Sobota, 07 grudnia 2019 r.   Imieniny: Marcina, Ambrożego, Teodora
Polskie Radio PiK » Kraj - świat
2019-11-20, 15:18 Polska Agencja Prasowa/Robert Erdmann

Internowani w Chełmnie doczekali się sprawiedliwości. Wyrok dla dwóch generałów SB

Wtorkowy wyrok wydany został w procesie apelacyjnym, określanym jako ostatni z procesów dotyczących działań wyższych władz PRL podczas stanu wojennego. . Fot. Pixabay
Wtorkowy wyrok wydany został w procesie apelacyjnym, określanym jako ostatni z procesów dotyczących działań wyższych władz PRL podczas stanu wojennego. . Fot. Pixabay
Po niemal 11 latach od chwili zgłoszenia przestępstwa do prokuratury i ponad 100 rozprawach, przed sądem zapadł w we wtorek w Warszawie prawomocny wyrok w sprawie wojskowego obozu internowania w Chełmnie. Na dwa lata bezwzględnego więzienia skazani zostali dwaj byli generałowie SB.
Wtorkowy wyrok wydany został w procesie apelacyjnym, określanym jako ostatni z procesów dotyczących działań wyższych władz PRL podczas stanu wojennego. Prawie 95-letni C. i niemal 86-letni S. nie pojawili się na ogłoszeniu orzeczenia.

Zbrodnie przeciw ludzkości
Sąd okręgowy w przeważającym zakresie utrzymał wyrok sądu rejonowego. Zmianie uległa jedynie część kwalifikacji czynu. Sąd zgodził się z argumentami podniesionymi w apelacji przez prokuratora IPN dotyczącymi współsprawstwa skazanych. Ostatecznie sąd okręgowy uznał, że byli generałowie działali wspólnie i w porozumieniu, a krąg osób zaangażowanych w powołanie opozycjonistów do wojska był bardzo szeroki.

Zdaniem sądu oskarżeni dopuścili się popełnienia zbrodni przeciwko ludzkości będącej zbrodnią komunistyczną. Sędzia Hubert Gąsior w uzasadnieniu orzeczenia podkreślił, że nie umorzył postępowania, o co wnioskowała obrona, ponieważ zbrodnia przeciwko ludzkości nie ulega przedawnieniu.

Sąd wskazał też, że skazani dopuścili się stosowania represji ze względu na poglądy polityczne. Zdaniem sądu odizolowali działaczy opozycji w celu realizacji politycznych i społecznych celów państwa totalitarnego. Według sądu, stanowiło to poważne prześladowanie osób o innych poglądach politycznych.

Sprawiedliwości stało się zadość
Jak zaznaczył sędzia Gąsior, byli generałowie SB prześladowali opozycjonistów również w celu utrzymania się przy władzy, „wspierając ówczesną politykę państwa totalitarnego wobec działaczy opozycji”. Sędzia podkreślił przy tym, że skazani identyfikowali się z polityką prowadzoną przez władze PRL. - Niewątpliwie czyn, który popełnili, był czynem o znacznej szkodliwości społecznej. Z pełną świadomością i premedytacją wykorzystali oni instytucję zasadniczej służby wojskowej i powołania rezerwistów do zwalczania przeciwników politycznych - powiedział sędzia Gąsior.

Tadeusz Antkowiak przewodniczący Stowarzyszenia Osób Internowanych „Chełminiacy 1982” po ogłoszeniu wyroku wyraził satysfakcję z orzeczenia sądu. - Sądzę, że sprawiedliwości stało się zadość. Sąd stanął na wysokości zadania - zaznaczył Antkowiak.

Pytany, czy skazani generałowie powinni odbyć karę odparł, że nie jest w interesie społeczeństwa utrzymywanie ich w więzieniu. - To, że zostali ukarani i uznani za winnych jest najważniejsze - dodał Antkowiak.

Obrońca generała C. mecenas Andrzej Różyk w rozmowie z dziennikarzami nie wykluczył złożenia skargi kasacyjnej do SN w tej sprawie. Z kolei prokurator IPN Mieczysław Góra zgodził się w pełni z wyrokiem sądu okręgowego. Jego zdaniem wtorkowe orzeczenie kończy tę sprawę. - Istotne jest, że sąd uznał działania oskarżonych jako działania organizowane wspólnie i w porozumieniu. Jest jednak mało prawdopodobne, żeby oskarżeni tę karę odbyli - zaznaczył prokurator.

Zimą spali w namiotach
Na przełomie 1982-83 opozycjoniści powołani na ćwiczenia wojskowe spędzili trzy zimowe miesiące na poligonie w Chełmnie. Spali w namiotach; dostali stare buty i mundury; zlecano im też różne - najczęściej nieprzydatne - zadania, jak np. kopanie i zasypywanie rowów. Według IPN, warunki były tam surowsze od tych, w jakich trzymano internowanych.

Genezy powołań działaczy opozycyjnych do wojska należy upatrywać w sytuacji, która zaistniała w miesiącach po 13 grudnia 1981 r. Wraz z wprowadzeniem stanu wojennego działalność NSZZ Solidarność została zawieszona i internowano czołowych działaczy, ale związek nie został formalnie zdelegalizowany. Jednocześnie struktury związku podjęły działalność w podziemiu. 8 października 1982 r. Sejm PRL uchwalił nową ustawę o związkach zawodowych, która definitywnie rozwiązywała wszystkie związki zawodowe istniejące przed 13 grudnia 1981 r., w tym Solidarność. W odpowiedzi podziemne władze związku zaapelowały o przeprowadzenie 10 listopada 1982 r. ogólnopolskiego strajku.

Z ustaleń historyków wynika, że wówczas - od 5 listopada 1982 r. do 3 lutego 1983 r. - na „trzymiesięczne szkolenie wojskowe w ramach służby czynnej” trafiło około 1450 związkowców Solidarności i opozycjonistów - w tym 304 do „obozu” w Chełmnie.


Relacja Roberta Erdmanna

Kraj - świat

2019-12-07, godz. 11:48 Kidawa-Błońska: przeciw podziałom, Jaśkowiak:po stronie słabszych. Debata prawyborcza w PO - Kandyduję, bo jestem kobietą, a kobieta lepiej da radę zasypywać podziały w społeczeństwie - prezentowała się w debacie prawyborczej Małgorzata Kidawa-Błońs ... » więcej 2019-12-05, godz. 20:30 „Korytarze życia” i jazda „na suwak” obowiązkowe od piątku [wideo] W piątek wchodzi w życie nowelizacja Prawa o ruchu drogowym, która wprowadza ”obowiązek tworzenia tzw. „korytarzy życia' i jazdy „na suwak” - przypomina komun ... » więcej 2019-12-05, godz. 12:31 Znaleziono ciała dwóch kolejnych ofiar wybuchu gazu w Szczyrku; zginęło w sumie osiem osób O znalezieniu ciał dwojga dzieci - przypuszczalnie ostatnich ofiar tragedii w Szczyrku - poinformował w czwartek przed południem wojewoda śląski. W sumie w śr ... » więcej 2019-12-05, godz. 07:28 Wybuch gazu w Szczyrku. Są ofiary Do wybuchu doszło w środę wieczorem. W budynku było prawdopodobnie osiem osób. Dotychczas znaleziono 5 ofiar, w tym trzy osoby dorosłe. » więcej 2019-12-04, godz. 15:36 Prezes NIK: Stałem się elementem gry politycznej, będę kontynuował misję [wideo] - Byłem gotów złożyć rezygnację, ale stałem się przedmiotem brutalnej gry politycznej - oświadczył w środę szef NIK Marian Banaś. Zadeklarował, że jest gotów ... » więcej 2019-12-04, godz. 08:12 Akcja „Wrzuć bieg na zdrowie” ma zachęcić kierowców do zdrowego trybu życia Główny Inspektorat Transportu Drogowego i Główny Inspektorat Sanitarny rozpoczęli wspólną akcję edukacyjno-informacyjną „Wrzuć bieg na zdrowie”. Akcja skierow ... » więcej 2019-12-03, godz. 13:21 Prokuratura wszczęła śledztwo ws. m.in. oświadczeń majątkowych Mariana Banasia Prokuratura Regionalna w Białymstoku wszczęła śledztwo dotyczące m.in. podejrzeń nieprawidłowości w oświadczeniach majątkowych i deklaracjach podatkowych Mari ... » więcej 2019-12-01, godz. 12:30 Msza o świcie, roratnia świeca i lampiony. Kościół już czeka na Boże Narodzenie W niedzielę 1 grudnia, w Kościele rozpoczyna się okres Adwentu, czyli radosnego oczekiwania na Boże Narodzenie. W mediach społecznościowych po raz kolejny pro ... » więcej 2019-11-30, godz. 11:47 RPO apeluje do marszałka Senatu ws. emerytur kobiet z rocznika '53 Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar zwrócił się do marszałka Senatu Tomasza Grodzkiego o pilne przeprowadzenie inicjatywy senackiej w sprawie emerytur kob ... » więcej 2019-11-28, godz. 20:30 Władze Prawa i Sprawiedliwości oczekują, że Marian Banaś poda się do dymisji - Podczas czwartkowego (28.11.) spotkania prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego i wiceprezesa partii Mariusza Kamińskiego z prezesem NIK Marianem Banasiem, zosta ... » więcej
1234567