duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kraj - świat »

72 lata temu rozpoczęła się konferencja poczdamska

Polska Agencja Prasowa

72 lata temu, 17 lipca 1945 roku, w pałacu Cecilienhof w Poczdamie pod Berlinem rozpoczęła się ostatnia konferencja przedstawicieli Wielkiej Trójki: ZSRS, USA i Wielkiej Brytanii. Jej postanowienia stały podstawą powojennego ładu w Europie.
W trwającej dwa tygodnie konferencji poczdamskiej wzięli udział przywódcy trzech zwycięskich mocarstw alianckich. Delegacji sowieckiej przewodniczył Józef Stalin, amerykańskiej – prezydent Harry S. Truman, a brytyjskiej – premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill, którego jedenaście dni później zastąpił nowy premier, przywódca Partii Pracy, Clement Atlee.

Konferencja w Poczdamie była trzecim spotkaniem Wielkiej Trójki, dotyczącym bezpośrednio kwestii uregulowania spraw Niemiec i Europy po zakończeniu II wojny światowej – poprzednie (w Teheranie i Jałcie) odbyły się jeszcze w czasie wojny. Tym razem jednak aliantom przyszło obradować w sytuacji całkowitego zwycięstwa na froncie europejskim i gdy ich decyzje miały mieć bezpośredni, trwały wpływ na powojenną sytuację w Europie.

Głównym tematem rozmów była powojenna przyszłość Niemiec. Przywódcy wielkich mocarstw zadeklarowali, iż ich celem nie jest zniszczenie narodu niemieckiego, ani trwała okupacja terytorium III Rzeszy, a przekształcenie jej w państwo demokratyczne. W początkowym okresie po zakończeniu wojny, zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami, podzielono jednak Niemcy na strefy okupacyjne pod zarządem USA, ZSRS, Wielkiej Brytanii i Francji (podobny los spotkał Austrię, lecz tam stref okupacyjnych było 5 – piąta znajdowała się pod wspólnym zarządem wszystkich mocarstw).

Na mocy postanowień konferencji poczdamskiej powojenne Niemcy miały zostać zdemilitaryzowane i zdecentralizowane (ciężar zarządu administracyjnego przeniesiony miał zostać na niemieckie landy oraz organy władzy samorządowej), wpływowe przedsiębiorstwa przemysłowe, funkcjonujące na prawach kartelu miały zostać podzielone na mniejsze i pozbawione decydującego wpływu na polityką gospodarczą kraju. Wielka Trójka zadeklarowała także rozpoczęcie procesu denazyfikacji – poszukiwania i ścigania zbrodniarzy wojennych oraz usuwania z życia politycznego funkcjonariuszy obalonego reżimu nazistowskiego oraz funkcjonariuszy NSDAP.

Winą za wywołanie wojny jednoznacznie obarczono Niemcy, one także miały ponieść ciężar odszkodowań – każde z mocarstw uzyskało prawo do zabezpieczenia kwot odszkodowań na majątku państwa niemieckiego, znajdującym się w zarządzanej przez siebie strefie okupacyjnej. Jedynie ZSRS – ze względu na rozmiar poniesionych w czasie wojny strat - otrzymywać miał przez 5 lat dodatkowe odszkodowanie ze stref zarządzanych przez USA, Francję i Wielką Brytanię. ZSRS równocześnie zobowiązał się do zaspokojenia ze swojej części odszkodowań roszczeń Rzeczpospolitej Polskiej.

Uchwały konferencji poczdamskiej przewidywały także zmianę granic Niemiec, przede wszystkim na korzyść Polski, której przyznano administrację nad Gdańskiem, częścią Prus Wschodnich oraz terenami do Odry i Nysy Łużyckiej. Szczegółowy przebieg granicy uregulować miała odrębna konferencja, do zwołania której jednak nie doszło. W związku z przesunięciem granic i odbywającym się już na terenach Polski, Czechosłowacji i Węgier wysiedlaniem ludności niemieckiej, przedstawiciele Wielkiej Trójki, usankcjonowali stan rzeczy, podkreślając jedynie, że wysiedlenia powinny odbywać się w sposób humanitarny i zorganizowany.

W wyniku postanowień konferencji poczdamskiej Niemcy utraciły 23 proc. terytorium, które zajmowały w 1937 roku. Polska – mimo korzystnych dla niej decyzji, dotyczących granicy zachodniej i przejęcia kontroli nad terenami po Odrę i Nysę Łużycką - wyszła z wojny uszczuplona o 1/5 swojego przedwojennego terytorium, a kwestią utraconych na rzecz ZSRS kresów wschodnich konferencja poczdamska nie zajęła się wcale.

W obradach konferencji wzięli także udział przedstawiciele polskiego Rządu Tymczasowego Jedności Narodowej – m.in. przewodniczący KRN Bolesław Bierut, premier Edward Osóbka-Morawski, wicepremier Stanisław Mikołajczyk. Zaprezentowali oni stanowisko Polski w kwestii powojennych granic i odszkodowań wojennych. Efektem ich wystąpienia – poza wspomnianą regulacją kwestii zachodniej granicy Polski i wysiedlenia ludności niemieckiej – było uznanie przez zachodnie mocarstwa RTJN jako oficjalnego przedstawicielstwa Rzeczpospolitej Polskiej i cofnięcie poparcia polskiemu rządowi emigracyjnemu.

Mocarstwa opowiedziały się także za zawarciem traktatów pokojowych z sojusznikami Niemiec: Węgrami, Włochami, Bułgarią, Finlandią i Rumunią, pobraniem od wspomnianych państw części odszkodowań wojennych i ustanowieniem sytemu kontroli międzynarodowej nad powojennymi przemianami. Alianci podjęci także szereg decyzji, dotyczących powstającej w tym samym czasie Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Konferencja w Poczdamie zakończyła się 2 sierpnia 1945 roku. O jej wynikach poinformowano rząd Francji, której przedstawiciele nie brali udziału w obradach, ale która miała aktywnie uczestniczyć w realizacji postanowień konferencji.

Obrady w Poczdamie były ostatnią konferencją Wielkiej Trójki. Jeszcze w trakcie obrad prezydent Harry S. Truman poinformował Józefa Stalina o udanych próbach z bronią atomową, a w krajach Europy Wschodniej podporządkowani Moskwie komuniści rozpoczynali proces bezwzględnego przejmowania władzy.

Po zakończeniu II wojny światowej rozpocząć się miała kolejna – tym razem „zimna" wojna dwóch systemów polityczno-gospodarczych. (PAP)

Abonament

Kraj - świat

Warszawa / Odsłonięto tablicę upamiętniającą Gustawa HoloubkaTablicę upamiętniającą wybitnego polskiego aktora, reżysera i pedagoga Gustawa Holoubka odsłonięto w sobotę na warszawskim Mokotowie przy ul. Ludwika Narbutta 53, gdzie Gustaw Holoubek mieszkał po przeprowadzce do Warszawy pod koniec lat 50. Takich tablic nie jest w Warszawie dużo; rzeczywiście trzeba być dla miasta bardzo zasłużonym, by taką tablicę w mie ... Polka zamordowana w Berlinie na oczach swych dzieci32-letnia Polka została w czwartek wieczorem zamordowana w mieszkaniu w dzielnicy Berlina Wedding najprawdopodobniej przez swego 39-letniego partnera Ahmeda T.; dramat ten rozegrał się na oczach ich czworga dzieci - podała niemiecka policja. "Ze względu na dobro dzieci i wrażliwość sytuacji nie będziemy podawać żadnych innych informacji" - oświadczył w roz ... Rafalska: Zakaz handlu w niedziele nie najgorzej przyjmowanyUstawa ograniczająca handel w niedziele oraz święta "jest nie najgorzej przyjmowana i realizowana" - mówiła minister Elżbieta Rafalska w sobotę podczas spotkania z mieszkańcami Boguchwały k. Rzeszowa. "Ta zmiana, która wcale nie była taka łatwa, nie przy pełnej akceptacji społecznej, jest nie najgorzej przyjmowana i realizowana. Mogliśmy się spodziewać, że ... Protestujący w Sejmie zaapelowali do prezesa PiS o spotkanieProtestujący w Sejmie zaapelowali w sobotę do Jarosława Kaczyńskiego o spotkanie, by przedstawić mu "najsłabszą grupę społeczną w Polsce", która potrzebuje pomocy. Prezes PiS zna problemy osób niepełnosprawnych i popiera propozycje przedstawione przez premiera - zaznacza rzeczniczka PiS Beata Mazurek. Przedstawicielka protestujących w Sejmie rodziców i opi ... Szydło: polskie rodziny są kolebką polskościPolska rodzi się w polskich rodzinach, które są ostoją najważniejszych wartości; polskie rodziny są kolebką polskości - mówiła w sobotę w Przemyślu wicepremier Beata Szydło. Wzięła ona udział w XII Kongres Nauczycieli i Wychowawców Archidiecezji Przemyskiej "Tak rodziła się i rodzi się Polska", w czasie którego wygłosiła referat: "Rodzić miłość do Ojczyzny ... Schetyna: PO przedstawi projekt ustawy o pomocy osobom niesamodzielnymPO przedstawi w najbliższych dniach własny projekt ustawy o pomocy osobom niesamodzielnym - zapowiedział w sobotę we Wrocławiu przewodniczący PO Grzegorz Schetyna. Schetyna w sobotę podczas konferencji prasowej we Wrocławiu był pytany o trwający w Sejmie protest rodziców i opiekunów osób niepełnosprawnych i o ocenę postępowania rządzących w tej sprawie. ... Schetyna: przygotujemy projekt reformy ustroju i rozwoju samorządnościPrzygotowanie projektu reformy ustroju państwa i rozwoju samorządności zapowiedział w sobotę we Wrocławiu przewodniczący PO Grzegorz Schetyna. W połowie czerwca partia chce zorganizować specjalne posiedzeniu gabinetu cieni poświęcone tym zagadnieniom. Na konferencji prasowej we Wrocławiu zorganizowanej wspólnie z popieranym przez PO kandydatem na prezydent ... UE: deklaracja Korei Płn. ws. prób jądrowych to pozytywny krokDeklaracja władz Korei Północnej o wstrzymaniu prób jądrowych i testów międzykontynentalnych rakiet balistycznych jest "pozytywnym, od dawna wyczekiwanym krokiem" - oceniła w sobotę szefowa unijnej dyplomacji Federica Mogherini. "Ta decyzja ogłoszona przez północnokoreańskiego przywódcę Kim Dzong Una świadczy o jego woli do poszanowania +międzynarodowych o ... Manifestacja ZNP pod hasłem "Mamy dość!"Podwyżek płac nauczycieli o tysiąc złotych i odwołania minister edukacji Anny Zalewskiej domagają się uczestnicy manifestacji przed MEN zorganizowanej w sobotę przez Związek Nauczycielstwa Polskiego pod hasłem "Mamy dość!". Według organizatora manifestacji - Związku Nauczycielstwa Polskiego - uczestniczy w niej około 5 tys. osób. Wśród nich są nauczyciele ... W poniedziałek Donald Tusk świadkiem w procesie Tomasza ArabskiegoW poniedziałek od godz. 10 były premier Donald Tusk ma zeznawać jako świadek w warszawskim sądzie w procesie b. szefa KPRM Tomasza Arabskiego oraz czterech innych urzędników, w sprawie organizacji wizyty prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Katyniu 10 kwietnia 2010 r. "Sąd wzywa mnie na świadka w sprawie, więc tak jak każdy obywatel i ja mam ten obowiązek. Żadn ...
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę