duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Radio Planet i Komet » Aktualności

Czerwony gigant pokryty wielkimi bąblami

ESO / Krzysztof Czart / Piotr Majewski

π1 Gruis © ESO

Astronomowie z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) odkryli niezwykłe "bąble" na powierzchni gwiazdy w stadium czerwonego olbrzyma oznaczonej jako π1 Gruis.

Uczeni użyli teleskopu VLT w Obserwatorium Paranal, za pomocą którego po raz pierwszy ujrzeli granulacje na powierzchni gwiazdy innej niż Słońce – starzejącego się czerwonego olbrzyma π1 Gruis.

Zdjęcie z instrumentu PIONIER ukazuje komórki konwekcyjne tworzące powierzchnię tej gigantycznej gwiazdy o średnicy 350 razy większej od Słońca. Każda komórka pokrywa obszar o długości około 120 milionów kilometrów. Takich komórek na powierzchni π1 Gruis jest zaledwie kilka. Dla porównania – na Słońcu statystycznie występuje ok. 2 milionów granul o przeciętnej wielkości 1500 km. Gigantyczna różnica pomiędzy tymi dwiema gwiazdami może być częściowo wyjaśniona przez różną siłę grawitacji na ich powierzchniach. π1 Gruis ma masę około 1,5 raza większą niż masa Słońca, ale jest dużo większa, co w efekcie daje znacznie mniejszą grawitację powierzchniową i tylko kilka ekstremalnie wielkich granul.

Pi Gruis © ESO

Pi Gruis © ESO
Gdy π1 Gruis wyczerpała wodór do spalania, ukończyła pierwszą fazę syntezy jądrowej (zamiana wodoru w hel). Skurczyła się, co spowodowało, że jej temperatura wzrosła do ponad 100 milionów stopni. Rozpoczęła się fuzja helu w cięższe pierwiastki, takie jak węgiel i tlen. Gorące jądro odrzuciło następnie zewnętrzne warstwy, powodując że gwiazda napęczniała - setki razy przewyższając swój pierwotny rozmiar. Obecnie obserwujemy ją jako zmiennego czerwonego olbrzyma. Do tej pory powierzchnia żadnej z tego rodzaju gwiazd nie była nigdy szczegółowo sfotografowana.

Pi Gruis © Piotr Majewski

Pi Gruis © Piotr Majewski
Znajdująca się o 530 lat świetlnych od Ziemi w gwiazdozbiorze Żurawia (łac. Grus) gwiazda π1 Gruis jest niewidoczna z Polski, ale z południa Europy można ją dostrzec przez lornetkę na przełomie lata i jesieni.

Obłoki Srebrzyste dekady!Noc z 22 na 23 czerwca 2018 przejdzie do historii obserwacji Obłoków Srebrzystych (NLC) w Polsce! Wielu obserwatorów nie zmrużyło oka, przez całą noc podziwiając niezwykły spektakl na niebie…

Pierwsze pozasłoneczne planety wykryte przez ALMĘNależąca do Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) sieć radioteleskopów ALMA odkryła trzy młode planety na orbicie wokół "niemowlęcej" gwiazdy HD 163296. Są to pierwsze planety odkryte przez anteny pracujące na Pustyni Atacama w Chile.

ASTROFESTIWAL 2018ASTROFESTIWAL 2018 przeszedł do historii jako bodaj najbardziej upalne święto astronomii na Pomorzu i Kujawach. Iście wakacyjna aura ściągnęła na Błonia Nadwiślańskie w Grudziądzu w sobotnie popołudnie 9 czerwca kilka tysięcy widzów.

ESO pokazuje jak rodzą się planetyNarodziny odległych systemów planetarnych sfotografowano w Europejskim Obserwatorium Południowym (ESO) z niespotykaną dotąd precyzją. Jest to efekt pracy instrumentu SPHERE sprzężonego z teleskopem VLT. Podstawowym zadaniem SPHERE jest odkrywa ...

Polacy wkopią się w MarsaUrządzenie polskiej produkcji może dokonać przełomu w eksploracji Marsa! Specjalny penetrator na pokładzie sondy InSight ma się wbić w marsjański grunt na rekordową głębokość 5 metrów! Stanie się to w 2019 roku. Celem misji Mars InSight jest p ...

Odrzucona planetoidaNaukowcy z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) odkryli, iż obiekt pasa Kuipera oznaczony jako 2004 EW95, jest bogatą w węgiel planetoidą - pierwszą tego rodzaju znalezioną na zewnętrznych krańcach Układu Słonecznego. Ten ciekawy obi ...

10 lat kosmicznego laboratorium ColumbusEuropejska Agencja Kosmiczna (ESA) podsumowała 10-lecie pracy kosmicznego laboratorium Columbus stanowiącego część Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Pierwotnie Columbus miał być modułem samodzielnej stacji orbitalnej ESA. Ostatecznie Eu ...

ESO ma coś ExTrA ;)Teleskopy nowej generacji wykonały pierwsze obserwacje w należącym do Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) Obserwatorium La Silla. Nowe instrumenty będą szukały pozasłonecznych planet o rozmiarach Ziemi. System otrzymał nazwę ExTrA. ...

Jerzy Rafalski opowiada o… JaponiiNa zaproszenie Instytutu Polskiego w Japonii, stały ekspert "Radia Planet i Komet", Jerzy Rafalski odwiedził Tokio. W jednym z kilkudziesięciu (!) tamtejszych planetariów, toruński astronom poprowadził cykl prelekcji promujących m.in. osiągnię ...

Polski miłośnik astronomii współodkrywcą egzoplanety!Gabriel Murawski – miłośnik astronomii z Suwałk został współodkrywcą pozasłonecznej planety! Znaleziono ją na zdjęciach dostarczonych przez kosmiczny teleskop Keplera. Rozmowa z odkrywcą do posłuchania w RADIU PLANET I KOMET z 26 marca 2018 ro ...

12345
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę