duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kultura »

Nie żyje aktor Mieczysław Kalenik - filmowy Zbyszko z "Krzyżaków"

Polska Agencja Prasowa

Zmarł Mieczysław Kalenik, aktor znany najbardziej z roli Zbyszka z Bogdańca w filmie "Krzyżacy" Aleksandra Forda - poinformowała PAP jego córka, operatorka Magdalena Kalenik. Artysta zmarł w piątek w rodzinnym Międzyrzecu Podlaskim. Miał 84 lata.
Był aktorem filmowym i telewizyjnym, który współpracował m.in. ze Stanisławem Lenartowiczem, Jerzym Passendorferem, Januszem Morgensternem, Januszem Majewskim i Krzysztofem Krauze. Widzom zapadł w pamięć głównie dzięki swojej roli Zbyszka z Bogdańca w "Krzyżakach" Aleksandra Forda. Sam jako znaczący wyróżniał angaż do ekranizacji polskiej epopei narodowej - "Pana Tadeusza" Andrzeja Wajdy.

Mieczysław Kalenik urodził się 1 stycznia 1933 r. w Międzyrzecu Podlaskim. W rodzinnym mieście ukończył technikum handlowe, ale chciał być marynarzem. Interesowała go także recytacja - na jednym z konkursów wtedy dziewiętnastolatka zauważyła jedna z profesorek Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie.

Kolejne lata - 1953-57 - spędził już na PWST. Jeszcze przed uzyskaniem dyplomu zaczął grać w zespole stołecznego Teatru Komedia. Na scenie debiutował w 1957 r. w "Pocałuj mnie, Kasiu", musicalu Jerzego Rakowieckiego według "Poskromienia złośnicy" Szekspira.

W czasie studiów zagrał też kilka ról epizodycznych, m.in. w filmach: "Pokolenie", "Skarb kapitana Martensa", "Godziny nadziei", "Warszawska syrena", "Zimowy zmierzch". Od 1954 r. występował w Teatrze Telewizji.

W 1960 r. zagrał jedną ze swoich najważniejszych ról - w "Krzyżakach" Aleksandra Forda, u boku m.in. Emila Karewicza, Leona Niemczyka, Grażyny Staniszewskiej i Aleksandra Fogiela. Do roli rycerza broniącego damy serca wytypował go reżyser filmu, który tym samym zapewnił mu ogromną popularność - zwłaszcza u kobiet. To właśnie rola w "Krzyżakach", filmie zrealizowanym na zamówienie władz z okazji 550. rocznicy grunwaldzkiego zwycięstwa, przyniosła Kalenikowi nominację do Złotej Kaczki - w kategorii najlepszy aktor polskich filmów historyczno-kostiumowych.

"Kiedy Aleksander Ford przygotowywał +Krzyżaków+, wielu młodych aktorów marzyło o roli Zbyszka z Bogdańca. Ja musiałem zrezygnować z marzeń, bo przeczytałem, że ma ją zagrać Bogusz Bilewski. Jednak los zadecydował inaczej. Kiedy zaszedłem do Klubu SPATiF, zobaczyłem trzech panów z ekipy filmu. Jeden z nich, kierownik produkcji, dowiedziawszy się, że jestem aktorem, zaprosił mnie na krótką rozmowę z Fordem. Ten, przyglądając się mi uważnie, zapytał, czy zechciałbym zagrać w +Krzyżakach+" - wspominał aktor po latach.

"+Kogo miałbym grać+ - zapytałem. +Na przykład Zbyszka z Bogdańca+. Nie wierzyłem własnym uszom. Okazało się jednak, że kandydatura Bogusza nie jest przesądzona. Kiedy zaproszono mnie z tekstem roli na Łąkową do Łodzi, byłem tak zdenerwowany, że nie mogłem powiedzieć ani słowa. Pierwsza próba wypadła fatalnie. Ford jednak nie rezygnował i zaprosił mnie na kolejną do Warszawy" - dodał.

Kalenik zagrał także m.in. "Pierwszym dniu wolności", "Gniewku, synu Rybaka", "Życiu raz jeszcze", "Wszystko na sprzedaż", "Kazimierzu Wielkim", "Lawie. Opowieści o +Dziadach+ Adama Mickiewicza" oraz - pod koniec lat 90. - Stolnika w "Panu Tadeuszu". To właśnie ta rola, jak mówił po czasie w jednej z rozmów, ponownie przyniosła mu rozpoznawalność. "To był zaledwie epizod, a jednak musiał zapaść w pamięć widzom, bo wciąż jestem o niego pytany" - wyznał.

W 2011 r. w rozmowie z Krzysztofem Lubczyńskim przyznał, że spełnił się jako aktor - choć przez długi czas mówiono o nim, że umiał tylko zagrać Zbyszka z Bogdańca. "Po tej roli (...) Aleksander Ford powierzył mi rolę w filmie +Pierwszy dzień wolności+ według sztuki Leona Kruczkowskiego, gdzie zagrałem Ottona, gwałciciela, a była to rola całkowicie odmienna w stylu od Zbyszka. Bardzo lubię tę rolę. Spełniłem się więc jako aktor, ale też nigdy nie miałem wymarzonej roli, przysłowiowego Hamleta. Zresztą, po +Krzyżakach+, Ludwik Sempoliński powiedział mi: +Mietek, gdyby to było przed wojną, to nikt by cię nie puścił. Ty byś miał wszystko+" - powiedział.

Na swoim koncie miał prócz tego kreacje w produkcjach zagranicznych - "Nocy generałów" Anatole'a Litvaka i "Wodzu Indian - Tecumsehu" Hansa Kratzerta - oraz znanych serialach: "Czarnych chmurach", "Stawce większej niż życie", "Polskich drogach", "Czterdziestolatku", "Nocach i dniach" oraz "Lalce".

Grał także w teatrach stołecznych m. in: Powszechnym (1958-59), Narodowym (1959-75), Nowym (1975-81) i Polskim (1981-2000). Pracował pod kierownictwem takich reżyserów, jak Józef Wyszomirski ("Niemcy", "Nowy Don Kiszot czyli Sto szaleństw"), Kazimierz Dejmek ("Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim", "Słowo o Jakubie Szeli", "Elektra", "Wesele", "Wyzwolenie", "Kordian", "Dziady") oraz Adam Hanuszkiewicz ("Nieboska komedia", "Hamlet", "Trzy siostry", "Beniowski", "Rewizor").

Trzy lata temu w księgarniach ukazała się książka międzyrzeckiego poety i prozaika Ryszarda Kornackiego "Zbyszko z Bogdańca, czyli prawie wszystko o Mieczysławie Kaleniku". "Świetny aktor filmowy, telewizyjny i teatralny, licencjonowany pilot samolotów i sternik pełnomorski (…). Jest świetnym przyjacielem, kolegą, brydżystą, gawędziarzem, wielbicielem Melpomeny i człowiekiem o wielkim sercu oraz autoironicznym poczuciu humoru" - pisał autor we wstępie.

Dziewięć lat temu artysta został odznaczony Srebrnym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis".

Aktor zmarł w piątek w rodzinnym Międzyrzecu Podlaskim. Miał 84 lata.(PAP)

Abonament

Kultura

Kroke ze specjalnym udziałem Zohara Fresco zagrają w auli Copernicanum. Grafika nadesłanaKroke wystąpi w BydgoszczyWczoraj obchodzili koncertowo w Krakowie 25-lecie, a już jutro (w środę) wystąpią na 15. Bydgoszcz Jazz Festivalu. Kroke ze specjalnym udziałem Zohara Fresco zagrają w auli Copernicanum. Zohar Fresco to izraelski perkusista tureckiego pochodzenia, specjalizujący się w grze na bębnach obręczowych. Ostatnio bydgoszczanie mogli go podziwiać podczas koncer ... Tubis Trio w ToruniuTubis Trio - zespół jazzowy z Łodzi wystąpi jutro (w środę) w sali kameralnej na toruńskich Jordankach. Tubis trio to młody polski zespół. Zadebiutował płytą nagraną w Luxemburgu. Album ten został uznany za jedną najlepszych płyt jazzowych 2009 roku na świecie przez brytyjski magazyn Jazzwise. Tubis trio pod dowództwem pianisty Macieja Tubisa właśnie je ... O przedstawieniu mówili Piotr Wajrak (L) i Maciej Prus. Fot. Magda Jasińska"Falstaff" Verdiego w Bydgoszczy"Falstaff" Giuseppe Verdiego to pierwsza premiera tego sezonu w Operze Nova. Dzieło nigdy dotąd nie było wystawiane w Bydgoszczy i będzie to ósma realizacja w powojennej Polsce. Mimo, że kompozytor jest znany z takich hitów jak Traviata, Rigoletto czy Nabucco, to w tej operze usłyszymy zupełnie innego Giuseppe Verdiego. W tej chwili w bydgoskiej Operze ... Dziś spektakl "Będzie Pani zadowolona, czyli rzecz o ostatnim weselu we wsi Kamyk". Fot. Nadesłana/Greg Noo-WakW Bydgoszczy trwa Festiwal PrapremierTo będzie wesele, które z pewnością na długo postanie w pamięci widzów. ''Będzie Pani zadowolona, czyli rzecz o ostatnim weselu we wsi Kamyk'' - to kolejny spektakl z programu Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy. Przedstawienie z Teatru Nowego w Poznaniu wyreżyserowała Agata Duda-Gracz. Twórcy zapraszają na wesele Zuni i Siutka we wsi Kamyk, w której dzieją ... Koncert Tubis Trio na toruńskich JordankachTubis Trio - zespół jazzowy z Łodzi wystąpi 18 października w sali kameralnej na toruńskich Jordankach. Tubis Trio, to młody polski zespół. Zadebiutował płytą nagraną w słynnej sali im. Roberta Kriepsa w Luxemburgu. Album ten został uznany przez brytyjski magazyn Jazzwise za jedną najlepszych płyt jazzowych 2009 roku na świecie. "Tubis Trio prezentuje ... "Wściekłość" w wykonaniu aktorów Teatru Powszechnego z Warszawy, to kolejna propozycja z programu Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy. Fot. Bogumiła Wresiło"Wściekłość" na scenie Festiwalu Prapremier w BydgoszczyReżyserka Maja Kleczewska nagrodzona na ostatnim Biennale Teatralnym w Wenecji, zaprezentuje dziś bydgoskiej publiczności "Wściekłość" na podstawie tekstu Elfriede Jelinek. "Wściekłość" w wykonaniu aktorów Teatru Powszechnego z Warszawy, to kolejna propozycja z programu Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy. Jedną z głównych ról gra Karolina Adamczyk Tekst ... Sukces pianistów związanych z Akademią Muzyczną w BydgoszczyKatarzyna Gołofit zdobyła drugą, a Michał Szymanowski czwartą nagrodę na 11. Międzynarodowym Konkursie Chopinowskim w Darmstadt. Pianiści są absolwentami klasy prof. Katarzyny Popowej-Zydroń. W finale konkursu znalazł się również Lou Xin - niewidomy pianista z Chin kształcący się w klasie dr hab. Anny Stempin-Jasnowskiej. Jury pod przewodnictwem Kevina ... Powieść "Kobieta z wydm" Kobo Abe na scenie Teatru Polskiego w BydgoszczyPowieść "Kobieta z wydm" Kobo Abe, zwanego japońskim Kafką, stała się kanwą spektaklu, który dziś zostanie pokazany na Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy. Przedstawienie nosi tytuł "Witaj w moim domu. Medytacja o kobiecie z wydm" i powstawało prawie dwa lata. Opowieść pisana na piasku, wyrażona językiem ciała, ale i słowem. Ważne jest spotkanie dwojga ludzi ... Krzysztof Herdzin na cztery miesiące rozstaje się z muzykąKrzysztof Herdzin - muzyk, pianista, kompozytor, aranżer, multiinstrumentalista i producent na cztery miesiące rozstaje się z muzyką. Ostatnie niemal ćwierćwiecze to bardzo pracowity czas dla Krzysztofa Herdzina. Jego kalendarz jest wypełniony na najbliższe lata. Muzyk postanowił w 2018 roku zrobić sobie czteromiesięczną przerwę od muzyki. Co będzie robił? ... Sukces Łukasza GolińskiegoPrzed tygodniem odniósł międzynarodowy sukces w Rzymie dziś przygotowuje się do bydgoskiej premiery opery Falstaff. Łukasz Goliński - baryton na stałe związany z bydgoską Operą Nova zaśpiewał partię tytułową w operze Karola Szymanowskiego "Król Roger" podczas inauguracji 80. sezonu symfonicznego w Rzymie. Operę wykonali międzynarodowa grupa solistów, orkie ...
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę