duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kultura »

Nie żyje aktor Mieczysław Kalenik - filmowy Zbyszko z "Krzyżaków"

Polska Agencja Prasowa

Zmarł Mieczysław Kalenik, aktor znany najbardziej z roli Zbyszka z Bogdańca w filmie "Krzyżacy" Aleksandra Forda - poinformowała PAP jego córka, operatorka Magdalena Kalenik. Artysta zmarł w piątek w rodzinnym Międzyrzecu Podlaskim. Miał 84 lata.
Był aktorem filmowym i telewizyjnym, który współpracował m.in. ze Stanisławem Lenartowiczem, Jerzym Passendorferem, Januszem Morgensternem, Januszem Majewskim i Krzysztofem Krauze. Widzom zapadł w pamięć głównie dzięki swojej roli Zbyszka z Bogdańca w "Krzyżakach" Aleksandra Forda. Sam jako znaczący wyróżniał angaż do ekranizacji polskiej epopei narodowej - "Pana Tadeusza" Andrzeja Wajdy.

Mieczysław Kalenik urodził się 1 stycznia 1933 r. w Międzyrzecu Podlaskim. W rodzinnym mieście ukończył technikum handlowe, ale chciał być marynarzem. Interesowała go także recytacja - na jednym z konkursów wtedy dziewiętnastolatka zauważyła jedna z profesorek Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie.

Kolejne lata - 1953-57 - spędził już na PWST. Jeszcze przed uzyskaniem dyplomu zaczął grać w zespole stołecznego Teatru Komedia. Na scenie debiutował w 1957 r. w "Pocałuj mnie, Kasiu", musicalu Jerzego Rakowieckiego według "Poskromienia złośnicy" Szekspira.

W czasie studiów zagrał też kilka ról epizodycznych, m.in. w filmach: "Pokolenie", "Skarb kapitana Martensa", "Godziny nadziei", "Warszawska syrena", "Zimowy zmierzch". Od 1954 r. występował w Teatrze Telewizji.

W 1960 r. zagrał jedną ze swoich najważniejszych ról - w "Krzyżakach" Aleksandra Forda, u boku m.in. Emila Karewicza, Leona Niemczyka, Grażyny Staniszewskiej i Aleksandra Fogiela. Do roli rycerza broniącego damy serca wytypował go reżyser filmu, który tym samym zapewnił mu ogromną popularność - zwłaszcza u kobiet. To właśnie rola w "Krzyżakach", filmie zrealizowanym na zamówienie władz z okazji 550. rocznicy grunwaldzkiego zwycięstwa, przyniosła Kalenikowi nominację do Złotej Kaczki - w kategorii najlepszy aktor polskich filmów historyczno-kostiumowych.

"Kiedy Aleksander Ford przygotowywał +Krzyżaków+, wielu młodych aktorów marzyło o roli Zbyszka z Bogdańca. Ja musiałem zrezygnować z marzeń, bo przeczytałem, że ma ją zagrać Bogusz Bilewski. Jednak los zadecydował inaczej. Kiedy zaszedłem do Klubu SPATiF, zobaczyłem trzech panów z ekipy filmu. Jeden z nich, kierownik produkcji, dowiedziawszy się, że jestem aktorem, zaprosił mnie na krótką rozmowę z Fordem. Ten, przyglądając się mi uważnie, zapytał, czy zechciałbym zagrać w +Krzyżakach+" - wspominał aktor po latach.

"+Kogo miałbym grać+ - zapytałem. +Na przykład Zbyszka z Bogdańca+. Nie wierzyłem własnym uszom. Okazało się jednak, że kandydatura Bogusza nie jest przesądzona. Kiedy zaproszono mnie z tekstem roli na Łąkową do Łodzi, byłem tak zdenerwowany, że nie mogłem powiedzieć ani słowa. Pierwsza próba wypadła fatalnie. Ford jednak nie rezygnował i zaprosił mnie na kolejną do Warszawy" - dodał.

Kalenik zagrał także m.in. "Pierwszym dniu wolności", "Gniewku, synu Rybaka", "Życiu raz jeszcze", "Wszystko na sprzedaż", "Kazimierzu Wielkim", "Lawie. Opowieści o +Dziadach+ Adama Mickiewicza" oraz - pod koniec lat 90. - Stolnika w "Panu Tadeuszu". To właśnie ta rola, jak mówił po czasie w jednej z rozmów, ponownie przyniosła mu rozpoznawalność. "To był zaledwie epizod, a jednak musiał zapaść w pamięć widzom, bo wciąż jestem o niego pytany" - wyznał.

W 2011 r. w rozmowie z Krzysztofem Lubczyńskim przyznał, że spełnił się jako aktor - choć przez długi czas mówiono o nim, że umiał tylko zagrać Zbyszka z Bogdańca. "Po tej roli (...) Aleksander Ford powierzył mi rolę w filmie +Pierwszy dzień wolności+ według sztuki Leona Kruczkowskiego, gdzie zagrałem Ottona, gwałciciela, a była to rola całkowicie odmienna w stylu od Zbyszka. Bardzo lubię tę rolę. Spełniłem się więc jako aktor, ale też nigdy nie miałem wymarzonej roli, przysłowiowego Hamleta. Zresztą, po +Krzyżakach+, Ludwik Sempoliński powiedział mi: +Mietek, gdyby to było przed wojną, to nikt by cię nie puścił. Ty byś miał wszystko+" - powiedział.

Na swoim koncie miał prócz tego kreacje w produkcjach zagranicznych - "Nocy generałów" Anatole'a Litvaka i "Wodzu Indian - Tecumsehu" Hansa Kratzerta - oraz znanych serialach: "Czarnych chmurach", "Stawce większej niż życie", "Polskich drogach", "Czterdziestolatku", "Nocach i dniach" oraz "Lalce".

Grał także w teatrach stołecznych m. in: Powszechnym (1958-59), Narodowym (1959-75), Nowym (1975-81) i Polskim (1981-2000). Pracował pod kierownictwem takich reżyserów, jak Józef Wyszomirski ("Niemcy", "Nowy Don Kiszot czyli Sto szaleństw"), Kazimierz Dejmek ("Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim", "Słowo o Jakubie Szeli", "Elektra", "Wesele", "Wyzwolenie", "Kordian", "Dziady") oraz Adam Hanuszkiewicz ("Nieboska komedia", "Hamlet", "Trzy siostry", "Beniowski", "Rewizor").

Trzy lata temu w księgarniach ukazała się książka międzyrzeckiego poety i prozaika Ryszarda Kornackiego "Zbyszko z Bogdańca, czyli prawie wszystko o Mieczysławie Kaleniku". "Świetny aktor filmowy, telewizyjny i teatralny, licencjonowany pilot samolotów i sternik pełnomorski (…). Jest świetnym przyjacielem, kolegą, brydżystą, gawędziarzem, wielbicielem Melpomeny i człowiekiem o wielkim sercu oraz autoironicznym poczuciu humoru" - pisał autor we wstępie.

Dziewięć lat temu artysta został odznaczony Srebrnym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis".

Aktor zmarł w piątek w rodzinnym Międzyrzecu Podlaskim. Miał 84 lata.(PAP)

Abonament

Kultura

Fot. Sławomir Wojdyło z Biura Miejskiego Konserwatora ZabytkówOdkrycie archeologiczne na rondzie Pokoju Toruńskiego w ToruniuDobrze zachowany materiałowo i konstrukcyjnie most będący fragmentem Twierdzy Toruń został odnaleziony w czasie robót ziemnych na rondzie Pokoju Toruńskiego. Znalezisko zostało zabezpieczone, prace przebiegają normalnie. Dla miłośników i badaczy fortyfikacji odkryty most to perełka. - Odsłonięty w trackie robót obiekt (obecnie podziemny) pełnił funkcję ... Dar ufundowała Fabryka Cukiernicza Kopernik z inicjatywy Fundacji Przyjaciół Planetarium i Muzeum Mikołaja Kopernika. Fot. Monika KaczyńskaKopia rękopisu dzieła Mikołaja Kopernika dla Muzeum Okręgowego w ToruniuKopia rękopisu dzieła Mikołaja Kopernika "De Revolutionibus orbium coelestium" (O obrotach sfer niebieskich) trafiła do Muzeum Okręgowego w Toruniu. Dar ufundowała Fabryka Cukiernicza Kopernik z inicjatywy Fundacji Przyjaciół Planetarium i Muzeum Mikołaja Kopernika. - Księga została wydana w limitowanym nakładzie 299 egzemplarzy przez częstochowską Mennicę ... Wiek Szostakowicza wrócił do Filharmonii PomorskiejKompozycje Mozarta i Szostakowicza wykonane zostały podczas piątkowego koncertu symfonicznego w Filharmonii Pomorskiej. Orkiestrę symfoniczną przygotował i poprowadził Michał Klauza - dyrygent od kilku lat prowadzący Polską Orkiestrę Radiową, a od 2016 roku gościnny dyrygent Teatru Bolszoj w Moskwie. Michał Klauza przed trzema laty już współpracował z ... Festiwale w ToruniuFestiwalowy sezon startuje w Akademickim Centrum Kultury i Sztuki Od Nowa w Toruniu. W najbliższą środę rozpocznie się czterodniowy festiwal jazzowy, co oznacza, że niedługo wystartuje także festiwal teatralny Klamra. O szczegółach rozmawiamy z Maurycym Męczekalskim szefem Od Nowy i dyrektorem festiwali. Prace ponad 40 nagrodzonych i wyróżnionych absolwentów Wydziału Sztuk Pięknych UMK w Toruniu - na jednej wystawie. Fot. Iwona Muszytowska-Rzeszotek"Dyplom 2017" w CSW w ToruniuPrace ponad 40 nagrodzonych i wyróżnionych absolwentów Wydziału Sztuk Pięknych UMK w Toruniu - na jednej wystawie. W Centrum Sztuki Współczesnej o 19.00 otwarta zostanie dziś wystawa "Dyplom 2017". To prezentacja najlepszych prac dyplomowych studentów malarstwa, grafiki, rzeźby, edukacji artystycznej oraz konserwacji i restauracji dzieł sztuki. Jak podkreś ... To trzecia w tym sezonie premiera. Fot. Teatr Polski w Bydgoszczy"Maria Antonina. Ślad Królowej" w Teatrze Polskim w Bydgoszczy"Maria Antonina. Ślad Królowej", to tytuł trzeciej w tym sezonie premiery w Teatrze Polskim w Bydgoszczy. Spektakl to połączenie jedenastu scen, obrazujących wiele lat z życia Marii Antoniny. Królową Francji zobaczymy z perspektywy różnych etapów jej życia. Będą to jednak nie tylko "twarde" fakty, ale przede wszystkim wizerunki królowej kształtowane przez ... Ta wystawa to przede wszystkim spotkanie dwojga artystów: Doroty Buczkowskiej z Warszawy i Michała Smandka z Rudy Śląskiej, którzy inspirując się przestrzenią tworzą niezwykłe instalacje i fotografie. Fot. Bogumiła Wresiło"Wywoływanie rzeźby" w Galerii Miejskiej bwa w BydgoszczyTa wystawa to przede wszystkim spotkanie dwojga artystów: Doroty Buczkowskiej z Warszawy i Michała Smandka z Rudy Śląskiej, którzy inspirując się przestrzenią tworzą niezwykłe instalacje i fotografie. Podobieństwa i różnice w ich twórczości pozwoliły na stworzenie prezentacji, którą oglądać można w bydgoskiej Galerii Miejskiej bwa. Wystawa "Wywoływanie ... Antoni Krauze na zdjęciu archiwalnym z 2011 r. Reżyser i scenarzysta zmarł 14 lutego 2018 r. w wieku 78 lat. Fot. PAP/Andrzej HrechorowiczAntoni Krauze nie żyjeW środę w wieku 78 lat zmarł Antoni Krauze jeden z najwybitniejszych polskich reżyserów i scenarzystów. O śmierci autora takich obrazów jak "Czarny czwartek. Janek Wiśniewski padł" i "Smoleńsk" - poinformowały w środę wieczór media: tygodnik "Do Rzeczy" i TVP Info. Urodzony w styczniu 1940 r. w Warszawie, Antoni Krauze wyreżyserował w sumie kilkadziesiąt f ... Jedyny w regionie, przedpremierowy pokaz filmu "Dziennik Maszynisty", jutro o 18.30 w bydgoskim kinie Orzeł. Fot. Materiały dystrybutora"Dziennik Maszynisty" w kinie w BydgoszczyPrzez wiele lat związany był z bydgoskim kinem Orzeł, od kilu miesięcy pracuje w Warszawie, gdzie również zajmuje się kinem i współprowadzi firmę zajmującą się wprowadzaniem do polskich kin studyjnych, ambitnych, ciekawych, niezależnych i nagradzanych na świecie produkcji. Serbski "Dziennik Maszynisty" to pierwszy tytuł , którego dystrybucją w Polsce zajmu ... Teatralne ferie w CSW w ToruniuTeatr jest ich pasją, niektórzy nawet wiążą z nim swoją przyszłość, są otwarci i kreatywni - w Centrum Sztuki Współczesnej w Toruniu biorą właśnie udział w warsztatach teatralno-dramaturgicznych organizowanych w czasie ferii przez Teatr W. Horzycy. Celem projektu jest przygotowanie wspólnego przedstawienia. Dla uczestników spotkania, to także atrakcyjny tr ...
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę