duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kraj - świat »

25 lat temu w Krzyżowej odprawiono polsko-niemiecką Mszę Pojednania

Polska Agencja Prasowa

12 listopada 1989 r. w Krzyżowej Tadeusz Mazowiecki i Helmut Kohl wzięli udział w mszy św., która otworzyła nowy etap w stosunkach polsko-niemieckich. Serdeczny uścisk premiera i kanclerza, uwieczniony przez fotografów, stał się symbolem pojednania obu narodów i przemian zachodzących w Europie.
Wizyta kanclerza Kohla w Polsce rozpoczęła się 9 listopada 1989 roku. Tego samego dnia upadł mur berliński; władze NRD otworzyły granice z Berlinem Zachodnim. W związku z tymi historycznymi wydarzeniami kanclerz Kohl przerwał swoją wizytę, udając się do Berlina. Do Polski wrócił po dwóch dniach, 11 listopada, aby kontynuować rozmowy, w czasie których miały być poruszone kwestie granicy na Odrze i Nysie, problem odszkodowań za straty poniesione przez Polskę w II wojnie światowej oraz sytuacja mniejszości narodowych.

Jednym z oficjalnych elementów wizyty kanclerza miała być wspólna msza. Początkowo przedstawiciele Niemiec sugerowali odprawienie jej na Górze św. Anny, na co jednak nie zgodziła się strona polska, obawiając się społecznych protestów ze względu na silne związki tego miejsca z historią powstań śląskich.

Ostatecznie wybór padł na wieś Krzyżowa, niedaleko Świdnicy, dawny majątek Helmuta Jamesa von Moltke, członka opozycji antyhitlerowskiej, straconego za swoją działalność w styczniu 1945 roku. W czasie II wojny światowej to właśnie w Krzyżowej spotykali się niemieccy opozycjoniści, przekonani, że rozpętana przez Hitlera wojna doprowadzi do jego upadku, próbując opracować wizję ustroju nowych Niemiec i powojennej Europy, w oparciu o zasady federalizmu, prawa człowieka i chrześcijańską myśl społeczną.

Mszę na dziedzińcu pałacu w Krzyżowej sprawował arcybiskup Alfons Nossol, a koncelebransami byli – ze strony polskiej: biskup Tadeusz Rybak i ks. Bolesław Kałuża, a za strony niemieckiej: prałat Paul Bocklet oraz opat klasztoru benedyktynów w Marialach o. Adalbert Kurzeja.

„Zastanawiałem się, jak zacząć kazanie. Zasady polskiej gościnności kazałyby właściwie rozpocząć po niemiecku. Ale po namyśle postanowiłem jednak najpierw przemówić po polsku. Podobnie znak pokoju przekazałem najpierw premierowi, kanclerzowi później” - wspominał abp Nossol.

Po słowach „przekażcie sobie znak pokoju” kanclerz Kohl i premier Mazowiecki nie ograniczyli się do ukłonów czy podania dłoni, ale opuścili klęczniki i wymienili długi uścisk. Fotografia przedstawiająca tę scenę następnego dnia pojawiła się w światowych mediach, stając się symbolem otwarcia nowego etapu w stosunkach polsko-niemieckich. Mszę w Krzyżowej porównywano w komentarzach do podobnego wydarzenia z 1962 roku. W mszy w katedrze w Reims, uznanej później za symbol pojednania francusko-niemieckiego, uczestniczyli wówczas prezydent Francji Charles de Gaulle i kanclerz RFN Konrad Adenauer.

Po 20 latach tak mszę w Krzyżowej wspominał premier Mazowiecki: "Pozdrowienie pokoju było dla mnie naturalną rzeczą, bo przecież we mszy przekazujemy sobie pozdrowienie pokoju, ale jak zobaczyłem - tak jak dziś - aparaty fotograficzne i kamery TV, to wiedziałem, że to nie jest zwyczajne pozdrowienie pokoju, ale coś o wiele bardziej znaczącego".

"To było dwa dni po zburzeniu muru berlińskiego, kiedy już sprawy Niemiec zaczęły iść w nowym kierunku. Nie wiadomo jeszcze było w jakim - czy to będzie konfederacja dwóch państw, czy pełne zjednoczenie" - mówił Mazowiecki.

Mimo swojej symbolicznej wymowy, msza w Krzyżowej nie była punktem przełomowym w polsko-niemieckich negocjacjach dotyczących kwestii nienaruszalności granicy na Odrze i Nysie. Toczyły się one przez kolejne miesiące – w lipcu 1990 roku nienaruszalność zachodniej granicy Polski uznały parlamenty NRD i RFN. Traktat ostatecznie rozstrzygający tę kwestię podpisali 14 listopada 1990 roku minister spraw zagranicznych Rzeczpospolitej Polskiej Krzysztof Skubiszewski i minister spraw zagranicznych zjednoczonych już Niemiec Hans-Dietrich Genscher.

Dla Polski podpisanie traktatu granicznego z Niemcami stanowiło zakończenie długiej dyplomatycznej drogi, w której religijna symbolika często odgrywała bardzo istotną rolę.

Pierwsze umowy mające potwierdzić polsko-niemiecką granicę na Odrze i Nysie Polska podpisała z Niemiecką Republiką Demokratyczną 6 lipca 1950 roku w Zgorzelcu, a ostateczny kształt owej granicy wytyczono pół roku później. Republika Federalna Niemiec odmawiała jednak uznania tych postanowień, a jej konstytucja przyjmowała za obowiązujące granice Niemiec z 1937 roku.

Relacje między Polską a Niemcami Zachodnimi były trudne – oba państwa nie utrzymywały stosunków dyplomatycznych, a zimnowojenna retoryka stosowana przez przywódców nie sprzyjała negocjacjom. Pierwszym poważnym gestem na rzecz pojednania był list biskupów polskich do biskupów niemieckich z 1965 roku, zawierający powszechnie znane słowa: „udzielamy wybaczenia i prosimy o nie”. List ten spotkał się z gwałtowną reakcją komunistycznych władz Polski, ale zapoczątkował wieloletni proces dialogu środowisk chrześcijańskich obu narodów.

Stosunki polsko-zachodnioniemieckie uległy ociepleniu wraz z dojściem do władzy w RFN socjaldemokratyczno-liberalnej koalicji SPD/FDP i objęciem funkcji kanclerza przez Willy’ego Brandta. Symbolem zmiany polityki niemieckiej była wizyta Brandta w Warszawie, w czasie której złożył kwiaty przed Grobem Nieznanego Żołnierza i ukląkł w zadumie przed Pomnikiem Bohaterów Getta.

7 grudnia 1970 szefowie rządów PRL i RFN podpisali układ o normalizacji wzajemnych stosunków, w którym linia graniczna na Odrze i Nysie Łużyckiej uznana została jako zachodnia granica Polski.

17 maja 1972 r. po burzliwej debacie Bundestag, izba niższa parlamentu RFN, w której większość miała koalicja socjaldemokratów i liberałów (SPD i FDP), ratyfikował układ o normalizacji stosunków z Polską (248 głosów za, 238 wstrzymujących się, 10 przeciw). Jednak tego samego dnia przyjął rezolucję, w której stwierdzał, że układy zawarte przez RFN nie przesądzają w przyszłości treści traktatu pokojowego z Niemcami i nie stanowią prawnego uzasadnienia granic istniejących obecnie.

Najważniejsze postanowienia układu z grudnia 1970 r. stały się podstawą układu granicznego zawartego 14 listopada 1990 r. pomiędzy wolną już Polską i zjednoczoną Republiką Federalną Niemiec.

Pałac Helmuta Jamesa von Moltke, przy którym 25 lat temu odprawiono Mszę Pojednania, jest dziś siedzibą Fundacji Krzyżowa dla Porozumienia Europejskiego i Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży.

20 listopada 2014 roku w Krzyżowej premier Ewa Kopacz spotka się z kanclerz Niemiec Angelą Merkel - poinformowała PAP rzeczniczka rządu Iwona Sulik.

Premier Kopacz i kanclerz Merkel mają wziąć udział w uroczystym otwarciu stałej wystawy pt. "Odwaga i pojednanie" przygotowanej przez Muzeum Historii Polski na terenie zespołu pałacowego w Krzyżowej z okazji 25. rocznicy pojednania polsko-niemieckiego.

Ekspozycja ma mieć formę labiryntu, w którym widz porusza się między obrazami. Wcześniej, 12 listopada, odbędą się obchody rocznicowe 25-lecia Mszy Pojednania w Krzyżowej - odprawiona zostanie msza; odbędzie się też międzynarodowa konferencja. (PAP)

Abonament

Kraj - świat

Wszystkie pożary w Portugalii opanowanePortugalskim strażakom udało się opanować we wtorek wszystkie pożary, które od niedzieli trawiły środkową i północną część kraju. W ich wyniku zginęło co najmniej 36 osób, a 63 osoby odniosły rany. Od wtorku obowiązuje trzydniowa żałoba narodowa. Według informacji podanych przez władze obrony cywilnej w godzinach porannych we wtorek czterech strażaków walc ... Przed sądem w Rimini pikieta solidarności z ofiarami sierpniowego atakuPrzed sądem w Rimini, gdzie trwa proces Kongijczyka Guerlina Butungu, domniemanego szefa gangu, który napadł na dwoje polskich turystów, trwa pikieta organizacji kobiecych. Na transparentach widnieją hasła: "Najwyższa kara za gwałt", "Sprawiedliwość dla ofiar". "Przyjechałyśmy do Rimini z regionu Wenecja Euganejska, reprezentujemy organizację, która powsta ... Morawiecki: Będzie podwyżka dla lekarzy rezydentów, ostatnia była w 2009 r.W ostatnich latach była jedna podwyżka wynagrodzeń rezydentów - w 2009 r.; będzie na pewno kolejna, dużo lepsza - to, co wypracował minister zdrowia Konstanty Radziwiłł. Zdaję się na niego - powiedział w poniedziałek wicepremier, minister rozwoju i finansów Mateusz Morawiecki. Morawiecki powiedział w poniedziałkowym "Gościu Wiadomości" w TVP, pytany o podw ... IPN opublikował nowe dokumenty dot. działań SB wobec Jana Pawła IIWytyczne SB w zakresie fotografowania i filmowania pobytu Jana Pawła II podczas jego wizyty w Polsce w 1987 r. są wśród ok. 40 nowych dokumentów na portalu Archiwum IPN. Nowe dokumenty, w tym fotografie i mapy, dostępne są na stronie www.trzeciapielgrzymka.ipn.gov.pl. Archiwum IPN uzupełniło i zaktualizowało portal w związku z przypadającą w poniedziałe ... Prezydenci Polski i Turcji we wtorek w Warszawie m.in. o bezpieczeństwieWspółpraca w ramach NATO oraz relacje Ankary z UE będą wśród tematów rozmowy prezydenta Andrzeja Dudy z prezydentem Turcji Recepem Tayyipem Erdoganem, który we wtorek złoży wizytę w Polsce. To będzie szczera, otwarta rozmowa, bez tematów tabu - zapowiada szef gabinetu prezydenta Krzysztof Szczerski. Prezydent Erdogan spotka się także w Warszawie z premier ... UE przyjęła nowe, niezależne od ONZ sankcje wobec Korei PółnocnejUnijni ministrowie spraw zagranicznych przyjęli nowe, niezależne od decyzji Rady Bezpieczeństwa ONZ sankcje wobec Korei Północnej, które mają skłonić ten kraj do zaprzestania rozwijania broni jądrowej. Unijny pakiet przewiduje m.in. całkowity zakaz inwestycji. Szefowie dyplomacji "28" rozmawiali o sytuacji na Półwyspie Koreańskim na poniedziałkowym spotkan ... MZ: zespół dot. m.in. rezydentów - powołany, pierwsze spotkanie w piątekMinister zdrowia Konstanty Radziwiłł podpisał zarządzenie ws. powołania zespołu do spraw systemowych rozwiązań finansowych w ochronie zdrowia, przyszłości kadr medycznych i sposobu ich wynagradzania. Powołanie zespołu zapowiedziała po spotkaniu z rezydentami premier Beata Szydło. Pierwsze spotkanie zespołu zaplanowano na 20 października w Centrum Partnerst ... Szydło: nie ma zawodu nauczyciela, jest służbaNie ma zawodu nauczyciela, jest służba - pedagoga, nauczyciela, wychowawcy; to jest wielkie poświęcenie - powiedziała w poniedziałek premier Beata Szydło podczas uroczystości wręczenia stypendiów dla najlepszych uczniów oraz odznaczeń dla nauczycieli. Z okazji Dnia Edukacji Narodowej najlepsi uczniowie z całego kraju odbierają stypendia Prezesa Rady Minist ... Podczas 26. Finału WOŚP zbierać będzie pieniądze na sprzęt dla noworodkówNowoczesny sprzęt dla szpitali położniczych - to cel przyszłorocznego 26. Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy - taką informację podała WOŚP po zakończeniu bicia rekordu w resuscytacji krążeniowo oddechowej. W wydarzeniu wzięło udział ponad 85 tys. osób. Temat przyszłorocznego Finału WOŚP brzmi: "Dla wyrównania szans w leczeniu noworodków". Fundacj ... Radziwiłł rezygnuje z członkostwa w Naczelnej Radzie LekarskiejMinister zdrowia Konstanty Radziwiłł zrezygnował z członkostwa w Naczelnej Radzie Lekarskiej. W liście do szefa NRL podkreślił, że z niezrozumieniem odbiera jego prośbę do międzynarodowych organizacji lekarskich, aby wywarły presję na polski rząd ws. rozmów protestującymi lekarzami. O rezygnacji Radziwiłła poinformowała rzeczniczka resortu zdrowia Milena K ...
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę