duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kraj - świat »

25 lat temu w Krzyżowej odprawiono polsko-niemiecką Mszę Pojednania

Polska Agencja Prasowa

12 listopada 1989 r. w Krzyżowej Tadeusz Mazowiecki i Helmut Kohl wzięli udział w mszy św., która otworzyła nowy etap w stosunkach polsko-niemieckich. Serdeczny uścisk premiera i kanclerza, uwieczniony przez fotografów, stał się symbolem pojednania obu narodów i przemian zachodzących w Europie.
Wizyta kanclerza Kohla w Polsce rozpoczęła się 9 listopada 1989 roku. Tego samego dnia upadł mur berliński; władze NRD otworzyły granice z Berlinem Zachodnim. W związku z tymi historycznymi wydarzeniami kanclerz Kohl przerwał swoją wizytę, udając się do Berlina. Do Polski wrócił po dwóch dniach, 11 listopada, aby kontynuować rozmowy, w czasie których miały być poruszone kwestie granicy na Odrze i Nysie, problem odszkodowań za straty poniesione przez Polskę w II wojnie światowej oraz sytuacja mniejszości narodowych.

Jednym z oficjalnych elementów wizyty kanclerza miała być wspólna msza. Początkowo przedstawiciele Niemiec sugerowali odprawienie jej na Górze św. Anny, na co jednak nie zgodziła się strona polska, obawiając się społecznych protestów ze względu na silne związki tego miejsca z historią powstań śląskich.

Ostatecznie wybór padł na wieś Krzyżowa, niedaleko Świdnicy, dawny majątek Helmuta Jamesa von Moltke, członka opozycji antyhitlerowskiej, straconego za swoją działalność w styczniu 1945 roku. W czasie II wojny światowej to właśnie w Krzyżowej spotykali się niemieccy opozycjoniści, przekonani, że rozpętana przez Hitlera wojna doprowadzi do jego upadku, próbując opracować wizję ustroju nowych Niemiec i powojennej Europy, w oparciu o zasady federalizmu, prawa człowieka i chrześcijańską myśl społeczną.

Mszę na dziedzińcu pałacu w Krzyżowej sprawował arcybiskup Alfons Nossol, a koncelebransami byli – ze strony polskiej: biskup Tadeusz Rybak i ks. Bolesław Kałuża, a za strony niemieckiej: prałat Paul Bocklet oraz opat klasztoru benedyktynów w Marialach o. Adalbert Kurzeja.

„Zastanawiałem się, jak zacząć kazanie. Zasady polskiej gościnności kazałyby właściwie rozpocząć po niemiecku. Ale po namyśle postanowiłem jednak najpierw przemówić po polsku. Podobnie znak pokoju przekazałem najpierw premierowi, kanclerzowi później” - wspominał abp Nossol.

Po słowach „przekażcie sobie znak pokoju” kanclerz Kohl i premier Mazowiecki nie ograniczyli się do ukłonów czy podania dłoni, ale opuścili klęczniki i wymienili długi uścisk. Fotografia przedstawiająca tę scenę następnego dnia pojawiła się w światowych mediach, stając się symbolem otwarcia nowego etapu w stosunkach polsko-niemieckich. Mszę w Krzyżowej porównywano w komentarzach do podobnego wydarzenia z 1962 roku. W mszy w katedrze w Reims, uznanej później za symbol pojednania francusko-niemieckiego, uczestniczyli wówczas prezydent Francji Charles de Gaulle i kanclerz RFN Konrad Adenauer.

Po 20 latach tak mszę w Krzyżowej wspominał premier Mazowiecki: "Pozdrowienie pokoju było dla mnie naturalną rzeczą, bo przecież we mszy przekazujemy sobie pozdrowienie pokoju, ale jak zobaczyłem - tak jak dziś - aparaty fotograficzne i kamery TV, to wiedziałem, że to nie jest zwyczajne pozdrowienie pokoju, ale coś o wiele bardziej znaczącego".

"To było dwa dni po zburzeniu muru berlińskiego, kiedy już sprawy Niemiec zaczęły iść w nowym kierunku. Nie wiadomo jeszcze było w jakim - czy to będzie konfederacja dwóch państw, czy pełne zjednoczenie" - mówił Mazowiecki.

Mimo swojej symbolicznej wymowy, msza w Krzyżowej nie była punktem przełomowym w polsko-niemieckich negocjacjach dotyczących kwestii nienaruszalności granicy na Odrze i Nysie. Toczyły się one przez kolejne miesiące – w lipcu 1990 roku nienaruszalność zachodniej granicy Polski uznały parlamenty NRD i RFN. Traktat ostatecznie rozstrzygający tę kwestię podpisali 14 listopada 1990 roku minister spraw zagranicznych Rzeczpospolitej Polskiej Krzysztof Skubiszewski i minister spraw zagranicznych zjednoczonych już Niemiec Hans-Dietrich Genscher.

Dla Polski podpisanie traktatu granicznego z Niemcami stanowiło zakończenie długiej dyplomatycznej drogi, w której religijna symbolika często odgrywała bardzo istotną rolę.

Pierwsze umowy mające potwierdzić polsko-niemiecką granicę na Odrze i Nysie Polska podpisała z Niemiecką Republiką Demokratyczną 6 lipca 1950 roku w Zgorzelcu, a ostateczny kształt owej granicy wytyczono pół roku później. Republika Federalna Niemiec odmawiała jednak uznania tych postanowień, a jej konstytucja przyjmowała za obowiązujące granice Niemiec z 1937 roku.

Relacje między Polską a Niemcami Zachodnimi były trudne – oba państwa nie utrzymywały stosunków dyplomatycznych, a zimnowojenna retoryka stosowana przez przywódców nie sprzyjała negocjacjom. Pierwszym poważnym gestem na rzecz pojednania był list biskupów polskich do biskupów niemieckich z 1965 roku, zawierający powszechnie znane słowa: „udzielamy wybaczenia i prosimy o nie”. List ten spotkał się z gwałtowną reakcją komunistycznych władz Polski, ale zapoczątkował wieloletni proces dialogu środowisk chrześcijańskich obu narodów.

Stosunki polsko-zachodnioniemieckie uległy ociepleniu wraz z dojściem do władzy w RFN socjaldemokratyczno-liberalnej koalicji SPD/FDP i objęciem funkcji kanclerza przez Willy’ego Brandta. Symbolem zmiany polityki niemieckiej była wizyta Brandta w Warszawie, w czasie której złożył kwiaty przed Grobem Nieznanego Żołnierza i ukląkł w zadumie przed Pomnikiem Bohaterów Getta.

7 grudnia 1970 szefowie rządów PRL i RFN podpisali układ o normalizacji wzajemnych stosunków, w którym linia graniczna na Odrze i Nysie Łużyckiej uznana została jako zachodnia granica Polski.

17 maja 1972 r. po burzliwej debacie Bundestag, izba niższa parlamentu RFN, w której większość miała koalicja socjaldemokratów i liberałów (SPD i FDP), ratyfikował układ o normalizacji stosunków z Polską (248 głosów za, 238 wstrzymujących się, 10 przeciw). Jednak tego samego dnia przyjął rezolucję, w której stwierdzał, że układy zawarte przez RFN nie przesądzają w przyszłości treści traktatu pokojowego z Niemcami i nie stanowią prawnego uzasadnienia granic istniejących obecnie.

Najważniejsze postanowienia układu z grudnia 1970 r. stały się podstawą układu granicznego zawartego 14 listopada 1990 r. pomiędzy wolną już Polską i zjednoczoną Republiką Federalną Niemiec.

Pałac Helmuta Jamesa von Moltke, przy którym 25 lat temu odprawiono Mszę Pojednania, jest dziś siedzibą Fundacji Krzyżowa dla Porozumienia Europejskiego i Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży.

20 listopada 2014 roku w Krzyżowej premier Ewa Kopacz spotka się z kanclerz Niemiec Angelą Merkel - poinformowała PAP rzeczniczka rządu Iwona Sulik.

Premier Kopacz i kanclerz Merkel mają wziąć udział w uroczystym otwarciu stałej wystawy pt. "Odwaga i pojednanie" przygotowanej przez Muzeum Historii Polski na terenie zespołu pałacowego w Krzyżowej z okazji 25. rocznicy pojednania polsko-niemieckiego.

Ekspozycja ma mieć formę labiryntu, w którym widz porusza się między obrazami. Wcześniej, 12 listopada, odbędą się obchody rocznicowe 25-lecia Mszy Pojednania w Krzyżowej - odprawiona zostanie msza; odbędzie się też międzynarodowa konferencja. (PAP)

Reportażownia

Kraj - świat

Minister edukacji: mam nadzieję, że do strajku nie dojdzieMinister edukacji Anna Zalewska wyraziła w poniedziałek nadzieję, że do planowanego na piątek ogólnopolskiego strajku nauczycieli i pracowników oświaty nie dojdzie. "Ja nie jestem stroną sporu zbiorowego, tak orzekł Trybunał Konstytucyjny w 1997 r." - dodała minister. Przebywająca w poniedziałek w Krakowie szefowa MEN - przypominając o wyroku TK z 1997 r. ... Wpłynęły oferty dostawców zaproszonych do negocjacji ws. śmigłowcówW postępowania na dostawy śmigłowców wpłynęły oferty zaproszonych do negocjacji dostawców - poinformowało w poniedziałek MON. Jak dodano, rozpoczęła się analiz ofert, liczących po kilkanaście tysięcy stron. "Zgodnie z ustalonym harmonogramem prowadzonego przez Inspektorat Uzbrojenia postępowania na dostawy śmigłowców przeznaczonych dla wojsk specjalnych or ... Waszczykowski: są wypowiedzi naukowców, że wybór Tuska można zakwestionowaćSą wypowiedzi naukowców, znawców prawa europejskiego, którzy twierdzą, że można by wybór Donalda Tuska na szefa Rady Europejskiej zakwestionować; natomiast nie ma oczywiście żadnych politycznych decyzji w tej sprawie - podkreślił w poniedziałek szef MSZ Witold Waszczykowski. Minister spraw zagranicznych był pytany na poniedziałkowej konferencji prasowej o ... Sąd: "Hoss" pozostanie w areszcieO kolejne trzy miesiące, do czerwca, przedłużył warszawski sąd areszt Arkadiuszowi Ł. ps. Hoss, który według śledczych jest liderem jednej z największych i najprężniej działających grup zajmujących się wyłudzaniem pieniędzy tzw. metodą na wnuczka. Ł. przebywa obecnie w areszcie na warszawskiej Białołęce. W poniedziałek został doprowadzony do Sądu Rejonoweg ... Uniewinnienie ws. picia piwa na nadwiślańskim bulwarze w WarszawieWarszawski sąd okręgowy prawomocnie uniewinnił w poniedziałek Marka Tatałę, aktywistę miejskiego ruchu "Legalnie nad Wisłą", obwinionego o picie piwa na nadwiślańskim bulwarze. Sąd w pełni podzielił argumentację wyrażoną w sprawie przez Sąd Najwyższy. "Sąd odwoławczy uznał, powielając stanowisko Sądu Najwyższego, że Bulwar Flotylli Wiślanej, betonowe schod ... PO chce ujawnienia treści ekspertyz szefa MSZ ws. wyboru TuskaPolitycy PO zapowiedzieli wystosowanie pilnej interpelacji do szefa MSZ Witolda Waszczykowskiego ws. ujawnienia treści ekspertyz, które - według niego - wskazują na fałszerstwo przy reelekcji Donalda Tuska na szefa Rady Europejskiej. Szef MSZ poinformował rano w TVN24, że ma ekspertyzy, które wskazują na to, że Tusk został wybrany na drugą kadencję szefa R ... Policja zatrzymała Aleksieja Nawalnego na demonstracji w MoskwiePolicja w Moskwie zatrzymała w niedzielę opozycjonistę Aleksieja Nawalnego podczas zwołanej przez niego demonstracji w centrum rosyjskiej stolicy. Napływają informacje o zatrzymaniach uczestników tego zgromadzenia, dokładna liczba zatrzymanych nie jest znana. O zatrzymaniu Nawalnego poinformowali jego współpracownicy z Fundacji Walki z Korupcją (FBK). Ucze ... Mężczyzna, który zabił zwierzę w b. obozie Auschwitz, usłyszał zarzutyZarzuty znieważenia miejsca pamięci oraz zabicia zwierzęcia usłyszał ostatni z zatrzymanych uczestników piątkowego incydentu w Muzeum Auschwitz. W niedzielę został przesłuchany w oświęcimskiej prokuraturze rejonowej – podał wiceszef prokuratury Mariusz Słomka. „Mężczyzna przyznał, że zabił zwierzę. Wyraził żal i skruchę. Nie poczuwa się natomiast do zniewa ... Policja: zamachowiec z Londynu działał samPolicja badająca środowy zamach w Londynie uważa, że napastnik dział sam. Jednocześnie służby podkreślają, że na razie nie ma informacji wskazujących na to, że planowane są dalsze akty terroru. W środowym zamachu nieopodal gmachu parlamentu zginęło pięć osób, w tym zamachowiec. Przedstawiciel policji Neil Basu mówił w sobotę wieczorem, że możliwe, iż ni ... Białoruś/ Rozproszony protest i zatrzymania w MińskuPomimo braku zgody władz i ograniczenia przez milicję dostępu do planowanego miejsca akcji, na Prospekcie Niepodległości w stolicy Białorusi, Mińsku, w różnych miejscach zgromadzili się uczestnicy protestu. Milicja dokonuje zatrzymań. W Mińsku trwają próby przeprowadzenia akcji z okazji nieoficjalnego Dnia Wolności, połączone z protestem przeciwko dekretow ...
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę