duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kraj - świat »

Polski rząd na uchodźstwie uczestniczył w negocjacjach ws. ewakuacji 300 tys. Żydów z Europy

Polska Agencja Prasowa / Daria Porycka

Polski rząd na uchodźstwie brał udział w 1944 roku w negocjowaniu 20 mln franków łapówki dla Heinricha Himmlera w zamian za uwolnienie 300 tys. pozostających przy życiu Żydów z całej Europy - wynika z dokumentów archiwalnych, do których dotarła PAP.
"Po pertraktacjach z Himmlerem, nasz przedstawiciel donosi, że za 20 milionów franków można by ewakuować do państw neutralnych 300.000 Żydów partiami po 15.000 osób miesięcznie" – czytamy w depeszy wysłanej w listopadzie 1944 roku z poselstwa polskiego w Bernie do ambasady RP w Waszyngtonie.

Autorem depeszy skierowanej do Unii Rabinów Ortodoksyjnych jest Isaac Sternbuch, przywódca żydowskiego komitetu Vaad Hatzalah, którego organizacja podjęła pod koniec 1944 roku próbę wykupu Żydów.

W bezpośrednich negocjacjach wspierał ją najprawdopodobniej Jean-Marie Musy, były prezydent Szwajcarii, który prywatnie znał Himmlera sprzed wojny.

Negocjacje te były już w znacznym stopniu opisane przez historyków. Zajmował się nimi między innymi kanadyjski badacz Max Wallace w nieprzetłumaczonej na język polski książce "In The Name of Humanity: The Secret Deal to End the Holocaust".

Jak twierdzi Wallace, to właśnie w fakcie prowadzenia owych tajnych rozmów można szukać przyczyn zatrzymania komór gazowych i krematoriów w Auschwitz w listopadzie 1944 roku.

Jednak w materiałach historycznych, które do tej pory się ukazały na ten temat, wątek polski traktowany był najczęściej jako drugorzędny. Tymczasem depesza nr 102 z 21 listopada 1944 roku, do której dotarła PAP, pokazuje, że to polska dyplomacja była przekaźnikiem najbardziej poufnej informacji o negocjacjach między Himmlerem a środowiskiem amerykańskich Żydów, umożliwiając zbieranie pieniędzy na łapówkę dla Reichsfuehrera.

"Pieniądze deponowalibyśmy w banku szwajcarskim też ratami po milion franków po ewakuacji odnośnej grupy. Projekt w zasadzie przyjęliśmy; zaznaczamy, że nasz przedstawiciel jest osobistością bardzo poważną i wpływową" - pisał w depeszy nr 102 Isaac Sternbuch. PAP dotarła także do innych depesz dotyczących negocjacji z Himmlerem i udziału w nich strony polskiej.

W jednej z nich znajduje się informacja, że Reichsfuehrer w ramach negocjacji obiecał wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach zagłady.

"(…) p. Sternbuch donosi telegraficznie za pośrednictwem poselstwa R.P. w Bernie, iż delegat Panów przywiózł z Berlina propozycję złożenia większej sumy na stopniową ewakuację wszystkich Żydów z Niemiec. Na razie obiecano wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach, z tym, że pertraktacje są w toku i p. Sternbuch zapowiada nadesłanie wkrótce szczegółów akcji. Na interwencję przeprowadzoną za pośrednictwem nuncjatury w Bernie rząd niemiecki potwierdził to samo Watykanowi. Zgodził się ponadto poddać kontroli Międzynarodowego Czerwonego Krzyża obozy na Górnym Śląsku" – napisano w depeszy MSZ z 23 listopada 1944 r. Dokument opatrzono klauzulą "tajne".

Heinrich Himmler po I wojnie światowej związał się z kierowaną przez Hitlera Narodowosocjalistyczną Niemiecką Partią Robotniczą (NSDAP). Uczestniczył w nieudanym puczu nazistów 9 listopada 1923 roku w Monachium. Był twórcą, a potem szefem SS - oddziałów stanowiących gwardię przyboczną Hitlera odpowiedzialną za największe zbrodnie III Rzeszy. Po zdobyciu przez narodowych socjalistów władzy w 1933 roku, kierował całym aparatem policyjnym III Rzeszy, odpowiadając za zbrodnie na terenach okupowanych przez Niemców, w tym za Holokaust. Od 1943 roku kierował MSW. Popełnił samobójstwo po aresztowaniu przez Amerykanów w maju 1945 roku.

Małżeństwo Isaac i Recha Sternbuchowie, liderzy Vaad Hatzalah, uważani są za jednych z największych żydowskich bohaterów akcji ratowania ofiar Zagłady. Po wojnie docenili oni również rolę polskiego posła (ambasadora) w Bernie Aleksandra Ładosia i udostępnienie przez niego szyfrów. "Bez ambasadora Ładosia nie uratowałby się prawie nikt" - pisała o nim Recha Sternbuch.(PAP)

Abonament

Kraj - świat

Podwyższony stan rzeki Biały Dunajec w miejscowości Bialy Dunajec. Zablokowany jest przejazd mostem i podróż Zakopianką. Fot. PAP/Grzegorz MomotZamknięty most na Zakopiance, podtopione wsie na PodhaluMost tymczasowy na Zakopiance w Białym Dunajcu został w środę wieczorem zamknięty z powodu groźby zawalenia, wywołanej wysokim stanem wody w rzece. Dojazd do Zakopanego jest możliwy tylko przez Bukowinę Tatrzańską, Czarny Dunajec lub drogą lokalną przez Ząb. Podtopione zostały wsie na Podhalu. "Wezbrane wody rzeki Biały Dunajec naniosły pod most konary, kt ... Tvp.info: posłanka J. Schmidt wwiozła w bagażniku na teren Sejmu dwie osobyByła posłanka Nowoczesnej Joanna Schmidt (koło Liberalno-Społeczni) w środę po południu wwiozła w bagażniku na teren Sejmu dwie osoby; informację tę potwierdziła Kancelaria Sejmu - podał portal tvp.info. W środę przed Sejmem odbyła się demonstracja, której uczestnicy domagali się nowelizacji ustaw o sądach. "Po południu na teren Sejmu próbował wjechać samo ... Iustitia: projekt PiS ws. SN i sądów narzędziem bieżącej politykiProjekt PiS dotyczący m.in. zmian w ustawie o SN i przepisach o ustroju sądów stanowi narzędzie bieżącej polityki w sferze sądownictwa i nie przemawiają za nim żadne istotne względy merytoryczne - oceniło Stowarzyszenie Sędziów Polskich "Iustitia". "Projekt ustawy jest także niewątpliwie odpowiedzią rządzących na sprzeciw środowiska sędziowskiego na postęp ... Były minister finansów w rządzie PO-PSL Jan Vincent Rostowski i jego prawnik Marek Chmaj podczas przesłuchania b. ministra przez sejmową komisję śledczą ds. Amber Gold w składzie od lewej: Witold Zembaczyński, Krzysztof Brejza, Wojciech Zubowski, Jarosław Krajewski, przewodnicząca Małgorzata Wassermann, Tomasz Rzymkowski, Iwona Arent, Bartosz Kownacki, Krzysztof Paszyk. Fot. PAP/Rafał GuzRostowski: do upadku Amber Gold nie interesowałem się sprawąDo upadku Amber Gold nie interesowałem się sprawą; nie uważam jednak, że nawet prawidłowe działanie aparatu skarbowego zahamowałoby rozwój tej piramidy, zdolne do jej powstrzymania były prokuratura, policja i ABW - mówił były minister finansów w rządzie PO-PSL Jan Vincent-Rostowski. Dziewięciogodzinne przesłuchanie Rostowskiego przez komisję śledczą obfito ... Minister zdrowia negatywnie ocenił obywatelski projekt ustawy znoszącej obowiązek szczepień. Fot. Pixabay.comMinister zdrowia za utrzymaniem obowiązku szczepień"Nie ma żadnych dowodów naukowych na to, że dobrowolność szczepień wpływa pozytywnie na populację" - powiedział minister zdrowia Łukasz Szumowski. Negatywnie ocenił obywatelski projekt ustawy znoszącej obowiązek szczepień. Podczas spotkania z dziennikarzami w środę w MZ minister odniósł się do propozycji nowelizacji ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu za ... Wiceminister sprawiedliwości, kandydat PiS na prezydenta Warszawy Patryk Jaki podczas konferencji prasowej w Warszawie. Fot. PAP/Paweł SupernakJaki o Gersdorf: więcej czasu poświęca na obronę stanowiska niż na sprawy ważne dla ludziSędzia Małgorzata Gersdorf i wspierające ją elity sędziowskie bardzo wiele czasu i energii poświęcają na to, żeby bronić własnych stanowisk, a bardzo mało na to, aby zająć się sprawami, które są ważne dla ludzi - ocenił wiceminister sprawiedliwości Patryk Jaki. Gersdorf, która miała przebywać na urlopie do 19 lipca, w środę rano przybyła do Sądu Najwyższeg ... Manifestacja przeciwników reformy sądownictwa przed Sejmem w Warszawie. Fot. PAP/Leszek SzymańskiPod Sejmem demonstracja przeciwko reformie sądów. Słowna agresja wobec Kornela MorawieckiegoPod Sejmem odbywa się demonstracja, której uczestnicy domagają się nowelizacji ustaw o sądach zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej. Wśród prezentowanych haseł są m.in. "Wolne sądy" i "Sejm jest nasz". Organizatorami protestu, który zgromadził pod Sejmem kilkaset osób, są m.in. Obywatele RP, Ogólnopolski Strajk Kobiet i KOD. Jego hasła to "Sejm jest n ... Sejm zajmie się nowelą Kodeksu wyborczego dot. PE oraz projektem zmian w ustawie o SNSejm zajmie się projektem PiS zmian w Kodeksie wyborczym dotyczącym wyborów do PE, projektem zmian w Prawie o prokuraturze, ustawie o SN oraz ustawie o KRS oraz rządowym projektem ustawy o Polskim Instytucie Ekonomicznym - zadecydowali w środę posłowie. Sejm nie rozpatrzy zmian w Regulaminie izby. Projekt zmian w Kodeksie wyborczym oraz projekt zmian w Pra ... Gersdorf: jestem I prezesem SN do 2020 r.; nikt tego nie zmieniJestem I prezesem Sądu Najwyższego do 2020 r., nikt tego nie zmieni, bo normy konstytucyjne są najważniejsze i nie można ich zmieniać zwykłymi ustawami - powiedziała dziennikarzom Małgorzata Gersdorf, która w środę przybyła do Sądu Najwyższego. Rzecznik Sądu Najwyższego Michał Laskowski poinformował we wtorek, że "Pierwszy prezes Sądu Najwyższego prof. dr ... ABW i CBA zatrzymały cztery osoby podejrzewane o wyłudzenia ok.7 mln zł z VATAgencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego wspólnie z Centralnym Biurem Antykorupcyjnym zatrzymały cztery osoby podejrzewane o udział w grupie przestępczej wyłudzającej VAT przy obrocie ogniwami fotowoltaicznymi – dowiedziała się w środę PAP. Szkody Skarbu Państwa to ok. 7 mln zł. Informacje o zatrzymaniach potwierdzili rzecznik prasowy ministra koordynatora służ ...
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę