisłą"Kino dla Seniora" to tytuł akcji prowadzonej przez Kino Studyjne w Świeciu nad Wisłą. Dwa razy w miesiącu - w czwartki, osoby starsze mogą za darmo obejrzeć najnowsze produkcje fabularne. Najczęściej na dużym ekranie pojawiają się filmy obyczajowe, komedie i dramaty.
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę