Sobota, 19 września 2020 r.   Imieniny: Januarego, Konstancji, Teodora
Polskie Radio PiK » Radio Planet i Komet » Aktualności
Ogłoszenie własne nadawcy
2020-09-14, 11:02 ESO/Piotr Majewski

Niezwykłe odkrycia egzoplanetarne w ESO

Exoplanets direct © ESO
Exoplanets direct © ESO
W wakacje astronomowie z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) nie próżnowali, a efektem ich pracy są dwa nowatorskie odkrycia w dziedzinie pozasłonecznych układów planetarnych.

Najpierw teleskop VLT wykonał pierwsze w historii zdjęcie młodej, podobnej do Słońca gwiazdy, której towarzyszą dwie olbrzymie planety. Jest to pierwsze bezpośrednie zdjęcie systemu planetarnego wokół gwiazdy podobnej do Słońca.
Obiekt nosi katalogową nazwę TYC 8998-760-1 i leży w odległości 300 lat świetlnych od nas. Dwa gazowe olbrzymy krążą wokół swojej gwiazdy odpowiednio 160 i około 320 jednostek astronomicznych (1 j.a. = dystans Ziemia-Słońce).
Exoplanets direct © ESO
Exoplanets direct © ESO
Zdjęcia systemów wieloplanetarnych są niesamowicie rzadkie, a do tej pory astronomowie nigdy nie obserwowali bezpośrednio więcej niż jednej planety okrążającej swoją gwiazdę w typie Słońca. Teleskop VLT był także pierwszym instrumentem, który uzyskał obraz planety pozasłonecznej gdy uchwycił plamkę światła wokół brązowego karła; było to w 2004 roku. Obrazowanie dwóch lub więcej egzoplanet wokół tej samej gwiazdy uzyskano dotąd jedynie dwukrotnie - w obu przypadkach z gwiazdami znacząco różniącymi się od naszej.

Z kolei obserwacje przeprowadzone przez teleskop VLT oraz sieć radioteleskopów ALMA ujawniły istnienie niezwykłych strumieni materii w ogromnym dysku protoplanetarnym otaczającym potrójny system gwiazd.
Exoplanets disc © ESO
Exoplanets disc © ESO
Nasz Układ Słoneczny jest płaski - wszystkie planety krążą po orbitach praktycznie w tej samej płaszczyźnie. Nie zawsze jednak mamy do czynienia z taką sytuacją - szczególnie w przypadku dysków, w których formują się planety (tzw. dysków protoplanetarnych) wokół gwiazd wielokrotnych.

Takim jest obiekt GW Orionis. System grawitacyjnie powiązanych ze sobą trzech gwiazd znajduje się nieco ponad 1300 lat świetlnych od nas w kierunku konstelacji Oriona. Wzajemne oddziaływanie tamtejszych słońc powoduje deformacje i rozerwanie dysku materii, który je otacza.

Więcej na temat mówimy w „Radiu Planet i Komet” z 14 września 2020 roku.

Zobacz także

2020-06-08, godz. 18:53 Jak „nękane” są gwiazdy? Astronomowie z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) odkryli olbrzymie plamy na powierzchni ekstremalnie gorących gwiazd. Są one nie tylko „nękane” p ... » więcej 2020-05-25, godz. 17:18 Zobacz „Rozgwieżdżony Toruń”! Zaćmienie Słońca, „młody” Księżyc, planeta, której (podobno) nigdy nie widział Kopernik oraz tajemnicze Obłoki Srebrzyste grają główne role w filmie „Rozgwie ... » więcej 2020-05-25, godz. 17:04 Planetarny supeł Astronomowie z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) odkryli pierwszy protoplanetarny „supeł” w kosmosie! Obserwacje wykonane przy pomocy należącego ... » więcej 2020-05-11, godz. 11:52 Starlinki przygasną! Podczas publicznego spotkania w ramach amerykańskiej konferencji Astro2020 Elon Musk wygłosił prezentację na temat działań firmy SpaceX dążących do zmniejszen ... » więcej 2020-05-11, godz. 11:44 Czarna dziura najbliżej Ziemi Zespół astronomów z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) i innych instytucji odkrył czarną dziurę znajdującą się zaledwie 1000 lat świetlnych od Zie ... » więcej 2020-04-27, godz. 16:54 30 lat Kosmicznego Teleskopu Hubble’a 24 kwietnia 1990 roku na orbitę okołoziemską został wyniesiony Kosmiczny Teleskop Hubble’a (Hubble Space Telescope – w skrócie: HST). Rozpoczęła się nowa era ... » więcej 2020-03-23, godz. 13:56 Świat, gdzie pada deszcz z… żelaza! Astronomowie z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) za pomocą teleskopu VLT zaobserwowali egzoplanetę, na której przypuszczalnie padają żelazne desz ... » więcej 2020-03-10, godz. 15:08 Europa leci na Słońce Solar Orbiter – taką nazwę nosi europejski próbnik do badań Słońca. Sonda wykona obserwacje naszej gwiazdy z bliska i jako pierwsza zarejestruje obrazy jej ob ... » więcej 2020-03-10, godz. 14:57 Satelity Starlink zagrożeniem dla obserwacji astronomicznych Jak duże zagrożenie stanowi konstelacja satelitów Starlink (i jej podobne) dla obserwacji astronomicznych prowadzonych z Ziemi? Na to pytanie starają się odpo ... » więcej 2020-02-11, godz. 09:45 Redmond, mamy problem! Astronomowie z całego świata biją na alarm: konstelacja satelitów Starlink stanowi poważne zagrożenie dla obserwacji prowadzonych z powierzchni Ziemi! Starlin ... » więcej
12345