duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kraj - świat »

Polski rząd na uchodźstwie uczestniczył w negocjacjach ws. ewakuacji 300 tys. Żydów z Europy

Polska Agencja Prasowa / Daria Porycka

Polski rząd na uchodźstwie brał udział w 1944 roku w negocjowaniu 20 mln franków łapówki dla Heinricha Himmlera w zamian za uwolnienie 300 tys. pozostających przy życiu Żydów z całej Europy - wynika z dokumentów archiwalnych, do których dotarła PAP.
"Po pertraktacjach z Himmlerem, nasz przedstawiciel donosi, że za 20 milionów franków można by ewakuować do państw neutralnych 300.000 Żydów partiami po 15.000 osób miesięcznie" – czytamy w depeszy wysłanej w listopadzie 1944 roku z poselstwa polskiego w Bernie do ambasady RP w Waszyngtonie.

Autorem depeszy skierowanej do Unii Rabinów Ortodoksyjnych jest Isaac Sternbuch, przywódca żydowskiego komitetu Vaad Hatzalah, którego organizacja podjęła pod koniec 1944 roku próbę wykupu Żydów.

W bezpośrednich negocjacjach wspierał ją najprawdopodobniej Jean-Marie Musy, były prezydent Szwajcarii, który prywatnie znał Himmlera sprzed wojny.

Negocjacje te były już w znacznym stopniu opisane przez historyków. Zajmował się nimi między innymi kanadyjski badacz Max Wallace w nieprzetłumaczonej na język polski książce "In The Name of Humanity: The Secret Deal to End the Holocaust".

Jak twierdzi Wallace, to właśnie w fakcie prowadzenia owych tajnych rozmów można szukać przyczyn zatrzymania komór gazowych i krematoriów w Auschwitz w listopadzie 1944 roku.

Jednak w materiałach historycznych, które do tej pory się ukazały na ten temat, wątek polski traktowany był najczęściej jako drugorzędny. Tymczasem depesza nr 102 z 21 listopada 1944 roku, do której dotarła PAP, pokazuje, że to polska dyplomacja była przekaźnikiem najbardziej poufnej informacji o negocjacjach między Himmlerem a środowiskiem amerykańskich Żydów, umożliwiając zbieranie pieniędzy na łapówkę dla Reichsfuehrera.

"Pieniądze deponowalibyśmy w banku szwajcarskim też ratami po milion franków po ewakuacji odnośnej grupy. Projekt w zasadzie przyjęliśmy; zaznaczamy, że nasz przedstawiciel jest osobistością bardzo poważną i wpływową" - pisał w depeszy nr 102 Isaac Sternbuch. PAP dotarła także do innych depesz dotyczących negocjacji z Himmlerem i udziału w nich strony polskiej.

W jednej z nich znajduje się informacja, że Reichsfuehrer w ramach negocjacji obiecał wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach zagłady.

"(…) p. Sternbuch donosi telegraficznie za pośrednictwem poselstwa R.P. w Bernie, iż delegat Panów przywiózł z Berlina propozycję złożenia większej sumy na stopniową ewakuację wszystkich Żydów z Niemiec. Na razie obiecano wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach, z tym, że pertraktacje są w toku i p. Sternbuch zapowiada nadesłanie wkrótce szczegółów akcji. Na interwencję przeprowadzoną za pośrednictwem nuncjatury w Bernie rząd niemiecki potwierdził to samo Watykanowi. Zgodził się ponadto poddać kontroli Międzynarodowego Czerwonego Krzyża obozy na Górnym Śląsku" – napisano w depeszy MSZ z 23 listopada 1944 r. Dokument opatrzono klauzulą "tajne".

Heinrich Himmler po I wojnie światowej związał się z kierowaną przez Hitlera Narodowosocjalistyczną Niemiecką Partią Robotniczą (NSDAP). Uczestniczył w nieudanym puczu nazistów 9 listopada 1923 roku w Monachium. Był twórcą, a potem szefem SS - oddziałów stanowiących gwardię przyboczną Hitlera odpowiedzialną za największe zbrodnie III Rzeszy. Po zdobyciu przez narodowych socjalistów władzy w 1933 roku, kierował całym aparatem policyjnym III Rzeszy, odpowiadając za zbrodnie na terenach okupowanych przez Niemców, w tym za Holokaust. Od 1943 roku kierował MSW. Popełnił samobójstwo po aresztowaniu przez Amerykanów w maju 1945 roku.

Małżeństwo Isaac i Recha Sternbuchowie, liderzy Vaad Hatzalah, uważani są za jednych z największych żydowskich bohaterów akcji ratowania ofiar Zagłady. Po wojnie docenili oni również rolę polskiego posła (ambasadora) w Bernie Aleksandra Ładosia i udostępnienie przez niego szyfrów. "Bez ambasadora Ładosia nie uratowałby się prawie nikt" - pisała o nim Recha Sternbuch.(PAP)

Abonament

Kraj - świat

Premier: Polska zrealizuje swoją szansę, jeśli wybierze właściwych gospodarzyPolska zrealizuje swoją szansę rozwojową, jeśli w wyborach samorządowych wybierze właściwych gospodarzy – mówił w niedzielę w Sandomierzu premier Mateusz Morawiecki. Jak dodał, te wybory będą kluczowe dla zmieniania Polski dalej. W niedzielę na sandomierskim rynku odbyło się spotkanie wyborcze PiS. Stoimy przed wielką szansą, żeby Polska rozwijała się n ... Koniec poszukiwań zaginionych w Genui, bilans: 43 ofiaryStrażacy w Genui oficjalnie zakończyli w niedzielę operację poszukiwania ludzi w gruzach zawalonego wiaduktu. Dzień wcześniej znaleziono ciała ostatnich osób uważanych za zaginione. Bilans wtorkowej katastrofy to 43 ofiary śmiertelne. Po zakończeniu wydobywania ciał ludzi ze zmiażdżonych samochodów w rumowisku ekipy przystąpiły do następnego etapu prac, po ... Papież: znów wznosi się mury zamiast budować mostów"Znów wznosi się mury zamiast budować mostów" - napisał papież Franciszek w przesłaniu do zorganizowanego w Rimini, na północy Włoch, dorocznego spotkania katolickiego ruchu Komunia i Wyzwolenie. Dodał, że panuje intencja do zamykania się wobec tego, co inne. "Rośnie obojętność zamiast pragnienia podjęcia inicjatywy na rzecz zmiany. Poczucie strachu góruje ... Ponad 2 mln muzułmanów na pielgrzymce w MekcePonad 2 mln muzułmanów przybyło do Arabii Saudyjskiej na rozpoczynający się w niedzielę hadżdż, czyli pielgrzymkę do Mekki, gdzie urodził się i doznał objawień Mahomet. To jedno z największych corocznych wydarzeń religijnych na świecie. Pielgrzymka jest ogromnym wyzwaniem logistycznym dla saudyjskich władz, które deklarują jednak, że są gotowe do zapewnien ... Prezydent: dziękuję Australii, że po II wojnie światowej przyjęła tak wielu polskich żołnierzyChcę podziękować Australii, że po II wojnie światowej, gdy Polska była w komunistycznej niewoli, dom znalazło tutaj tak wielu polskich żołnierzy - powiedział prezydent Andrzej Duda w Melbourne podczas ceremonii poświęconej wspólnym walkom polskich i australijskich żołnierzy pod Tobrukiem. "To dla mnie wielki zaszczyt stanąć tutaj pod tym monumentem, wśród ... Silne trzęsienie ziemi w pobliżu wysp Fidżi i TongaTrzęsienie ziemi o magnitudzie 8,2 wystąpiło w niedzielę rano czasu lokalnego na południowym Pacyfiku, w pobliżu archipelagów wysp Tonga i Fidżi - poinformowała amerykańska służba geologiczna (USGS). Nie ma informacji o ewentualnych ofiarach i zniszczeniach. Władze nie wydały ostrzeżenia przed tsunami. Epicentrum trzęsienia znajdowało się 270 km na wsch ... Ciało chłopca znaleziono w sobotę w Darłówku (Zachodniopomorskie). To prawdopodobnie zaginiony, poszukiwany od wtorku 13-latek. Fot. PAP/Marcin BieleckiW morzu znaleziono ciało chłopcaCiało chłopca znaleziono w sobotę w Darłówku (Zachodniopomorskie). To prawdopodobnie zaginiony, poszukiwany od wtorku 13-latek. Ciało chłopca zostało znalezione na wysokości wschodniego falochronu - poinformował PAP w sobotę kierownik Centrum Koordynacji Ratownictwa Wodnego w Szczecinie Łukasz Kamiński. Ratownicy wydobyli ciało i zabezpieczyli je. Potwi ... W Genui odbyły się w sobotę państwowe uroczystości pogrzebowe 19 z 41 potwierdzonych dotychczas ofiar zawalenia się wiaduktu w tym mieście. Fot. PAP/EPAPaństwowy pogrzeb ofiar katastrofy w GenuiW Genui odbyły się w sobotę państwowe uroczystości pogrzebowe 19 z 41 potwierdzonych dotychczas ofiar zawalenia się wiaduktu w tym mieście. W ceremonii uczestniczyli prezydent Włoch Sergio Mattarella i premier Giuseppe Conte. W związku z oficjalną ceremonią sobota jest we Włoszech dniem żałoby narodowej. Uroczystości w hali genueńskich targów przewodnic ... Trzy osoby zginęły a 18 zostało rannych, w tym 9 ciężko w wypadku ukraińskiego autokaru turystycznego, który w nocy spadł z wysokiej skarpy w miejscowości Leszczawa Dolna. Fot. PAP/Darek DelmanowiczWypadek ukraińskiego autokaru: 3 osoby zginęły, 18 rannychTrzy osoby zginęły a 18 zostało rannych, w tym 9 ciężko w wypadku ukraińskiego autokaru turystycznego, który w nocy spadł z wysokiej skarpy w miejscowości Leszczawa Dolna (Podkarpackie) i kilkakrotnie koziołkował. Trwa akcja podnoszenia pojazdu. Do wypadku doszło w piątek około godz. 23 na drodze nr 28 między Przemyślem a Sanokiem. Autokar, którym podróżow ... W bieżącym roku w wesołych miasteczkach w Polsce wydarzyły się cztery wypadki, z czego podczas wakacji dwa były śmiertelne. Fot. PixabayUDT: nie kontrolujemy wszystkich urządzeń w wesołych miasteczkachUrząd Dozoru Technicznego raz w roku kontroluje i wydaje zezwolenia na eksploatację karuzel w wesołych miasteczkach. Reszta urządzeń - dmuchane zabawki, samochody i inne, jakie znajdują się w lunaparkach - nie podlega nadzorowi UDT. W bieżącym roku w wesołych miasteczkach w Polsce wydarzyły się cztery wypadki, z czego podczas wakacji dwa były śmiertelne - ...
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę