Sobota, 23 lutego 2019 r.   Imieniny: Romany, Damiana, Polikarpa
Polskie Radio PiK » Radio Planet i Komet » Aktualności
2018-01-08, 18:42 ESO/Krzysztof Czart/Piotr Majewski

Czerwony gigant pokryty wielkimi bąblami

π1 Gruis © ESO
π1 Gruis © ESO
Astronomowie z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) odkryli niezwykłe "bąble" na powierzchni gwiazdy w stadium czerwonego olbrzyma oznaczonej jako π1 Gruis.

Uczeni użyli teleskopu VLT w Obserwatorium Paranal, za pomocą którego po raz pierwszy ujrzeli granulacje na powierzchni gwiazdy innej niż Słońce – starzejącego się czerwonego olbrzyma π1 Gruis.
Zdjęcie z instrumentu PIONIER ukazuje komórki konwekcyjne tworzące powierzchnię tej gigantycznej gwiazdy o średnicy 350 razy większej od Słońca. Każda komórka pokrywa obszar o długości około 120 milionów kilometrów. Takich komórek na powierzchni π1 Gruis jest zaledwie kilka. Dla porównania – na Słońcu statystycznie występuje ok. 2 milionów granul o przeciętnej wielkości 1500 km. Gigantyczna różnica pomiędzy tymi dwiema gwiazdami może być częściowo wyjaśniona przez różną siłę grawitacji na ich powierzchniach. π1 Gruis ma masę około 1,5 raza większą niż masa Słońca, ale jest dużo większa, co w efekcie daje znacznie mniejszą grawitację powierzchniową i tylko kilka ekstremalnie wielkich granul.
Pi Gruis © ESO
Pi Gruis © ESO
Gdy π1 Gruis wyczerpała wodór do spalania, ukończyła pierwszą fazę syntezy jądrowej (zamiana wodoru w hel). Skurczyła się, co spowodowało, że jej temperatura wzrosła do ponad 100 milionów stopni. Rozpoczęła się fuzja helu w cięższe pierwiastki, takie jak węgiel i tlen. Gorące jądro odrzuciło następnie zewnętrzne warstwy, powodując że gwiazda napęczniała - setki razy przewyższając swój pierwotny rozmiar. Obecnie obserwujemy ją jako zmiennego czerwonego olbrzyma. Do tej pory powierzchnia żadnej z tego rodzaju gwiazd nie była nigdy szczegółowo sfotografowana.
Pi Gruis © Piotr Majewski
Pi Gruis © Piotr Majewski
Znajdująca się o 530 lat świetlnych od Ziemi w gwiazdozbiorze Żurawia (łac. Grus) gwiazda π1 Gruis jest niewidoczna z Polski, ale z południa Europy można ją dostrzec przez lornetkę na przełomie lata i jesieni.

Zobacz także

2019-01-28, godz. 11:19 Lód na Merkurym pod lupą uczonych Na Merkurym - planecie, która krąży najbliżej Słońca i na której panują ekstremalnie wysokie temperatury jest więcej lodu niż dotąd sądzono. Takie są wyniki ... » więcej 2019-01-28, godz. 11:04 Voyager 2 w przestrzeni międzygwiezdnej Gdzie są granice Układu Słonecznego? Odpowiedzi na to pytanie pomoże udzielić sonda Voyager 2, która w listopadzie 2018 roku przekroczyła heliopauzę. Heliopa ... » więcej 2019-01-28, godz. 10:52 Ostatnie tchnienie umierającej gwiazdy Ostatnie tchnienie umierającej gwiazdy zarejestrowano w Europejskim Obserwatorium Południowym (ESO). Jest to owoc Programu Kosmicznych Klejnotow ESO (ESO Cos ... » więcej 2019-01-28, godz. 10:41 Meteoryt uderzył w zaćmiony Księżyc! To prawdziwa sensacja! Podczas całkowitego zaćmienia Księżyca 21 stycznia 2019 roku w powierzchnię naszego satelity uderzył meteoryt! Zjawisko zostało zareje ... » więcej 2019-01-14, godz. 03:49 Ultima Thule z bliska Sonda New Horizons przekazała pierwsze dane naukowe z bliskiego przelotu obok planetoidy Ultima Thule. Wśród nich jest kolorowe zdjęcie obiektu. 1 stycznia b ... » więcej 2019-01-14, godz. 03:38 Chiński łazik na odwrotnej stronie Księżyca Chińska sonda Chang'e 4 udanie rozpoczęła misję na odwrotnej stronie Księżyca. Statek wylądował na Srebrnym Globie 03 stycznia br. Z jego pokładu wyruszył ła ... » więcej 2019-01-14, godz. 03:10 Pożegnanie z kometą Kometa roku 2018 - 46P/Wirtanen znika z zasięgu lornetek. Wraz z oddalaniem się od Ziemi i Słońca jej blask słabnie, by pod koniec stycznia br. stać się obie ... » więcej 2018-12-24, godz. 02:54 Kosmiczna choinka Czy na niebie jest choinka? Odpowiedź kryje się na zdjęciu, które wykonano w Europejskim Obserwatorium Południowym (ESO). Przedstawia ono gromadę gwiazd znan ... » więcej 2018-12-10, godz. 12:46 Posłuchaj wiatru na Marsie! Pierwsze w dziejach nagranie wiatru wiejącego na Marsie zaprezentowali inżynierowie z NASA. Jest to pierwszy efekt aktywności próbnika InSight, który wylądow ... » więcej 2018-12-10, godz. 12:37 PW-Sat2 nadaje z orbity Pierwsze zdjęcie w kosmosie wykonane przez polskiego sztucznego satelitę dotarło na Ziemię. Przedstawia naszą planetę spowitą chmurami w okolicach Morza Półn ... » więcej
12345