Piątek, 06 grudnia 2019 r.   Imieniny: Mikołaja, Jaremy, Emiliana
Polskie Radio PiK » Kraj - świat
2019-01-02, 10:16 Polska Agencja Prasowa/Szymon Zdziebłowski

Polscy archeolodzy odkryli unikatową łaźnię Majów w Gwatemali

Już w 2006 roku polscy archeolodzy z Uniwersytetu Jagiellońskiego odkryli w Nakum grobowiec władcy Majów pochodzący z ok. 700 roku naszej ery. Fot. pl.wikipedia.org.
Już w 2006 roku polscy archeolodzy z Uniwersytetu Jagiellońskiego odkryli w Nakum grobowiec władcy Majów pochodzący z ok. 700 roku naszej ery. Fot. pl.wikipedia.org.
Unikatową łaźnię parową, wykutą w skale, odkryli polscy archeolodzy na terenie starożytnego miasta Majów w Nakum w Gwatemali. Ma ona ponad 2,5 tysiąca lat. Zdaniem naukowców, w tym miejscu mogły odbywać się również rytuały religijne.
Na kompleks wykuty w skale archeolodzy natknęli się już pięć lat temu, ale jego badania wciąż trwają.

"Początkowo sądziliśmy, że mamy do czynienia z grobowcem. Jednak stopniowo odkrywając kolejne elementy założenia doszliśmy do wniosku, że mamy raczej do czynienia z łaźnią parową" - opowiada PAP Wiesław Koszkul z Instytutu Archeologii UJ w Krakowie, który nadzorował wykopaliska w tym miejscu.

Jak opowiada naukowiec, łaźnie parowe w wierzeniach starożytnych Majów, jak i Majów żyjących obecnie – poza funkcją czysto praktyczną - były związane z aktywnością rytualną. Nawet dziś korzystają z nich np. ciężarne kobiety, co ma przyczynić się do łatwiejszego porodu.

"W wierzeniach Majów jaskinie i łaźnie są traktowane niemal tak samo. To tam mieli narodzić się nie tylko bogowie, ale i pierwsi ludzie i z nich wyjść na świat. Uważane są za wejścia do świata podziemnego, świata zamieszkiwanego przez bogów i przodków. Jaskinie i łaźnie parowe były również powiązane z urodzajem i miejscem pochodzenia życiodajnej wody" – dodaje dr hab. Jarosław Źrałka z Instytutu Archeologii UJ, który współkieruje wykopaliskami.

Łaźnia odkryta przez Polaków składa się z kilku zasadniczych elementów. Archeolodzy początkowo odkryli tunel wykuty w skale wychodzący na zbocze - to tędy wyciekał nadmiar wody. Po kilku metrach po obu stronach tunelu znajdują się schody, którymi wchodzono do łaźni. Dalej dwumetrowy łącznik prowadzi do właściwej łaźni. To prostokątne w planie pomieszczenie. Po bokach znajdują się wykute w skale ławy, na których można było zażywać kąpieli parowych.

Z kolei na wprost od wejścia archeolodzy znaleźli owalną niszę zagłębioną w ścianę - było to obszerne i długo użytkowane palenisko, o czym świadczy bardzo gruba warstwa spalenizny. Archeolodzy ustalili, że temperatura w tym miejscu musiała być bardzo wysoka, bo miejscami skała uległa rozkruszeniu pod jej wpływem. Najprawdopodobniej wokół paleniska umieszczano duże kamienie, które rozgrzewały się. Wtedy też polewano je wodą. W ten sposób para roznosiła się po całym pomieszczeniu, a nadmiar wody spływał w dół do specjalnego wykonanego zagłębienia w środkowej części łaźni, a dalej kanałem ku zboczu.

Dolna część łaźni było co prawda wykuta w skale, nie była to jednak sztuczna grota, bo skały nie przesklepiały jej górnej części. Archeolodzy przypuszczają, że Majowie wykonali nadbudowę z drewna, kamieni i zaprawy. W ten sposób para pozostawała wewnątrz pomieszczenia.

W kanale, którym odpływała woda, zespół polskich badaczy znalazł oprócz ciemnej warstwy popiołu również fragmenty naczyń ceramicznych i obsydianowych narzędzi - te być może były wykorzystywane do obrzędów odprawianych w czasie kąpieli parowych.

Łaźnia funkcjonowała od około 700 r. p.n.e. prawdopodobnie do ok. 300 r. p.n.e. Wtedy została całkowicie zasypana zaprawą wapienną i gruzem. "Być może było to związane ze zmianą dynastii, która rządziła w Nakum lub innymi ważnymi zmianami w życiu społeczno-religijnym Majów" – mówi Koszkul.

Łaźnia znajduje się w północnej części starożytnego miasta Nakum, na jego głównej osi północ-południe. Wokół znajdują się ruiny świątyń, piramid i zabudowań (w tym pałacowych) z tego samego czasu i późniejsze. Naukowcy przypuszczają, że łaźnia służyła lokalnej elicie, być może kapłanom nie tylko do mycia ciała i dla celów zdrowotnych, ale również do odprawiania ważnych rytuałów religijnych. To właśnie w łaźniach parowych obok obmycia ludzkiego ciała dokonywano również symbolicznego oczyszczania duszy przed uczestnictwem w ważnych świętach.

Badacze Majów co prawda wiedzą, że podobne łaźnie były użytkowane przez Majów na przestrzeni ostatnich tysiącleci, ale do tej pory najczęściej odkrywali zaledwie ich niewielkie fragmenty i na tej podstawie wyciągali szersze wnioski. "Dlatego nasze odkrycie w postaci niemal kompletnie zachowanego kompleksu jest takie ważne" - podkreśla Źrałka.

Archeolodzy z UJ badają ruiny starożytnego miasta w Nakum już od kilkunastu lat. Do tej pory udało się im przebadać i odsłonić konstrukcje architektoniczne o różnej funkcji – od grobowej po świątynną i pałacowo-mieszkalną.

Wśród najciekawszych odkryć są m.in. unikatowe w skali ziem Majów depozyty ofiarne zawierające m.in. dziewięć glinianych głów przedstawiających bóstwa Majów, dyski z ceramiki, zawieszki z ludzkich kości. Pod jedną z budowli odkryli również polichromowany fryz przedstawiający mityczną scenę. Najbardziej spektakularnym sukcesem było odnalezienie w 2006 roku w piramidzie nr 15 nieobrabowanego grobowca królewskiego sprzed ok. 1300 lat. Wśród darów grobowych odkryto w nim m. in. jadeitowy pektorał z inskrypcją hieroglificzną.(PAP)

Kraj - świat

2019-12-05, godz. 20:30 „Korytarze życia” i jazda „na suwak” obowiązkowe od piątku [wideo] W piątek wchodzi w życie nowelizacja Prawa o ruchu drogowym, która wprowadza ”obowiązek tworzenia tzw. „korytarzy życia' i jazdy „na suwak” - przypomina komun ... » więcej 2019-12-05, godz. 12:31 Znaleziono ciała dwóch kolejnych ofiar wybuchu gazu w Szczyrku; zginęło w sumie osiem osób O znalezieniu ciał dwojga dzieci - przypuszczalnie ostatnich ofiar tragedii w Szczyrku - poinformował w czwartek przed południem wojewoda śląski. W sumie w śr ... » więcej 2019-12-05, godz. 07:28 Wybuch gazu w Szczyrku. Są ofiary Do wybuchu doszło w środę wieczorem. W budynku było prawdopodobnie osiem osób. Dotychczas znaleziono 5 ofiar, w tym trzy osoby dorosłe. » więcej 2019-12-04, godz. 15:36 Prezes NIK: Stałem się elementem gry politycznej, będę kontynuował misję [wideo] - Byłem gotów złożyć rezygnację, ale stałem się przedmiotem brutalnej gry politycznej - oświadczył w środę szef NIK Marian Banaś. Zadeklarował, że jest gotów ... » więcej 2019-12-04, godz. 08:12 Akcja „Wrzuć bieg na zdrowie” ma zachęcić kierowców do zdrowego trybu życia Główny Inspektorat Transportu Drogowego i Główny Inspektorat Sanitarny rozpoczęli wspólną akcję edukacyjno-informacyjną „Wrzuć bieg na zdrowie”. Akcja skierow ... » więcej 2019-12-03, godz. 13:21 Prokuratura wszczęła śledztwo ws. m.in. oświadczeń majątkowych Mariana Banasia Prokuratura Regionalna w Białymstoku wszczęła śledztwo dotyczące m.in. podejrzeń nieprawidłowości w oświadczeniach majątkowych i deklaracjach podatkowych Mari ... » więcej 2019-12-01, godz. 12:30 Msza o świcie, roratnia świeca i lampiony. Kościół już czeka na Boże Narodzenie W niedzielę 1 grudnia, w Kościele rozpoczyna się okres Adwentu, czyli radosnego oczekiwania na Boże Narodzenie. W mediach społecznościowych po raz kolejny pro ... » więcej 2019-11-30, godz. 11:47 RPO apeluje do marszałka Senatu ws. emerytur kobiet z rocznika '53 Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar zwrócił się do marszałka Senatu Tomasza Grodzkiego o pilne przeprowadzenie inicjatywy senackiej w sprawie emerytur kob ... » więcej 2019-11-28, godz. 20:30 Władze Prawa i Sprawiedliwości oczekują, że Marian Banaś poda się do dymisji - Podczas czwartkowego (28.11.) spotkania prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego i wiceprezesa partii Mariusza Kamińskiego z prezesem NIK Marianem Banasiem, zosta ... » więcej 2019-11-28, godz. 20:00 Oby handlowy „czarny piątek” nie stał się także „czarny" dla naszych portfeli i kont! Sprawdzanie wiarygodności sprzedawcy, adresu strony internetowej, na której robione są zakupy i zwracanie uwagi na to, czy transakcja jest realizowana przez z ... » więcej
1234567