Czwartek, 09 kwietnia 2020 r.   Imieniny: Marii, Dymitra, Heliodora
Polskie Radio PiK » Kraj - świat
2018-06-06, 09:02 Polska Agencja Prasowa

200 lat temu zmarł gen. Jan Henryk Dąbrowski - twórca Legionów Polskich we Włoszech

200 lat temu, 6 czerwca 1818 r., w Winnej Górze (woj. wielkopolskie) zmarł twórca Legionów Polskich we Włoszech, uczestnik Insurekcji Kościuszkowskiej i generał armii Księstwa Warszawskiego Jan Henryk Dąbrowski.
Jan Henryk Dąbrowski urodził się 2 sierpnia 1755 r. w Pierzchowcu koło Bochni jako syn płk. Jana Michała Dąbrowskiego i Zofii Marii von Lettow z pochodzenia Niemki.

Służbę wojskową Dąbrowski rozpoczął w 1770 r. w stopniu podchorążego w wojsku saskim. W roku 1779 r. wziął udział w kampanii o sukcesję bawarską. Od 1780 r. w stopniu porucznika służył w gwardii elektorskiej w Dreźnie.

W 1792 r. Dąbrowski wstąpił do wojska polskiego i nie znając dokładnie sytuacji w kraju, złożył przysięgę na wierność konfederacji targowickiej. Jako uczestnik powstania kościuszkowskiego za udział w obronie stolicy awansował na generała. W 1794 r. trafił do niewoli rosyjskiej pod Radoszycami.

Po klęsce insurekcji miał nadzieję na wojnę Prus z Rosją i Austrią, co mogłoby stanowić szansę na odrodzenie Rzeczypospolitej, liczył również na pomoc Francji, dokąd przybył w 1796 r. W porozumieniu z Napoleonem Bonapartem w styczniu 1797 r. utworzył Legiony Polskie we Włoszech, które po dwu latach liczyły już 7 tys. ochotników. Fundusze na stworzenie Legionów Dąbrowski uzyskał m.in. ze sprzedaży Pierzchowca, należącego wcześniej do jego ojca.

Na czele I Legii walczył m.in. pod Reggio i nad Trebbią oraz brał udział w zdobyciu Rzymu. Podczas walk w Apeninach został ranny. Po bitwie pod Marengo na polecenie Bonapartego utworzył dwa nowe legiony. Po pokoju w Amiens przeszedł na służbę Republiki Cisalpińskiej w stopniu generała dywizji.

Od 1802 r. pozostawał w służbie włoskiej. Tam też wstąpił do masonerii i został adeptem 29 stopnia rytu szkockiego.

3 listopada 1806 r., po zwycięskiej bitwie pod Jeną, pierwszy oddział wojsk napoleońskich wkroczył na tereny Polski, a Dąbrowski wydał wraz z Józefem Wybickim wydali w Poznaniu odezwę wzywającą do zorganizowania powstania, które zakończyło się sukcesem. Polski ruch zbrojny objął Wielkopolskę, a następnie ziemię sieradzką, Kujawy, Mazowsze i Pomorze. Powstańcy zajęli także twierdzę jasnogórską.

27 listopada 1806 r. do Poznania przybył Napoleon, który przez blisko trzy tygodnie to z tego miasta wydawał rozkazy. 11 grudnia w sali redutowej hotelu Saskiego podpisano pokój między Francją a Saksonią. Kilka dni później cesarz wyruszył do Warszawy. W czerwcu następnego roku na mocy traktatu w Tylży postało Księstwo Warszawskie, którego częścią stała się Wielkopolska.

W 1807 r. Dąbrowski jako dowódca części wojska polskiego, tzw. III Legii, uczestniczył w wyzwalaniu ziem polskich położonych na lewym brzegu Wisły, zdobył Tczew, uczestniczył w oblężeniu Gdańska i w bitwie pod Frydlandem. W 1808 r. został odznaczony Orderem Virtuti Militari. Brał udział w kampanii 1809 r., podczas której był autorem planu wyprawy do Galicji. Walczył zwycięsko z Austriakami pod Radzyminem i Łęczycą.

W kampanii rosyjskiej 1812 r. dowodził jedną z trzech dywizji polskich piątego korpusu i odznaczył się w bitwach pod Mohylewem i Borysowem. 26 listopada w bitwie nad Berezyną został ciężko ranny w czasie obrony jednego z mostów.

W 1813 r. walczył pod Teltawem, Grossbeeren, Juterbogk i w bitwie pod Lipskiem. Po śmierci księcia Józefa Poniatowskiego został naczelnym wodzem armii Księstwa Warszawskiego.

Po upadku Napoleona Dąbrowski powrócił do Warszawy i stanął na czele Komitetu Organizacyjnego Wojskowego, którego celem było zorganizowanie wojska utworzonego Królestwa Polskiego, w którym został generałem jazdy i piastował funkcję senatora-wojewody. Z powodów zdrowotnych zrezygnował jednak z funkcji publicznych i osiadł w swoim majątku w Winnej Górze w Wielkim Księstwie Poznańskim, gdzie zmarł 6 czerwca 1818 r.

Dąbrowski - oprócz krzyży Virtuti Militari - odznaczony był m.in. Orderem Orła Białego, Orderem św. Stanisława i Legią Honorową. Pozostawił po sobie rękopisy - "Jenerała Henryka Dąbrowskiego pamiętnik..." i "Wyprawę do Wielkopolski w 1794".

Dla założonych przez Dąbrowskiego Legionów żołnierz i poeta Józef Wybicki w 1797 roku napisał "Pieśń Legionów Polskich we Włoszech", która od początku została przyjęta z entuzjazmem przez żołnierzy i nazwana "Mazurkiem Dąbrowskiego". Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości po I wojnie stała się ona hymnem państwowym.

Gen. Jan Henryk Dąbrowski był wybitnym kolekcjonerem, dla którego poszukiwano w całej Europie pamiątek związanych z historią Polski oraz wielkimi wodzami. Posiadał m.in. chorągiew turecką zdobytą pod Wiedniem, a także wielką kolekcję map. Swoje zbiory zapisał warszawskiemu Towarzystwu Przyjaciół Nauk. Wywiezione przez Rosjan po upadku powstania listopadowego wróciły do Polski na mocy traktatu ryskiego. W większości przetrwały II wojnę światową i znajdują się dziś w Muzeum Wojska Polskiego. Część przedmiotów pozostała w ręku spadkobierców generała. (PAP)

Kraj - świat

2020-03-31, godz. 14:58 83 nowe przypadki koronawirusa; 4 w Kujawsko-Pomorskiem Ministerstwo Zdrowia poinformowało we wtorek o 83 nowych potwierdzonych przypadkach zakażenia koronawirusem. Łączny bilans wzrósł do 2215 osób. Resort przekaz ... » więcej 2020-03-31, godz. 13:58 Jak sobie radzić w czasie epidemii? NFZ oferuje wsparcie psychologiczne [plan emisji] Narodowy Fundusz Zdrowia przygotował serię internetowych podcastów dotyczących tego, jak radzić sobie m.in. z lękiem, niekontrolowanymi emocjami czy konflikta ... » więcej 2020-03-31, godz. 12:32 Dużo nowych zakazów w Polsce! Premier: Konieczne, by opanować epidemię Sklepy w godz. 10.00-12.00 otwarte tylko dla seniorów, zamknięte wszystkie punkty usługowe i hotele, osoby poniżej 18 roku życia w przestrzeni publicznej tylk ... » więcej 2020-03-31, godz. 11:40 „UE podczas pandemii nie ma". Magdalena Ogórek rozmawia z europosłem Czarneckim - Unia Europejska w czasach epidemii abdykowała - mówił Ryszard Czarnecki w dzisiejszej „Rozmowie dnia” w Polskim Radiu PiK. Z europosłem rozmawiała Magdalena ... » więcej 2020-03-31, godz. 08:44 Ministerstwo Zdrowia: 77 nowych zakażeń koronawirusem w Polsce Mamy 77 nowych przypadków zakażenia koronawirusem, potwierdzonych pozytywnym wynikiem testów laboratoryjnych - informuje we wtorek rano Ministerstwo Zdrowia. » więcej 2020-03-30, godz. 20:15 Ministerstwo Zdrowia: 71 nowych chorych z koronawirusem, zmarło kolejne pięć osób - Mamy 71 nowych przypadków zakażenia koronawirusem, potwierdzonych pozytywnym wynikiem testów laboratoryjnych. Jednocześnie z przykrością informujemy o śmier ... » więcej 2020-03-30, godz. 15:38 Minister zdrowia: do końca tygodnia będzie w kraju kilka tysięcy zakażonych - Jestem przekonany, że na koniec tygodnia będzie kilka tysięcy pacjentów z potwierdzonym wynikiem koronawirusa - powiedział w poniedziałek minister zdrowia Ł ... » więcej 2020-03-30, godz. 10:13 CKE opublikowała próbne arkusze egzaminacyjne dla ósmoklasistów Centralna Komisja Egzaminacyjna opublikowała na swej stronie internetowej pierwszy z arkuszy próbnego egzaminu ósmoklasisty - arkusz z zadaniami z języka pols ... » więcej 2020-03-30, godz. 09:22 43 nowe przypadki koronawirusa w Polsce, zmarły cztery kolejne osoby Testy laboratoryjne potwierdziły 43 nowe przypadki zakażenia koronawirusem, w sumie zakażenie wykryto u 1905 osób - poinformowało w poniedziałek rano Minister ... » więcej 2020-03-29, godz. 21:12 Kraj: 91 nowych przypadków koronawirusa; kolejne dwie osoby zmarły Testy laboratoryjne potwierdziły 91 nowych przypadków zakażenia koronawirusem, zmarły kolejne dwie osoby: 72-letni mężczyzna ze szpitala w Tychach i 89-letni ... » więcej
1234567