Niedziela, 05 lipca 2020 r.   Imieniny: Marii, Antoniego
Polskie Radio PiK » Kraj - świat
Skorzystaj z oferty. Kliknij! (OGŁOSZENIE WŁASNE NADAWCY)
2019-08-08, 09:07 Polska Agencja Prasowa

Halo, tu mówi „Błyskawica”! Stacja nadawcza Armii Krajowej

Replika radiostacji "Błyskawica" wykonana przez zespół pod kierunkiem współtwórcy oryginału Antoniego Zębika "Biegłego" w Muzeum Powstania Warszawskiego. Fot. Wikipedia/Zuska
Replika radiostacji "Błyskawica" wykonana przez zespół pod kierunkiem współtwórcy oryginału Antoniego Zębika "Biegłego" w Muzeum Powstania Warszawskiego. Fot. Wikipedia/Zuska
„Halo, tu mówi +Błyskawica+! Stacja Nadawcza Armii Krajowej w Warszawie, na fali 32, 8 oraz 52, 1 m. Duch Warszawy jest wspaniały” – to pierwsze słowa, jakie na falach powstańczej radiostacji „Błyskawica” popłynęły w eter 8 sierpnia 1944 r. o godz. 9.45.
Radiostacja „Błyskawica” powstała w Częstochowie w 1943 r. Jej konstruktorem był krótkofalowiec i członek ZWZ Antoni Zębik. Przywieziono ją do Warszawy pod koniec 1943 r. i umieszczono w warsztacie samochodowym przy ul. Huculskiej, gdzie przeleżała do 1 sierpnia. Opiekujący się nią oficer dostał rozkaz przeniesienia radiostacji na ul. Mazowiecką, do Biura Informacji i Propagandy AK. W trakcie przewozu ul. Marszałkowską transport dostał się pod ostrzał niemiecki, konwojent zginął, a ładunek porzucono. Ponieważ w nocy padało i skrzynie zamokły, po ich odnalezieniu radiostacja nie nadawała się do użytku.

Po naprawie i wymianie części „Błyskawica” nadawała cztery razy dziennie po polsku i dwa razy po angielsku. Programy redagowali pracownicy Polskiego Radia oraz Biura Propagandy i Informacji KG AK. Zasięg radiostacji był duży, słyszano ją nie tylko w Polsce, ale też w Londynie i u wybrzeży USA. Jej sygnałem była melodia „Warszawianki”.

Pierwsza siedziba „Błyskawicy” mieściła się w budynku PKO przy ulicy Jasnej 9, następnie radiostacja wędrowała od kawiarni „Adria” przy Moniuszki 10, przez byłą ambasadę sowiecką przy Poznańskiej 15, aż do Biblioteki Publicznej na Koszykowej. Kierownikiem zespołu był Stanisław Zadrożny ps. Pawlicz, a jego zastępczynią Zofia Rutkowska ps. Ewa. Za mikrofonem w roli spikerów zasiadali m.in. Jan Nowak Jeziorański i pilot RAf-u John Ward (audycje angielskie), Zbigniew Świętochowski (ps. Krzysztof), Stefan Sojecki, Zbigniew Jasiński, Jeremi Przybora, Mieczysław Ubysz i Jacek Wołowski.

Audycje „Błyskawicy” aż do końca towarzyszyły walczącej stolicy, informując o toczących się walkach i niosąc otuchę warszawiakom. „W dalszym ciągu Niemcy podpalają miasto. Rejon Wilczej, Kruczej i Wspólnej obrzucony był miotaczami ognia i ogniem ciężkiej artylerii. Wczoraj w jednym z budynków miasta miały miejsce zrzuty broni i amunicji nadesłanej z Anglii dla AK. Oddziały węgierskie z rejonu Modlina zostały przerzucone na południe od Mokotowa. Najcięższe walki na Żoliborzu trwały w dniach 1, 3 i 4 sierpnia, poza tym odparto w tym rejonie dziesięć ataków, nieprzyjaciel stracił ok. 100 zabitych” - brzmiał jeden z komunikatów.

„Niech pogrzebowe śpiewy wyrzucą z audycji -/ Nam ducha starczy dla nas i starczy go dla was, /Oklasków też nie trzeba - trzeba amunicji” - tak powstańcy apelowali o pomoc aliantów.

- Znaczenie tej radiostacji było olbrzymie, ponieważ była to jedyna możliwość opowiedzenia o tym, co się dzieje w Warszawie. Bez niej, jak w czasach potopu szwedzkiego, trzeba by było wysyłać kurierów przez obóz wroga. Telefony były odcięte. Znaczenie tych audycji pokazuje także fakt, że BBC je nagrywało - były traktowane jako meldunek z walczącej stolicy dużego państwa. Aby uzyskać większą wiarygodność aliantów, radiostacja zatrudniła rodowitego Brytyjczyka do odczytywania treści po angielsku. Na początku w Londynie nikt nie wierzył, że powstanie jest tak duże. Techniczna jakość tych nagrań pozostawia wiele do życzenia i trzeba się dobrze wsłuchiwać, ale dzięki nim świat miał wyobrażenie o tym, co się dzieje w Warszawie - opowiadał Jan Ołdakowski, dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego.

W muzeum znajduje się powstała w 2004 r. replika radiostacji. Podczas trwających około pół godziny audycji rocznicowych odczytywane są oryginalne komunikaty radiostacji i nagrania zarejestrowane przez Ośrodek Nasłuchu Radiowego pod Londynem.

4 października, gdy walki dobiegły końca, z budynku biblioteki na ul. Koszykowej nadano ostatni, 10-minutowy komunikat, a następnie kierownik zespołu, Jan Georgica ps. Grzegorzewicz zniszczył radiostację. (PAP)

Kraj - świat

2020-06-19, godz. 16:09 Komitet Dudy domaga się od Trzaskowskiego sprostowania słów o 1 mln bezrobotnych Sprostowania wypowiedzi z Wrocławia o tym, że „dzisiaj 1 mln osób straciło pracę' domaga się komitet wyborczy Andrzeja Dudy od Rafała Trzaskowskiego. Wniosek ... » więcej 2020-06-19, godz. 15:18 Emilewicz: od 1 lipca znosimy limity dotyczące liczby pasażerów w samolotach Od 1 lipca samoloty będą mogły latać już z pełnym składem pasażerów; od 1 lipca otwieramy w pełni niebo - poinformowała w piątek wicepremier, minister rozwoju ... » więcej 2020-06-18, godz. 10:47 314 nowych zakażeń w Polsce, 11 w Kujawsko-Pomorskiem. 30 osób nie żyje - Mamy 314 nowych i potwierdzonych przypadków zakażenia koronawirusem - informuje Ministerstwo Zdrowia w czwartek (18 czerwca) rano. Zmarło kolejnych 30 osób. » więcej 2020-06-18, godz. 09:51 Ostrzeżenia przed burzami z gradem, również dla Kujawsko-Pomorskiego Blisko tysiąc interwencji przeprowadzili minionej doby strażacy, usuwając w całym kraju skutki burz, którym towarzyszyły intensywne opady deszczu i porywisty ... » więcej 2020-06-17, godz. 18:40 W Warszawie po burzy podtopione ulice i połamane drzewa; strażacy wciąż otrzymują zgłoszenia Nad stolicą po południu przeszła gwałtowna ulewa. - Na chwilę obecną mamy około 40 interwencji. Jeździmy cały czas od zgłoszenia do zgłoszenia - powiedział w ... » więcej 2020-06-17, godz. 10:52 506 nowych zakażeń koronawirusem w Polsce, trzy w Kujawsko-Pomorskiem - Mamy 506 nowych i potwierdzonych przypadków zakażenia koronawirusem, kolejnych 14 osób nie żyje - informuje Ministerstwo Zdrowia w środę (17 czerwca) rano. » więcej 2020-06-16, godz. 20:21 Tego papier nie zniesie - ludzie piszą coraz mniej tradycyjnych listów W wyniku pandemii spadła liczba tradycyjnych przesyłek listowych - wynika ze statystyk Poczty Polskiej. W marcu br. było ich o 19,6 proc. mniej niż przed roki ... » więcej 2020-06-16, godz. 11:41 Ministerstwo Zdrowia: 407 nowych zakażeń koronawirusem, kolejne 16 osób zmarło Badania laboratoryjne potwierdziły zakażenie koronawirusem u kolejnych 407 osób, w tym 216 z województwa śląskiego - podało we wtorek Ministerstwo Zdrowia. Re ... » więcej 2020-06-15, godz. 18:57 Abp Gądecki: Jan Paweł II był darem Boga dla Polski, Europy, świata i Kościoła - Brak Jana Pawła II pozwala nam dzisiaj jeszcze głębiej odkryć jego promieniowanie - mówił abp Stanisław Gądecki w wadowickiej bazylice, podczas Mszy św. koń ... » więcej 2020-06-15, godz. 15:55 PKW: możliwość zgłoszenia głosowania korespondencyjnego - do wtorku [wideo] We wtorek 16 czerwca upływa termin, do którego wyborcy mogą zgłosić zamiar głosowania korespondencyjnego w tegorocznych wyborach prezydenckich. Później będą m ... » więcej
1234567