Wtorek, 28 stycznia 2020 r.   Imieniny: Walerego, Radomira, Tomasza
Polskie Radio PiK » Kraj - świat
2015-06-20, 10:21 Polska Agencja Prasowa

75 lat temu Niemcy dokonali największej egzekucji w Palmirach

368 osób, w tym Maciej Rataj i Janusz Kusociński, zginęło w największej egzekucji dokonanej przez Niemców w dniach 20-21 czerwca 1940 roku w Palmirach k. Warszawy. Od grudnia 1939 do lipca 1941 roku przeprowadzili oni tam 21 egzekucji, w których zginęło prawie 2,2 tys. osób.
Była to największa egzekucja w Palmirach, w której rozstrzelano wielu wybitnych działaczy społecznych i politycznych, dziennikarzy, lekarzy, adwokatów, księży. Wśród nich był znany działacz socjalistyczny, redaktor "Robotnika", długoletni poseł na Sejm RP - Mieczysław Niedziałkowski, prezes Stronnictwa Ludowego, Marszałek Sejmu - Maciej Rataj, złoty medalista w biegu na 10 tys. metrów na Igrzyskach Olimpijskich w Los Angeles w 1932 r. - Janusz Kusociński, poseł i senator - Halina Jaroszewicz, wiceprezydent Warszawy - Jan Pohoski. Rozstrzelano także córkę generała Józefa Dowbor-Muśnickiego, przywódcy powstania wielkopolskiego, Agnieszkę.

Niemcy rozpoczęli serię masowych egzekucji ludności cywilnej już w początku grudnia 1939 roku, realizując akcję AB - likwidację polskiej inteligencji. "Pierwsza egzekucja w Palmirach miała miejsce 7 grudnia 1939 roku, kilka tygodni przed egzekucją w Wawrze. Wieść o Wawrze obiegła całą Warszawę i okupowaną Polskę, natomiast Palmiry pozostały anonimowym miejscem kaźni. To nie był jeszcze czas ulicznych egzekucji" - powiedział PAP Bartłomiej Grudnik, historyk z Muzeum w Palmirach. Egzekucje odbywały się także w innych miejscach Puszczy Kampinoskiej, m.in. w Wólce Węglowej, Laskach i Wydmach Łużych. Ostatnie miały miejsce w 1943 r.

Palmiry wybrano nieprzypadkowo na miejsce kaźni. Jak wyjaśnia historyk, do września 1939 roku w lasach Kampinosu mieściły się składy amunicyjne Wojska Polskiego. Część terenu była ogrodzona drutem kolczastym i zamknięta dla osób postronnych. Niemcy uznali, że jest on odpowiednim miejscem do rozstrzeliwań.

Doły grzebalne kopała zwykle młodzież z pobliskiego obozu Hitlerjugend. Zwłoki zasypywano ziemią, piaskiem, bo egzekucje odbywały się zwykle u podnóża wydm. Sadzono drzewka, maskowano ściółką, liśćmi. Kopano także doły przypominające rowy przeciwlotnicze. W dniach egzekucji teren obstawiało SS i policja. Polscy robotnicy leśni otrzymywali zakaz zbliżania się do miejsc kaźni.

Ofiarami byli głównie więźniowie Pawiaka i aresztu Gestapo w Al. Szucha. "Niemcy perfidnie oszukiwali ich. Przed załadunkiem na samochody ciężarowe przekonywano ich, że jadą do innego więzienia lub na roboty rolne do Niemiec. Wydawano im osobiste przedmioty, a nawet porcję chleba. Do ostatniej chwili nie mieli świadomości, że jadą na rozstrzelanie. Tuż przed egzekucją wiązano im opaski na oczach" - mówi Grudnik.

W egzekucjach brały głównie udział oddziały SS i Policji Bezpieczeństwa, Sipo. Za egzekucje odpowiadał dowódca SS i policji na dystrykt warszawski, Josef Meisinger. W marcu 1947 roku w Warszawie został skazany na karę śmierci. Inny zbrodniarz, komendant SD i policji na dystrykt warszawski, Ludwig Hahn, skazany został w lipcu 1975 roku na dożywocie. Bezpośredni wykonawcy egzekucji nie zostali zidentyfikowani i pozostali bezkarni, o ile nie osądzono ich za inne zbrodnie.

Do identyfikacji miejsc kaźni przyczynili się polscy leśnicy. Oznaczali oni te miejsca za pomocą krzyżyków wyciętych w korze pobliskich drzew, wbijali też łuski karabinowe w drzewa. Po wojnie w miejscach tych Czerwony Krzyż przeprowadził ekshumację.

Na utworzonym w 1948 roku cmentarzu-mauzoleum spoczywają szczątki 2115 ofiar, ekshumowanych w Puszczy Kampinoskiej i w Lasach Chojnowskich. Nagrobków zidentyfikowanych osób jest 577, znanych jest też 485 nazwisk osób, o których wiadomo, że zginęły w Palmirach, ale ich ciał nie rozpoznano. Pozostałe ofiary pozostają bezimienne.

Ofiary egzekucji upamiętnia Muzeum-Miejsca Pamięci Palmiry. (PAP)

Kraj - świat

2020-01-17, godz. 21:12 Nowela ustaw sądowych wróci do Sejmu. Senat w piątek ją odrzucił PiS w Sejmie dysponuje wystarczającą większością, aby ustawa trafiła na biurko prezydenta. » więcej 2020-01-17, godz. 20:23 MSZ: dopóki Rosja nie zaakceptuje własnej, trudnej historii, Europa będzie zagrożona W 1945 r. Armia Czerwona wkroczyła do Warszawy i została w Polsce na kolejnych 48 lat, oznaczało to dekady komunistycznych opresji; dopóki Rosja nie zaakceptu ... » więcej 2020-01-15, godz. 21:04 Ostry spór podczas debaty w Parlamencie Europejskim o praworządności w Polsce - Europarlament nie może milczeć, jeśli chodzi o zagrożenie praworządności w Polsce i będzie bronić polskich sędziów - mówili w środę przedstawiciele głównych ... » więcej 2020-01-15, godz. 18:17 Minister Ziobro: Nowela ustaw sądowych to sprzeciw wobec sądokracji i anarchii - Nowela ustaw sądowych jest wyrazem obrony demokratycznego państwa prawa, sprzeciwem wobec sądokracji, anarchii, chaosu i bezprawia, które jest związane z up ... » więcej 2020-01-15, godz. 16:47 Włoskie media: W lutym ukaże się książka papieża Franciszka o św. Janie Pawle II W książce pt. „Święty Jan Paweł Wielki' papież Franciszek chce podkreślić swe więzy z nauczaniem polskiego papieża i zaprzeczyć powtarzanym tezom, że 'zdradza ... » więcej 2020-01-15, godz. 09:08 W nowym roku policjanci z grupy SPEED zatrzymali ponad 100 praw jazdy Od początku nowego roku stołeczni policjanci z grupy SPEED zatrzymali ponad 100 praw jazdy - powiedział we wtorek PAP rzecznik Komendy Stołecznej Policji nadk ... » więcej 2020-01-14, godz. 16:05 Eksperci: przed nami szczyt zachorowań na grypę Szczyt zachorowań na grypę dopiero przed nami - ostrzegają eksperci Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy. Przypominają, że najlepszą ochronę przed tym za ... » więcej 2020-01-14, godz. 10:54 Pięć serii kropli Sulfarinol wycofanych z obrotu. Sprawdź numer serii! Główny Inspektor Farmaceutyczny wydał decyzję o wycofaniu z obrotu na terenie Polski pięciu serii kropli do nosa Sulfarinol. Powodem jest stwierdzenie wady ja ... » więcej 2020-01-13, godz. 15:34 Film Jana Komasy „Boże Ciało" został nominowany do Oscara! Polska produkcja startuje w wyścigu o Oscara w kategorii „najlepszy film międzynarodowy'. » więcej 2020-01-13, godz. 13:30 Na 133 stacjach PKP w kraju pojawi się nowoczesna informacja dla pasażerów Wyświetlacze oraz infokioski z informacją o rozkładzie jazdy pociągów pojawią się do połowy 2022 roku na 133 stacjach i przystankach - poinformowały w poniedz ... » więcej
1234567