Poniedziałek, 12 listopada 2018 r.   Imieniny: Renaty, Witolda, Jozafata
Polskie Radio PiK » Radio Planet i Komet » Aktualności
2018-01-08, 18:42 ESO/Krzysztof Czart/Piotr Majewski

Czerwony gigant pokryty wielkimi bąblami

π1 Gruis © ESO
π1 Gruis © ESO
Astronomowie z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) odkryli niezwykłe "bąble" na powierzchni gwiazdy w stadium czerwonego olbrzyma oznaczonej jako π1 Gruis.

Uczeni użyli teleskopu VLT w Obserwatorium Paranal, za pomocą którego po raz pierwszy ujrzeli granulacje na powierzchni gwiazdy innej niż Słońce – starzejącego się czerwonego olbrzyma π1 Gruis.
Zdjęcie z instrumentu PIONIER ukazuje komórki konwekcyjne tworzące powierzchnię tej gigantycznej gwiazdy o średnicy 350 razy większej od Słońca. Każda komórka pokrywa obszar o długości około 120 milionów kilometrów. Takich komórek na powierzchni π1 Gruis jest zaledwie kilka. Dla porównania – na Słońcu statystycznie występuje ok. 2 milionów granul o przeciętnej wielkości 1500 km. Gigantyczna różnica pomiędzy tymi dwiema gwiazdami może być częściowo wyjaśniona przez różną siłę grawitacji na ich powierzchniach. π1 Gruis ma masę około 1,5 raza większą niż masa Słońca, ale jest dużo większa, co w efekcie daje znacznie mniejszą grawitację powierzchniową i tylko kilka ekstremalnie wielkich granul.
Pi Gruis © ESO
Pi Gruis © ESO
Gdy π1 Gruis wyczerpała wodór do spalania, ukończyła pierwszą fazę syntezy jądrowej (zamiana wodoru w hel). Skurczyła się, co spowodowało, że jej temperatura wzrosła do ponad 100 milionów stopni. Rozpoczęła się fuzja helu w cięższe pierwiastki, takie jak węgiel i tlen. Gorące jądro odrzuciło następnie zewnętrzne warstwy, powodując że gwiazda napęczniała - setki razy przewyższając swój pierwotny rozmiar. Obecnie obserwujemy ją jako zmiennego czerwonego olbrzyma. Do tej pory powierzchnia żadnej z tego rodzaju gwiazd nie była nigdy szczegółowo sfotografowana.
Pi Gruis © Piotr Majewski
Pi Gruis © Piotr Majewski
Znajdująca się o 530 lat świetlnych od Ziemi w gwiazdozbiorze Żurawia (łac. Grus) gwiazda π1 Gruis jest niewidoczna z Polski, ale z południa Europy można ją dostrzec przez lornetkę na przełomie lata i jesieni.

Zobacz także

2018-11-12, godz. 12:48 Koniec misji teleskopu Keplera 30 października 2018 roku zamknęło się oko kosmicznego teleskopu Keplera. W czasie ponad 9-letniej misji Kepler wypatrzył blisko 2700 planet poza Układem Sło ... » więcej 2018-11-12, godz. 12:42 ESO na horyzoncie zdarzeń czarnej dziury Obłok gazu wirujący z prędkością aż 30% prędkości światła wokół czarnej dziury w centrum naszej Galaktyki zaobserwowali astronomowie z Europejskiego Obserwato ... » więcej 2018-11-12, godz. 12:36 Parker Solar Probe rekordowo blisko Słońca Nazywa się Parker Solar Probe i jest dziełem rąk ludzkich, które dotarło rekordowo blisko Słońca! 29 października br. sonda osiągnęła odległość 43 mln km od ... » więcej 2018-10-22, godz. 18:57 Jak odróżnić meteoryt od zwykłego kamienia? Stały słuchacz "Radia Planet i Komet" Krzysztof Jaszewski z Wrocławia przesłał nam próbkę kamienia, który podejrzewa o kosmiczne pochodzenie. Nasze oględziny ... » więcej 2018-10-22, godz. 18:46 Europa leci na Merkurego Pierwsza europejska misja na Merkurego rozpoczęta! 20 października z kosmodromu Kourou w Gujanie Francuskiej wystartowała rakieta Ariane 5 niosąca na pokładz ... » więcej 2018-10-22, godz. 18:36 Kosmiczny klejnot z ESO Najdokładniejsze dotąd zdjęcie galaktyki spiralnej NGC 3981 zrobili astronomowie z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO). Wykonano je przy użyciu in ... » więcej 2018-09-24, godz. 20:02 Hayabusa II bierze Ryugu w posiadanie Japońska sonda Hayabusa II lecąca do asteroidy Ryugu udanie wypuściła dwa mikrołaziki na powierzchnię planetoidy. Misja wystartowała w grudniu 2014 roku. Do ... » więcej 2018-09-24, godz. 19:56 Udany test TESS-a Kosmiczny Teleskop TESS zakończył 27-dniową obserwację pierwszego sektora nieba. Dane z poszukiwacza egzoplanet spłynęły już na Ziemię. Przypomnijmy: po udan ... » więcej 2018-09-09, godz. 15:38 Czy 'Oumuamua jest kometą? 'Oumuamua - pierwszy międzygwiezdny obiekt zaobserwowany w Układzie Słonecznym jest najprawdopodobniej kometą – uważają astronomowie z Europejskiego Obserwato ... » więcej 2018-06-25, godz. 19:54 Obłoki Srebrzyste dekady! Noc z 22 na 23 czerwca 2018 przejdzie do historii obserwacji Obłoków Srebrzystych (NLC) w Polsce! Wielu obserwatorów nie zmrużyło oka, przez całą noc podziwia ... » więcej
12345