duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kraj - świat »

72 lata temu rozpoczęła się konferencja poczdamska

Polska Agencja Prasowa

72 lata temu, 17 lipca 1945 roku, w pałacu Cecilienhof w Poczdamie pod Berlinem rozpoczęła się ostatnia konferencja przedstawicieli Wielkiej Trójki: ZSRS, USA i Wielkiej Brytanii. Jej postanowienia stały podstawą powojennego ładu w Europie.
W trwającej dwa tygodnie konferencji poczdamskiej wzięli udział przywódcy trzech zwycięskich mocarstw alianckich. Delegacji sowieckiej przewodniczył Józef Stalin, amerykańskiej – prezydent Harry S. Truman, a brytyjskiej – premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill, którego jedenaście dni później zastąpił nowy premier, przywódca Partii Pracy, Clement Atlee.

Konferencja w Poczdamie była trzecim spotkaniem Wielkiej Trójki, dotyczącym bezpośrednio kwestii uregulowania spraw Niemiec i Europy po zakończeniu II wojny światowej – poprzednie (w Teheranie i Jałcie) odbyły się jeszcze w czasie wojny. Tym razem jednak aliantom przyszło obradować w sytuacji całkowitego zwycięstwa na froncie europejskim i gdy ich decyzje miały mieć bezpośredni, trwały wpływ na powojenną sytuację w Europie.

Głównym tematem rozmów była powojenna przyszłość Niemiec. Przywódcy wielkich mocarstw zadeklarowali, iż ich celem nie jest zniszczenie narodu niemieckiego, ani trwała okupacja terytorium III Rzeszy, a przekształcenie jej w państwo demokratyczne. W początkowym okresie po zakończeniu wojny, zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami, podzielono jednak Niemcy na strefy okupacyjne pod zarządem USA, ZSRS, Wielkiej Brytanii i Francji (podobny los spotkał Austrię, lecz tam stref okupacyjnych było 5 – piąta znajdowała się pod wspólnym zarządem wszystkich mocarstw).

Na mocy postanowień konferencji poczdamskiej powojenne Niemcy miały zostać zdemilitaryzowane i zdecentralizowane (ciężar zarządu administracyjnego przeniesiony miał zostać na niemieckie landy oraz organy władzy samorządowej), wpływowe przedsiębiorstwa przemysłowe, funkcjonujące na prawach kartelu miały zostać podzielone na mniejsze i pozbawione decydującego wpływu na polityką gospodarczą kraju. Wielka Trójka zadeklarowała także rozpoczęcie procesu denazyfikacji – poszukiwania i ścigania zbrodniarzy wojennych oraz usuwania z życia politycznego funkcjonariuszy obalonego reżimu nazistowskiego oraz funkcjonariuszy NSDAP.

Winą za wywołanie wojny jednoznacznie obarczono Niemcy, one także miały ponieść ciężar odszkodowań – każde z mocarstw uzyskało prawo do zabezpieczenia kwot odszkodowań na majątku państwa niemieckiego, znajdującym się w zarządzanej przez siebie strefie okupacyjnej. Jedynie ZSRS – ze względu na rozmiar poniesionych w czasie wojny strat - otrzymywać miał przez 5 lat dodatkowe odszkodowanie ze stref zarządzanych przez USA, Francję i Wielką Brytanię. ZSRS równocześnie zobowiązał się do zaspokojenia ze swojej części odszkodowań roszczeń Rzeczpospolitej Polskiej.

Uchwały konferencji poczdamskiej przewidywały także zmianę granic Niemiec, przede wszystkim na korzyść Polski, której przyznano administrację nad Gdańskiem, częścią Prus Wschodnich oraz terenami do Odry i Nysy Łużyckiej. Szczegółowy przebieg granicy uregulować miała odrębna konferencja, do zwołania której jednak nie doszło. W związku z przesunięciem granic i odbywającym się już na terenach Polski, Czechosłowacji i Węgier wysiedlaniem ludności niemieckiej, przedstawiciele Wielkiej Trójki, usankcjonowali stan rzeczy, podkreślając jedynie, że wysiedlenia powinny odbywać się w sposób humanitarny i zorganizowany.

W wyniku postanowień konferencji poczdamskiej Niemcy utraciły 23 proc. terytorium, które zajmowały w 1937 roku. Polska – mimo korzystnych dla niej decyzji, dotyczących granicy zachodniej i przejęcia kontroli nad terenami po Odrę i Nysę Łużycką - wyszła z wojny uszczuplona o 1/5 swojego przedwojennego terytorium, a kwestią utraconych na rzecz ZSRS kresów wschodnich konferencja poczdamska nie zajęła się wcale.

W obradach konferencji wzięli także udział przedstawiciele polskiego Rządu Tymczasowego Jedności Narodowej – m.in. przewodniczący KRN Bolesław Bierut, premier Edward Osóbka-Morawski, wicepremier Stanisław Mikołajczyk. Zaprezentowali oni stanowisko Polski w kwestii powojennych granic i odszkodowań wojennych. Efektem ich wystąpienia – poza wspomnianą regulacją kwestii zachodniej granicy Polski i wysiedlenia ludności niemieckiej – było uznanie przez zachodnie mocarstwa RTJN jako oficjalnego przedstawicielstwa Rzeczpospolitej Polskiej i cofnięcie poparcia polskiemu rządowi emigracyjnemu.

Mocarstwa opowiedziały się także za zawarciem traktatów pokojowych z sojusznikami Niemiec: Węgrami, Włochami, Bułgarią, Finlandią i Rumunią, pobraniem od wspomnianych państw części odszkodowań wojennych i ustanowieniem sytemu kontroli międzynarodowej nad powojennymi przemianami. Alianci podjęci także szereg decyzji, dotyczących powstającej w tym samym czasie Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Konferencja w Poczdamie zakończyła się 2 sierpnia 1945 roku. O jej wynikach poinformowano rząd Francji, której przedstawiciele nie brali udziału w obradach, ale która miała aktywnie uczestniczyć w realizacji postanowień konferencji.

Obrady w Poczdamie były ostatnią konferencją Wielkiej Trójki. Jeszcze w trakcie obrad prezydent Harry S. Truman poinformował Józefa Stalina o udanych próbach z bronią atomową, a w krajach Europy Wschodniej podporządkowani Moskwie komuniści rozpoczynali proces bezwzględnego przejmowania władzy.

Po zakończeniu II wojny światowej rozpocząć się miała kolejna – tym razem „zimna" wojna dwóch systemów polityczno-gospodarczych. (PAP)

Abonament

Kraj - świat

Szwecja/ Rekonstrukcja rządu wskutek afery informatycznejPremier Szwecji socjaldemokrata Stefan Loefven zrekonstruował w czwartek swój mniejszościowy rząd, aby uniknąć głosowania nad zapowiadanym przez opozycję wotum nieufności dla ministrów. Zmiany w gabinecie są następstwem afery informatycznej. Szef szwedzkiego rządu odwołał ze stanowiska minister infrastruktury Annę Johansson oraz ministra spraw wewnętrznych ... Szymański o propozycji spotkania KE-V4: jest wiele spraw, które wymagają rozmowyJest wiele trudnych spraw, które wymagają politycznej wyobraźni i szczerej rozmowy; Polska jest zawsze gotowa do takiego dialogu - powiedział w czwartek PAP wiceszef MSZ ds. europejskich Konrad Szymański odnosząc się do propozycji spotkania w formacie KE-V4. O zorganizowanie spotkania pomiędzy Komisją Europejską a krajami Grupy Wyszehradzkiej zwrócił się d ... Prezes TK: SN złamał prawo, nie zawieszając postępowania ws. M. KamińskiegoSąd Najwyższy złamał prawo, nie zawieszając postępowania w sprawie Mariusza Kamińskiego - powiedziała w TVP Info prezes Trybunału Konstytucyjnego sędzia Julia Przyłębska. Przyłębska dodała, że z mocy ustawy, a nie na wniosek, SN powinien to postępowanie zawiesić do czasu rozstrzygnięcia przez TK sporu kompetencyjnego między SN a prezydentem co do prawa łas ... UE/ Juncker chce spotkania Grupy Wyszehradzkiej z Komisją EuropejskąSzef Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker zwrócił się w czwartek do premiera Słowacji Roberta Fico o zorganizowanie spotkania Grupy Wyszehradzkiej z Komisją Europejską. "Zwróciłem się do premiera Roberta Fico o zorganizowanie razem z innymi krajami Grupy Wyszehradzkiej spotkania pomiędzy V4 i Komisją Europejską na ogólne tematy dotyczące spraw europejs ... PK: Seremet przesłuchany ws. sekcji zwłok ofiar katastrofy smoleńskiejB. prokurator generalny Andrzej Seremet został przesłuchany w charakterze świadka ws. niedopełnienia w kwietniu 2010 r. obowiązku przez funkcjonariuszy publicznych, polegającego na tym, że nie uczestniczyli oni w Rosji w sekcjach ofiar katastrofy smoleńskiej. Poinformowała o tym PAP Prokuratura Krajowa. W tej samej sprawie, na 3 sierpnia wezwano na przesłu ... 1 sierpnia SN zbada wniosek ws. zawieszenia sprawy kasacyjnej Kamińskiego1 sierpnia Sąd Najwyższy zbada wniosek Prokuratora Generalnego o zawieszenie sprawy kasacyjnej ws. Mariusza Kamińskiego i innych b. szefów CBA - z powodu badania przez TK sporu kompetencyjnego między prezydentem a SN co do prawa łaski. Według rzecznika SN takiego sporu nie ma; według prezes TK Julii Przyłębskiej SN łamie prawo, nie zawieszając swego postęp ... Toruń/ Proces mordercy i seryjnego gwałcicielaPrzed toruńskim sądem okręgowym rozpoczął się proces 56-letniego Andrzeja G., oskarżonego o zabójstwo mężczyzny, a także dopuszczenie się gwałtów na dwóch innych mężczyznach oraz małoletnim chłopcu. Oskarżony jest recydywistą. W więzieniu przebywał już dwukrotnie. "W związku ze złożeniem wniosku o wyłączenie jawności postępowania nie będę mówił o okoliczno ... Prokuratura: przesłuchanie Tuska dot. sekcji zwłok ofiar katastrofy smoleńskiejPrzesłuchanie Donalda Tuska zaplanowane na 3 sierpnia dot. postępowania ws. niedopełnienia w kwietniu 2010 r. obowiązku przez funkcjonariuszy publicznych, polegającego na tym, że nie uczestniczyli oni w Rosji w sekcjach ofiar katastrofy smoleńskiej - poinformowała Prokuratura Krajowa. B. premier, obecnie szef Rady Europejskiej Donald Tusk został wezwany na ... Giertych: b. premier Donald Tusk wezwany do PK na 3 sierpniaB. premier, obecnie szef Rady Europejskiej Donald Tusk został wezwany, na 3 sierpnia, na przesłuchanie do Prokuratury Krajowej – powiedział PAP jego pełnomocnik mec. Roman Giertych. Jak dodał, jeśli "nie zajdą jakieś nieprzewidziane okoliczności" jego klient stawi się w prokuraturze. Giertych powiedział PAP, że nie wie jakiej sprawy dotyczy wezwanie. Je ... Ziobro do Timmermansa: proszę nie wypowiadać się z butą i arogancją o PolsceChciałbym poprosić Fransa Timmermansa, żeby przestał z taką butą i arogancją wypowiadać się o Polsce i do Polski, i do Polaków - mówił minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro. Przedstawicielom UE zarzucił "podwójne standardy i hipokryzję". Sytuacja w Polsce była tematem środowego spotkania unijnych komisarzy. Wiceszef KE Frans Timmermans stwierdził, że po ...
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę