Czwartek, 19 września 2019 r.   Imieniny: Januarego, Konstancji, Teodora
Polskie Radio PiK » Kraj - świat
2019-03-24, 12:01 Polska Agencja Prasowa

Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką

Obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką - msza święta w intencji Polaków, którzy z narażeniem życia ratowali Żydów w czasie okupacji niemieckiej w Katedrze Polowej WP w Warszawie. Fot. PAP/Jakub Kamiński
Obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką - msza święta w intencji Polaków, którzy z narażeniem życia ratowali Żydów w czasie okupacji niemieckiej w Katedrze Polowej WP w Warszawie. Fot. PAP/Jakub Kamiński
W niedzielę obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. To państwowe święto przypada w rocznicę zamordowania w 1944 r. przez niemieckich żandarmów Józefa i Wiktorii Ulmów, ich dzieci oraz ukrywanych przez tę rodzinę Żydów.
Święto, które z inicjatywy prezydenta Andrzeja Dudy, zostało w 2018 r. ustanowione przez parlament, jest wyrazem czci dla wszystkich obywateli polskich - niezależnie od narodowości, którzy pomagali Żydom poddanym ludobójczej eksterminacji przez niemieckich okupantów. Będzie obchodzone po raz drugi - w niedzielę od zamordowania rodziny Ulmów mija 75 lat.

"W hołdzie Obywatelom Polskim – bohaterom, którzy w akcie heroicznej odwagi, niebywałego męstwa, współczucia i solidarności międzyludzkiej, wierni najwyższym wartościom etycznym, nakazom chrześcijańskiego miłosierdzia oraz etosowi suwerennej Rzeczypospolitej Polskiej, ratowali swoich żydowskich bliźnich od Zagłady zaplanowanej i realizowanej przez niemieckich okupantów" - głosi preambuła ustawy.

Prace nad ustawą o ustanowieniu Dnia Pamięci Polaków Ratujących Żydów zainicjowano jesienią 2017 r. podczas uroczystości z okazji 75-lecia powstania "Żegoty" przy Delegaturze Rządu RP na Kraj. "Żegota" od 4 grudnia 1942 r. przekształciła się z Tymczasowego Komitetu Pomocy Żydom, który 27 września 1942 r. powstał z inicjatywy Zofii Kossak-Szczuckiej oraz Wandy Krahelskiej-Filipowiczowej. "Żegota" stała się fenomenem Polskiego Państwa Podziemnego w skali całej okupowanej Europy - była organizacją, która w okresie drugiej wojny światowej miała za swoje zadanie wyłącznie ratowanie Żydów.

Hołd Polakom ratujących Żydów odda m.in. premier Mateusz Morawiecki na organizowanej w Sadownem na Mazowszu przez Instytut Pileckiego uroczystości upamiętnienia rodziny Lubkiewiczów. Leon, Marianna i ich syn Stefan Lubkiewiczowie zostali brutalnie pobici i zamordowani przez Niemców zimą 1943 r. za niesienie pomocy żydowskim współobywatelom. Leon Lubkiewicz był miejscowym piekarzem i dawał chleb Żydom, którzy ukrywali się w lesie.

"Do końca 1942 roku ojciec piekł chleb po kryjomu i sprzedawał go ludziom. Wiem, że wtedy mój ojciec Leon Lubkiewicz dawał za darmo chleb ukrywającym się Żydom. 3 stycznia 1943 roku do Sadownego przybyło ok. 20 żandarmów - skąd przybyli, nie wiem - i zatrzymali się w miejscowej szkole. Polacy mówili, że jest to jakaś karna ekspedycja niemiecka. W tym czasie był u mnie w sklepie piekarniczym brat Stefan, któremu powiedziałem, by poszedł do ojca i ostrzegł go, by dziś nie handlował chlebem. Brat poszedł" - opowiadał drugi syn Lubkiewiczów, Stanisław Lubkiewicz, który także pomagając Żydom wojnę przeżył.

W Sadownem odsłonięte zostaną dwie tablice - jedna poświęcona Lubkiewiczom, druga represjonowanym w czasie okupacji mieszkańcom gminy. W uroczystości wezmą udział także wicemarszałek Senatu Maria Koc, wiceminister kultury Magdalena Gawin, dyrektor Instytutu Pileckiego Wojciech Kozłowski, a także wnuczka zamordowanych Teresa Olton oraz przedstawiciele władz samorządowych i duchowieństwa.

Uroczystości odbędą się również w Warszawie, które organizuje IPN, Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Towarzystwo Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata. Planowane jest m.in. odsłonięcie tablicy i otwarcie wystawy poświęcone siostrze zakonnej Matyldzie Getter i jej współpracowniczkom ze Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi, które wspólnie z Ireną Sendler ratowały w czasie wojny żydowskie dzieci. Wydarzenia te poprzedzą msza w Katedrze Polowej Wojska Polskiego oraz ceremonia składania wieńców przy Grobie Nieznanego Żołnierza na placu Józefa Piłsudskiego w Warszawie.

W całym kraju IPN zaplanował również projekcje filmu dokumentalnego pt. "Paszporty Paragwaju", przedstawiającym działalność m.in. polskich dyplomatów Aleksandra Ładosia i Konstantego Rokickiego, dzięki którym uratowano co najmniej kilkuset Żydów z Holokaustu. Film ten, w reżyserii Roberta Kaczmarka, można będzie zobaczyć w wielu polskich miastach (plan projekcji jest na stronie IPN), a w niedzielę wieczorem zostanie również pokazany w telewizji publicznej.

W Warszawie - jak informuje IPN - planowany jest także pokaz filmu połączony ze spotkaniem z konsulem honorowym Polski w Szwajcarii Markusem Blechnerem, którego ojciec był jedną z osób finansujących paszporty dla ratowanych Żydów.

IPN podał też, że w głównych budynkach Poczty Polskiej w Białymstoku, Bydgoszczy, Lublinie, Łodzi i Tarnowie będzie można obejrzeć wystawę o "Żegocie".

Uroczystości odbędą się również w Markowej, gdzie przed 75 laty doszło do śmierci Wiktorii i Józefa Ulmów oraz szóstki ich dzieci. Wiktoria w chwili śmierci była w zaawansowanej ciąży. Wraz z polską rodziną z Markowej zginęła ośmioosobowa grupa Żydów z rodziny Goldman, która najprawdopodobniej od końca 1942 r. znalazła schronienie w polskim domu. O świcie 24 marca 1944 r. cała grupa została bestialsko zamordowana przez niemieckich żandarmów z posterunku w Łańcucie.

W Markowej planowane jest wręczenie odznaczeń państwowych nadanych przez prezydenta Andrzeja Dudę. Ponadto przewidziano odsłonięcie nowych tabliczek z nazwiskami Polaków ratujących Żydów. Oddany też zostanie hołd Polakom niosącym pomoc Żydom, jak i rodzinie Ulmów z Markowej.

Polacy ratujący Żydów to nie tylko prawie 7 tys. znanych z imienia i nazwiska bohaterów, upamiętnionych przez Instytut Yad Vashem w Jerozolimie, ale również tysiące rodaków, którzy pozostali anonimowi bądź nie otrzymali tego odznaczenia.

Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holokaustu Yad Vashem od 1953 r. dokumentuje tragedię narodu żydowskiego podczas Holokaustu, a także honoruje Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, którzy podczas wojny ratowali Żydów. Instytut podaje na swojej stronie internetowej, że do 1 stycznia 2018 r. wyróżnił prawie 27 tys. bohaterów, w tym 6863 Polaków, którzy tworzą największą grupę osób na 51 krajów świata. (PAP)

Kraj - świat

2019-09-19, godz. 08:17 NIK o hospicjach: za mało miejsc, za długo się czeka, zbyt wąska specjalizacja opieki... Nie wszyscy potrzebujący, mają dostęp do odpowiedniej opieki paliatywnej i hospicyjnej - wynika z najnowszego raportu NIK. Powodem jest, m.in. wąska lista cho ... » więcej 2019-09-18, godz. 08:37 Telefoniczna Informacja Pacjenta – czynna całą dobę, siedem dni w tygodniu Pod numerem 800-190-590 przez 24 godziny na dobę, siedem dni w tygodniu konsultanci Telefonicznej Informacji Pacjenta (TIP) udzielają informacji m.in. o najkr ... » więcej 2019-09-16, godz. 21:02 Nagrody Mediów Publicznych wręczone. Za słowo, muzykę, obraz... W Teatrze Polskim w Warszawie zakończyła się gala Nagród Mediów Publicznych. Przyznano je w trzech kategoriach: 'słowo', 'muzyka' i 'obraz'. Wręczono też dwie ... » więcej 2019-09-13, godz. 15:30 Ministerstwo podało listę leków, których może zabraknąć w aptekach. Jest ich 350 Najnowsze, opublikowane w piątek (13.09.) obwieszczenia ministra zdrowia dotyczy m.in insulin, zawiesiny do nebulizacji, leków przeciwzakrzepowych i preparató ... » więcej 2019-09-13, godz. 10:00 Lewica rozpoczęła przedwyborczy objazd „lewicobusem” po Polsce Wyruszymy w trasę, 41 miast - 41 okręgów wyborczych, będziemy w każdym zakątku Polski, odwiedzimy każdą część naszego kraju - mówił szef sztabu wyborczego lew ... » więcej 2019-09-11, godz. 08:35 Osiemnaście lat temu terroryści zaatakowali Nowy Jork. Zginęło kilka tysięcy osób... Cztery porwane samoloty, 19 gotowych na śmierć terrorystów, dwa zrównane z ziemią wieżowce WTC - symbole Nowego Jorku i potęgi gospodarczej USA - tyle było tr ... » więcej 2019-09-10, godz. 21:12 Nowe i stare twarze w Brukseli; von der Leyen przedstawiła skład Komisji Europejskiej Przyszła szefowa KE Ursula von der Leyen przedstawiła kandydatów na komisarzy z przypisanymi do nich zadaniami, wskazując na klimat, gospodarkę i digitalizacj ... » więcej 2019-09-10, godz. 08:41 PKW: w wyborach do Sejmu w całym kraju karta jednostronicowa Uchwałę w tej sprawie podjęła w poniedziałek PKW - poinformowała PAP szefowa Krajowego Biura Wyborczego Magdalena Pietrzak. » więcej 2019-09-09, godz. 18:03 Lewica przedstawiła tzw. kalendarz przywrócenia praworządności Naprawa sytuacji w TK, wniosek o postawienie przed TS: premiera Mateusza Morawieckiego, szefa MS Zbigniewa Ziobro, b. premier Beaty Szydło i europosłanki Beat ... » więcej 2019-09-09, godz. 13:17 "Polska pod Krzyżem" we Włocławku i całej Polsce. W łączności duchowej z Jerozolimą Wydarzenie 'Polska pod Krzyżem' będzie odbywało się w łączności duchowej z Kalwarią i Bazyliką Grobu Pańskiego w Jerozolimie, gdzie 14 września o godz. 15 zos ... » więcej
1234567