Piątek, 03 kwietnia 2020 r.   Imieniny: Ryszarda, Pankracego, Ingi
Polskie Radio PiK » Kraj - świat
2019-08-08, 09:07 Polska Agencja Prasowa

Halo, tu mówi „Błyskawica”! Stacja nadawcza Armii Krajowej

Replika radiostacji "Błyskawica" wykonana przez zespół pod kierunkiem współtwórcy oryginału Antoniego Zębika "Biegłego" w Muzeum Powstania Warszawskiego. Fot. Wikipedia/Zuska
Replika radiostacji "Błyskawica" wykonana przez zespół pod kierunkiem współtwórcy oryginału Antoniego Zębika "Biegłego" w Muzeum Powstania Warszawskiego. Fot. Wikipedia/Zuska
„Halo, tu mówi +Błyskawica+! Stacja Nadawcza Armii Krajowej w Warszawie, na fali 32, 8 oraz 52, 1 m. Duch Warszawy jest wspaniały” – to pierwsze słowa, jakie na falach powstańczej radiostacji „Błyskawica” popłynęły w eter 8 sierpnia 1944 r. o godz. 9.45.
Radiostacja „Błyskawica” powstała w Częstochowie w 1943 r. Jej konstruktorem był krótkofalowiec i członek ZWZ Antoni Zębik. Przywieziono ją do Warszawy pod koniec 1943 r. i umieszczono w warsztacie samochodowym przy ul. Huculskiej, gdzie przeleżała do 1 sierpnia. Opiekujący się nią oficer dostał rozkaz przeniesienia radiostacji na ul. Mazowiecką, do Biura Informacji i Propagandy AK. W trakcie przewozu ul. Marszałkowską transport dostał się pod ostrzał niemiecki, konwojent zginął, a ładunek porzucono. Ponieważ w nocy padało i skrzynie zamokły, po ich odnalezieniu radiostacja nie nadawała się do użytku.

Po naprawie i wymianie części „Błyskawica” nadawała cztery razy dziennie po polsku i dwa razy po angielsku. Programy redagowali pracownicy Polskiego Radia oraz Biura Propagandy i Informacji KG AK. Zasięg radiostacji był duży, słyszano ją nie tylko w Polsce, ale też w Londynie i u wybrzeży USA. Jej sygnałem była melodia „Warszawianki”.

Pierwsza siedziba „Błyskawicy” mieściła się w budynku PKO przy ulicy Jasnej 9, następnie radiostacja wędrowała od kawiarni „Adria” przy Moniuszki 10, przez byłą ambasadę sowiecką przy Poznańskiej 15, aż do Biblioteki Publicznej na Koszykowej. Kierownikiem zespołu był Stanisław Zadrożny ps. Pawlicz, a jego zastępczynią Zofia Rutkowska ps. Ewa. Za mikrofonem w roli spikerów zasiadali m.in. Jan Nowak Jeziorański i pilot RAf-u John Ward (audycje angielskie), Zbigniew Świętochowski (ps. Krzysztof), Stefan Sojecki, Zbigniew Jasiński, Jeremi Przybora, Mieczysław Ubysz i Jacek Wołowski.

Audycje „Błyskawicy” aż do końca towarzyszyły walczącej stolicy, informując o toczących się walkach i niosąc otuchę warszawiakom. „W dalszym ciągu Niemcy podpalają miasto. Rejon Wilczej, Kruczej i Wspólnej obrzucony był miotaczami ognia i ogniem ciężkiej artylerii. Wczoraj w jednym z budynków miasta miały miejsce zrzuty broni i amunicji nadesłanej z Anglii dla AK. Oddziały węgierskie z rejonu Modlina zostały przerzucone na południe od Mokotowa. Najcięższe walki na Żoliborzu trwały w dniach 1, 3 i 4 sierpnia, poza tym odparto w tym rejonie dziesięć ataków, nieprzyjaciel stracił ok. 100 zabitych” - brzmiał jeden z komunikatów.

„Niech pogrzebowe śpiewy wyrzucą z audycji -/ Nam ducha starczy dla nas i starczy go dla was, /Oklasków też nie trzeba - trzeba amunicji” - tak powstańcy apelowali o pomoc aliantów.

- Znaczenie tej radiostacji było olbrzymie, ponieważ była to jedyna możliwość opowiedzenia o tym, co się dzieje w Warszawie. Bez niej, jak w czasach potopu szwedzkiego, trzeba by było wysyłać kurierów przez obóz wroga. Telefony były odcięte. Znaczenie tych audycji pokazuje także fakt, że BBC je nagrywało - były traktowane jako meldunek z walczącej stolicy dużego państwa. Aby uzyskać większą wiarygodność aliantów, radiostacja zatrudniła rodowitego Brytyjczyka do odczytywania treści po angielsku. Na początku w Londynie nikt nie wierzył, że powstanie jest tak duże. Techniczna jakość tych nagrań pozostawia wiele do życzenia i trzeba się dobrze wsłuchiwać, ale dzięki nim świat miał wyobrażenie o tym, co się dzieje w Warszawie - opowiadał Jan Ołdakowski, dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego.

W muzeum znajduje się powstała w 2004 r. replika radiostacji. Podczas trwających około pół godziny audycji rocznicowych odczytywane są oryginalne komunikaty radiostacji i nagrania zarejestrowane przez Ośrodek Nasłuchu Radiowego pod Londynem.

4 października, gdy walki dobiegły końca, z budynku biblioteki na ul. Koszykowej nadano ostatni, 10-minutowy komunikat, a następnie kierownik zespołu, Jan Georgica ps. Grzegorzewicz zniszczył radiostację. (PAP)

Kraj - świat

2020-04-03, godz. 08:43 Walentyna Janta - Połczyńska, ostatni pracownik rządu na uchodźstwie, zmarła w Nowym Jorku Walentyna Janta-Połczyńska była osobistą sekretarką i tłumaczką premiera polskiego rządu na uchodźstwie w czasie drugiej wojny światowej -generała Władysława ... » więcej 2020-04-02, godz. 11:38 Ministerstwo Zdrowia: liczba zakażeń SARS-CoV-2 wzrosła do 2633; zmarły dwie kolejne osoby Ministerstwo Zdrowia podało w czwartek do południa, że liczba osób zarażonych w Polsce koronawirusem wzrosła do 2633 po tym, jak potwierdzono 79 kolejnych prz ... » więcej 2020-04-02, godz. 09:37 CKE opublikowała pierwszy arkusz próbnych egzaminów maturalnych Centralna Komisja Egzaminacyjna opublikowała w czwartek rano na swej stronie internetowej pierwszy z arkuszy próbnego egzaminu maturalnego - z zadaniami z jęz ... » więcej 2020-04-02, godz. 06:30 Sieć handlowa wydłuża czas pracy do północy. To odpowiedź na limity klientów w sklepach [wideo] - Nasze sklepy będą otwarte do północy - poinformowali przedstawiciele sieci Biedronka. - W tygodniu przedświątecznym pracujemy całą dobę - dodali przedstawic ... » więcej 2020-04-01, godz. 09:38 36 nowych przypadków koronawirusa w kraju; łącznie 2347; zmarły dwie kolejne osoby Ministerstwo Zdrowia poinformowało w środę rano o 36 nowych, potwierdzonych przypadkach zakażenia koronawirusem. Łączny bilans wzrósł do 2347. Zmarły dwie kol ... » więcej 2020-04-01, godz. 08:12 Lekarze rodzinni z PPOZ za obowiązkowym noszeniem maseczek Lekarze rodzinni z Porozumienia Pracodawców Ochrony Zdrowia zaapelowali do decydentów o wprowadzenie obowiązku noszenia maseczek ochraniających nos i usta w m ... » więcej 2020-03-31, godz. 20:45 Projekt PiS: w wyborach prezydenckich w 2020 r. głosowanie korespondencyjne dla wszystkich wyborców Posłowie PiS złożyli we wtorek w Sejmie projekt ustawy ws. szczególnych zasad przeprowadzania głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich zarządzon ... » więcej 2020-03-31, godz. 20:36 W Polsce 96 nowych zakażeń koronawirusem, łącznie 2311; zmarła kolejna osoba Ministerstwo Zdrowia poinformowało we wtorek wieczorem, że liczba zarażonych wirusem SARS-CoV-2 wzrosła do 2311 po tym, jak potwierdzono 96 nowych przypadków ... » więcej 2020-03-31, godz. 14:58 83 nowe przypadki koronawirusa; 4 w Kujawsko-Pomorskiem Ministerstwo Zdrowia poinformowało we wtorek o 83 nowych potwierdzonych przypadkach zakażenia koronawirusem. Łączny bilans wzrósł do 2215 osób. Resort przekaz ... » więcej 2020-03-31, godz. 13:58 Jak sobie radzić w czasie epidemii? NFZ oferuje wsparcie psychologiczne [plan emisji] Narodowy Fundusz Zdrowia przygotował serię internetowych podcastów dotyczących tego, jak radzić sobie m.in. z lękiem, niekontrolowanymi emocjami czy konflikta ... » więcej
1234567