Niedziela, 25 października 2020 r.   Imieniny: Darii, Wilhelminy, Bonifacego
Polskie Radio PiK » Kraj - świat
Ogłoszenie własne nadawcy
2018-06-06, 09:02 Polska Agencja Prasowa

200 lat temu zmarł gen. Jan Henryk Dąbrowski - twórca Legionów Polskich we Włoszech

200 lat temu, 6 czerwca 1818 r., w Winnej Górze (woj. wielkopolskie) zmarł twórca Legionów Polskich we Włoszech, uczestnik Insurekcji Kościuszkowskiej i generał armii Księstwa Warszawskiego Jan Henryk Dąbrowski.
Jan Henryk Dąbrowski urodził się 2 sierpnia 1755 r. w Pierzchowcu koło Bochni jako syn płk. Jana Michała Dąbrowskiego i Zofii Marii von Lettow z pochodzenia Niemki.

Służbę wojskową Dąbrowski rozpoczął w 1770 r. w stopniu podchorążego w wojsku saskim. W roku 1779 r. wziął udział w kampanii o sukcesję bawarską. Od 1780 r. w stopniu porucznika służył w gwardii elektorskiej w Dreźnie.

W 1792 r. Dąbrowski wstąpił do wojska polskiego i nie znając dokładnie sytuacji w kraju, złożył przysięgę na wierność konfederacji targowickiej. Jako uczestnik powstania kościuszkowskiego za udział w obronie stolicy awansował na generała. W 1794 r. trafił do niewoli rosyjskiej pod Radoszycami.

Po klęsce insurekcji miał nadzieję na wojnę Prus z Rosją i Austrią, co mogłoby stanowić szansę na odrodzenie Rzeczypospolitej, liczył również na pomoc Francji, dokąd przybył w 1796 r. W porozumieniu z Napoleonem Bonapartem w styczniu 1797 r. utworzył Legiony Polskie we Włoszech, które po dwu latach liczyły już 7 tys. ochotników. Fundusze na stworzenie Legionów Dąbrowski uzyskał m.in. ze sprzedaży Pierzchowca, należącego wcześniej do jego ojca.

Na czele I Legii walczył m.in. pod Reggio i nad Trebbią oraz brał udział w zdobyciu Rzymu. Podczas walk w Apeninach został ranny. Po bitwie pod Marengo na polecenie Bonapartego utworzył dwa nowe legiony. Po pokoju w Amiens przeszedł na służbę Republiki Cisalpińskiej w stopniu generała dywizji.

Od 1802 r. pozostawał w służbie włoskiej. Tam też wstąpił do masonerii i został adeptem 29 stopnia rytu szkockiego.

3 listopada 1806 r., po zwycięskiej bitwie pod Jeną, pierwszy oddział wojsk napoleońskich wkroczył na tereny Polski, a Dąbrowski wydał wraz z Józefem Wybickim wydali w Poznaniu odezwę wzywającą do zorganizowania powstania, które zakończyło się sukcesem. Polski ruch zbrojny objął Wielkopolskę, a następnie ziemię sieradzką, Kujawy, Mazowsze i Pomorze. Powstańcy zajęli także twierdzę jasnogórską.

27 listopada 1806 r. do Poznania przybył Napoleon, który przez blisko trzy tygodnie to z tego miasta wydawał rozkazy. 11 grudnia w sali redutowej hotelu Saskiego podpisano pokój między Francją a Saksonią. Kilka dni później cesarz wyruszył do Warszawy. W czerwcu następnego roku na mocy traktatu w Tylży postało Księstwo Warszawskie, którego częścią stała się Wielkopolska.

W 1807 r. Dąbrowski jako dowódca części wojska polskiego, tzw. III Legii, uczestniczył w wyzwalaniu ziem polskich położonych na lewym brzegu Wisły, zdobył Tczew, uczestniczył w oblężeniu Gdańska i w bitwie pod Frydlandem. W 1808 r. został odznaczony Orderem Virtuti Militari. Brał udział w kampanii 1809 r., podczas której był autorem planu wyprawy do Galicji. Walczył zwycięsko z Austriakami pod Radzyminem i Łęczycą.

W kampanii rosyjskiej 1812 r. dowodził jedną z trzech dywizji polskich piątego korpusu i odznaczył się w bitwach pod Mohylewem i Borysowem. 26 listopada w bitwie nad Berezyną został ciężko ranny w czasie obrony jednego z mostów.

W 1813 r. walczył pod Teltawem, Grossbeeren, Juterbogk i w bitwie pod Lipskiem. Po śmierci księcia Józefa Poniatowskiego został naczelnym wodzem armii Księstwa Warszawskiego.

Po upadku Napoleona Dąbrowski powrócił do Warszawy i stanął na czele Komitetu Organizacyjnego Wojskowego, którego celem było zorganizowanie wojska utworzonego Królestwa Polskiego, w którym został generałem jazdy i piastował funkcję senatora-wojewody. Z powodów zdrowotnych zrezygnował jednak z funkcji publicznych i osiadł w swoim majątku w Winnej Górze w Wielkim Księstwie Poznańskim, gdzie zmarł 6 czerwca 1818 r.

Dąbrowski - oprócz krzyży Virtuti Militari - odznaczony był m.in. Orderem Orła Białego, Orderem św. Stanisława i Legią Honorową. Pozostawił po sobie rękopisy - "Jenerała Henryka Dąbrowskiego pamiętnik..." i "Wyprawę do Wielkopolski w 1794".

Dla założonych przez Dąbrowskiego Legionów żołnierz i poeta Józef Wybicki w 1797 roku napisał "Pieśń Legionów Polskich we Włoszech", która od początku została przyjęta z entuzjazmem przez żołnierzy i nazwana "Mazurkiem Dąbrowskiego". Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości po I wojnie stała się ona hymnem państwowym.

Gen. Jan Henryk Dąbrowski był wybitnym kolekcjonerem, dla którego poszukiwano w całej Europie pamiątek związanych z historią Polski oraz wielkimi wodzami. Posiadał m.in. chorągiew turecką zdobytą pod Wiedniem, a także wielką kolekcję map. Swoje zbiory zapisał warszawskiemu Towarzystwu Przyjaciół Nauk. Wywiezione przez Rosjan po upadku powstania listopadowego wróciły do Polski na mocy traktatu ryskiego. W większości przetrwały II wojnę światową i znajdują się dziś w Muzeum Wojska Polskiego. Część przedmiotów pozostała w ręku spadkobierców generała. (PAP)

Kraj - świat

2020-10-15, godz. 07:30 Wracają zakupowe godziny dla seniorów w dni powszednie Od czwartku, 15 paždziernika, obowiązują godziny dla seniorów. W dni powszednie w godzinach 10-12 sklepy spożywcze, drogerie, apteki i placówki pocztowe mają ... » więcej 2020-10-15, godz. 06:46 Jakie nastroje w Senacie, po przegłosowaniu noweli ustawy o ochronie zwierząt? Trzeba poczekać, aż emocje opadną, przeanalizować sytuację - powiedział marszałek Senatu Tomasz Grodzki. Senat przyjął w środę (14.10.) po południu nowelizacj ... » więcej 2020-10-14, godz. 13:54 Papież Franciszek dziękuje Polakom. I prosi o przestrzeganie norm sanitarnych Papież Franciszek podziękował w środę Polakom w czasie audiencji generalnej za inicjatywy Dnia Papieskiego i zapewnił o swej modlitwie za Polskę i naród. Wszy ... » więcej 2020-10-14, godz. 10:50 Znowu rekordy: 6526 nowych zakażeń, 116 osób zmarło. W regionie zachorowało 356 osób - Mamy 6526 nowych i potwierdzonych przypadków zakażenia koronawirusem - informuje Ministerstwo Zdrowia w środę (14 października). Zmarło 116 osób. » więcej 2020-10-14, godz. 10:15 Ponad 3,7 tys. mandatów za brak ochrony nosa i ust. 500 wniosków o ukaranie do sądu Ostatniej doby policjanci w całym kraju pouczyli ponad 2300 osób, nałożyli mandaty na ponad 3720 osób, a w ponad 500 przypadkach skierowali wnioski o ukaranie ... » więcej 2020-10-14, godz. 07:25 Lekarze rodzinni: pacjenci nie przyznają się, że są chorzy; to skrajny brak odpowiedzialności! Lekarze rodzinni alarmują, że pacjenci nie przyznają się, że są chorzy i mimo infekcji nadal chodzą do pracy i posyłają dzieci do szkół. „Ukrywanie objawów in ... » więcej 2020-10-14, godz. 06:15 Musisz zrobić test na koronawirusa? Na 2 godziny przed wymazem nie przyjmuj leków, nie żuj gumy Co najmniej dwie godziny przed pobraniem wymazu na obecność wirusa SARS-COV-2 nie jedz, nie pij, nie żuj gumy, nie płucz jamy ustnej i nosa, nie myj zębów, ni ... » więcej 2020-10-13, godz. 17:10 Rzecznik rządu: na ten moment nie ma rekomendacji wprowadzenia stanu nadzwyczajnego Na ten moment ani Rządowy Zespół Zarządzania Kryzysowego, ani Rada Ministrów nie rekomendowały wprowadzenia stanu nadzwyczajnego określonego w Konstytucji - p ... » więcej 2020-10-13, godz. 14:11 Premier rozpoczął kwarantannę, wojewoda kujawsko-pomorski już ją skończył Premier Mateusz Morawiecki w najbliższym czasie przejdzie testy na obecność koronawirusa; o tym, jak długo będzie trwała kwarantanna premiera zdecyduje lekarz ... » więcej 2020-10-13, godz. 12:12 Koronawirus: 5068 nowych zakażeń, 344 w woj. kujawsko-pomorskim Najwięcej zakażeń Covid-19, w raporcie Ministerstwa Zdrowia z 13 października odnotowano w Małopolsce - 898, najmniej w warmińsko-mazurskim - 79. Kujawy i Pom ... » więcej
1234567