Czwartek, 21 lutego 2019 r.   Imieniny: Eleonory, Fortunata, Roberta
Polskie Radio PiK » Kraj - świat
2018-07-11, 09:33 Polska Agencja Prasowa/Daria Porycka

Polski rząd na uchodźstwie uczestniczył w negocjacjach ws. ewakuacji 300 tys. Żydów z Europy

Polski rząd na uchodźstwie brał udział w 1944 roku w negocjowaniu 20 mln franków łapówki dla Heinricha Himmlera w zamian za uwolnienie 300 tys. pozostających przy życiu Żydów z całej Europy - wynika z dokumentów archiwalnych, do których dotarła PAP.
"Po pertraktacjach z Himmlerem, nasz przedstawiciel donosi, że za 20 milionów franków można by ewakuować do państw neutralnych 300.000 Żydów partiami po 15.000 osób miesięcznie" – czytamy w depeszy wysłanej w listopadzie 1944 roku z poselstwa polskiego w Bernie do ambasady RP w Waszyngtonie.

Autorem depeszy skierowanej do Unii Rabinów Ortodoksyjnych jest Isaac Sternbuch, przywódca żydowskiego komitetu Vaad Hatzalah, którego organizacja podjęła pod koniec 1944 roku próbę wykupu Żydów.

W bezpośrednich negocjacjach wspierał ją najprawdopodobniej Jean-Marie Musy, były prezydent Szwajcarii, który prywatnie znał Himmlera sprzed wojny.

Negocjacje te były już w znacznym stopniu opisane przez historyków. Zajmował się nimi między innymi kanadyjski badacz Max Wallace w nieprzetłumaczonej na język polski książce "In The Name of Humanity: The Secret Deal to End the Holocaust".

Jak twierdzi Wallace, to właśnie w fakcie prowadzenia owych tajnych rozmów można szukać przyczyn zatrzymania komór gazowych i krematoriów w Auschwitz w listopadzie 1944 roku.

Jednak w materiałach historycznych, które do tej pory się ukazały na ten temat, wątek polski traktowany był najczęściej jako drugorzędny. Tymczasem depesza nr 102 z 21 listopada 1944 roku, do której dotarła PAP, pokazuje, że to polska dyplomacja była przekaźnikiem najbardziej poufnej informacji o negocjacjach między Himmlerem a środowiskiem amerykańskich Żydów, umożliwiając zbieranie pieniędzy na łapówkę dla Reichsfuehrera.

"Pieniądze deponowalibyśmy w banku szwajcarskim też ratami po milion franków po ewakuacji odnośnej grupy. Projekt w zasadzie przyjęliśmy; zaznaczamy, że nasz przedstawiciel jest osobistością bardzo poważną i wpływową" - pisał w depeszy nr 102 Isaac Sternbuch. PAP dotarła także do innych depesz dotyczących negocjacji z Himmlerem i udziału w nich strony polskiej.

W jednej z nich znajduje się informacja, że Reichsfuehrer w ramach negocjacji obiecał wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach zagłady.

"(…) p. Sternbuch donosi telegraficznie za pośrednictwem poselstwa R.P. w Bernie, iż delegat Panów przywiózł z Berlina propozycję złożenia większej sumy na stopniową ewakuację wszystkich Żydów z Niemiec. Na razie obiecano wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach, z tym, że pertraktacje są w toku i p. Sternbuch zapowiada nadesłanie wkrótce szczegółów akcji. Na interwencję przeprowadzoną za pośrednictwem nuncjatury w Bernie rząd niemiecki potwierdził to samo Watykanowi. Zgodził się ponadto poddać kontroli Międzynarodowego Czerwonego Krzyża obozy na Górnym Śląsku" – napisano w depeszy MSZ z 23 listopada 1944 r. Dokument opatrzono klauzulą "tajne".

Heinrich Himmler po I wojnie światowej związał się z kierowaną przez Hitlera Narodowosocjalistyczną Niemiecką Partią Robotniczą (NSDAP). Uczestniczył w nieudanym puczu nazistów 9 listopada 1923 roku w Monachium. Był twórcą, a potem szefem SS - oddziałów stanowiących gwardię przyboczną Hitlera odpowiedzialną za największe zbrodnie III Rzeszy. Po zdobyciu przez narodowych socjalistów władzy w 1933 roku, kierował całym aparatem policyjnym III Rzeszy, odpowiadając za zbrodnie na terenach okupowanych przez Niemców, w tym za Holokaust. Od 1943 roku kierował MSW. Popełnił samobójstwo po aresztowaniu przez Amerykanów w maju 1945 roku.

Małżeństwo Isaac i Recha Sternbuchowie, liderzy Vaad Hatzalah, uważani są za jednych z największych żydowskich bohaterów akcji ratowania ofiar Zagłady. Po wojnie docenili oni również rolę polskiego posła (ambasadora) w Bernie Aleksandra Ładosia i udostępnienie przez niego szyfrów. "Bez ambasadora Ładosia nie uratowałby się prawie nikt" - pisała o nim Recha Sternbuch.(PAP)

Kraj - świat

2019-01-25, godz. 20:32 Premier: wyszliśmy naprzeciw niektórym postulatom opozycji Wyszliśmy naprzeciw kilku postulatom opozycji, dot. m.in. informacji w Sejmie oraz kontroli śledztwa ws. zabójstwa Pawła Adamowicza przez rodzinę zamordowaneg ... » więcej 2019-01-25, godz. 17:28 Były przewodniczący KNF Marek Chrzanowski opuści areszt Były szef KNF Marek Chrzanowski, po blisko dwóch miesiącach spędzonych w areszcie, wyjdzie na wolność. Sąd Okręgowy w Katowicach utrzymał w piątek w mocy wcze ... » więcej 2019-01-25, godz. 13:21 Pomoc prawna za darmo. Prezydent zaprasza dziennikarzy lokalnych 'Nieodpłatna pomoc prawna - pomoc bliska tobie' to hasło dzisiejszego spotkania prezydenta z dziennikarzami, głównie lokalnych mediów. » więcej 2019-01-25, godz. 12:41 250 tys. pielgrzymów na otwarciu Światowych Dni Młodzieży w Panamie Podczas otwarcia Światowych Dni Młodzieży w Panamie papież Franciszek przywołał swe słowa z ŚDM w Polsce mówiąc: - W Krakowie niektórzy pytali mnie, czy zamie ... » więcej 2019-01-24, godz. 18:15 Papież w Panamie: służba publiczna musi być synonimem uczciwości i sprawiedliwości Papież Franciszek, przebywający w Panamie na 34. Światowych Dniach Młodzieży, w pierwszym przemówieniu w tym kraju powiedział w czwartek, że służba publiczna ... » więcej 2019-01-24, godz. 12:17 Prokuratura: we krwi Stefana W. nie stwierdzono środków psychoaktywnych Badanie krwi Stefana W. wykazało, że w momencie, gdy zaatakował nożem prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza, napastnik nie był pod wpływem środków psychoaktywny ... » więcej 2019-01-24, godz. 07:56 Urzędniczka skarbówki z Bartoszyc stanie przed sądem za brak żarówki w aucie Sąd w Bartoszycach ma zająć się wnioskiem policji o ukaranie Joanny L. obwinionej o jazdę samochodem bez należytego oświetlenia. To efekt głośnej prowokacji k ... » więcej 2019-01-23, godz. 12:34 Po śmierci Adamowicza premier chce rozmawiać o zmianach w prawie Premier Mateusz Morawiecki zaprosił szefów klubów i kół parlamentarnych na spotkanie w piątek o godz. 15.30 - poinformował szef KPRM Michał Dworczyk. » więcej 2019-01-23, godz. 08:36 MEN: nauczyciele szybciej dostaną podwyżki, jest nowa propozycja resortu Minister edukacji narodowej Anna Zalewska zaproponowała podczas wtorkowego spotkania z przedstawicielami związków zawodowych, że nauczyciele mogliby dostać ko ... » więcej 2019-01-22, godz. 21:38 Dar Młodzieży wpłynął do Panamy. Polska młodzież czeka na papieża Żaglowiec Dar Młodzieży, uczestniczący w Rejsie Niepodległości, dotarł we wtorek do Panamy, gdzie rozpoczęły się Światowe Dni Młodzieży. Polska młodzież, któr ... » więcej
3456789