Poniedziałek, 19 listopada 2018 r.   Imieniny: Seweryny, Maksyma, Salomei
Polskie Radio PiK » Kraj - świat
2018-07-11, 09:33 Polska Agencja Prasowa/Daria Porycka

Polski rząd na uchodźstwie uczestniczył w negocjacjach ws. ewakuacji 300 tys. Żydów z Europy

Polski rząd na uchodźstwie brał udział w 1944 roku w negocjowaniu 20 mln franków łapówki dla Heinricha Himmlera w zamian za uwolnienie 300 tys. pozostających przy życiu Żydów z całej Europy - wynika z dokumentów archiwalnych, do których dotarła PAP.
"Po pertraktacjach z Himmlerem, nasz przedstawiciel donosi, że za 20 milionów franków można by ewakuować do państw neutralnych 300.000 Żydów partiami po 15.000 osób miesięcznie" – czytamy w depeszy wysłanej w listopadzie 1944 roku z poselstwa polskiego w Bernie do ambasady RP w Waszyngtonie.

Autorem depeszy skierowanej do Unii Rabinów Ortodoksyjnych jest Isaac Sternbuch, przywódca żydowskiego komitetu Vaad Hatzalah, którego organizacja podjęła pod koniec 1944 roku próbę wykupu Żydów.

W bezpośrednich negocjacjach wspierał ją najprawdopodobniej Jean-Marie Musy, były prezydent Szwajcarii, który prywatnie znał Himmlera sprzed wojny.

Negocjacje te były już w znacznym stopniu opisane przez historyków. Zajmował się nimi między innymi kanadyjski badacz Max Wallace w nieprzetłumaczonej na język polski książce "In The Name of Humanity: The Secret Deal to End the Holocaust".

Jak twierdzi Wallace, to właśnie w fakcie prowadzenia owych tajnych rozmów można szukać przyczyn zatrzymania komór gazowych i krematoriów w Auschwitz w listopadzie 1944 roku.

Jednak w materiałach historycznych, które do tej pory się ukazały na ten temat, wątek polski traktowany był najczęściej jako drugorzędny. Tymczasem depesza nr 102 z 21 listopada 1944 roku, do której dotarła PAP, pokazuje, że to polska dyplomacja była przekaźnikiem najbardziej poufnej informacji o negocjacjach między Himmlerem a środowiskiem amerykańskich Żydów, umożliwiając zbieranie pieniędzy na łapówkę dla Reichsfuehrera.

"Pieniądze deponowalibyśmy w banku szwajcarskim też ratami po milion franków po ewakuacji odnośnej grupy. Projekt w zasadzie przyjęliśmy; zaznaczamy, że nasz przedstawiciel jest osobistością bardzo poważną i wpływową" - pisał w depeszy nr 102 Isaac Sternbuch. PAP dotarła także do innych depesz dotyczących negocjacji z Himmlerem i udziału w nich strony polskiej.

W jednej z nich znajduje się informacja, że Reichsfuehrer w ramach negocjacji obiecał wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach zagłady.

"(…) p. Sternbuch donosi telegraficznie za pośrednictwem poselstwa R.P. w Bernie, iż delegat Panów przywiózł z Berlina propozycję złożenia większej sumy na stopniową ewakuację wszystkich Żydów z Niemiec. Na razie obiecano wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach, z tym, że pertraktacje są w toku i p. Sternbuch zapowiada nadesłanie wkrótce szczegółów akcji. Na interwencję przeprowadzoną za pośrednictwem nuncjatury w Bernie rząd niemiecki potwierdził to samo Watykanowi. Zgodził się ponadto poddać kontroli Międzynarodowego Czerwonego Krzyża obozy na Górnym Śląsku" – napisano w depeszy MSZ z 23 listopada 1944 r. Dokument opatrzono klauzulą "tajne".

Heinrich Himmler po I wojnie światowej związał się z kierowaną przez Hitlera Narodowosocjalistyczną Niemiecką Partią Robotniczą (NSDAP). Uczestniczył w nieudanym puczu nazistów 9 listopada 1923 roku w Monachium. Był twórcą, a potem szefem SS - oddziałów stanowiących gwardię przyboczną Hitlera odpowiedzialną za największe zbrodnie III Rzeszy. Po zdobyciu przez narodowych socjalistów władzy w 1933 roku, kierował całym aparatem policyjnym III Rzeszy, odpowiadając za zbrodnie na terenach okupowanych przez Niemców, w tym za Holokaust. Od 1943 roku kierował MSW. Popełnił samobójstwo po aresztowaniu przez Amerykanów w maju 1945 roku.

Małżeństwo Isaac i Recha Sternbuchowie, liderzy Vaad Hatzalah, uważani są za jednych z największych żydowskich bohaterów akcji ratowania ofiar Zagłady. Po wojnie docenili oni również rolę polskiego posła (ambasadora) w Bernie Aleksandra Ładosia i udostępnienie przez niego szyfrów. "Bez ambasadora Ładosia nie uratowałby się prawie nikt" - pisała o nim Recha Sternbuch.(PAP)

Kraj - świat

2018-11-07, godz. 05:45 Błaszczak: jestem pełen obaw, jeśli chodzi o prowokacje 11 listopada Jestem pełen obaw, jeśli chodzi o prowokacje 11 listopada zarówno ze strony nacjonalistycznej, jak i skrajnie lewicowej, lewackiej - tak szef MON Mariusz Błas ... » więcej 2018-11-06, godz. 15:13 Brudziński: Nie podpiszę porozumienia, które jest niemożliwe do spełnienia Chcę podpisać porozumienie, ale nie podpiszę takiego, wobec którego będę wiedział, że jest nierealne do zrealizowania i do spełnienia - powiedział we wtorek s ... » więcej 2018-11-06, godz. 15:06 O zdrowiu pod jednym numerem telefonu Od poniedziałku pod jednym numerem telefonu będzie można uzyskać kompleksowe informacje o systemie ochrony zdrowia, prawach pacjenta, a także złożyć skargę w ... » więcej 2018-11-05, godz. 18:45 Zakładniczki na poczcie w Reggio Emilia wolne, napastnik zatrzymany Mężczyzna, który w Reggio Emilia na północy Włoch przetrzymywał w poniedziałek przez siedem godzin cztery zakładniczki na poczcie, oddał się w ręce karabinier ... » więcej 2018-11-05, godz. 17:49 Tusk: nie zapewniłem synowi ochrony kontrwywiadowczej; zabrakło mi wyobraźni Nie zapewniłem synowi ochrony wywiadowczej, nie miałem takiej wyobraźni - stwierdził premier Donald Tusk w czasie poniedziałkowego przesłuchania przed sejmową ... » więcej 2018-11-05, godz. 14:30 Prezydent zaapelował o wywieszenie flag 11 listopada i odśpiewanie hymnu O wywieszenie flag państwowych 11 listopada oraz o odśpiewanie hymnu narodowego o godz. 12 w rocznicę 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości - zaape ... » więcej 2018-11-05, godz. 14:00 PKW: w drugiej turze wybrano 649 wójtów, burmistrzów i prezydentów miast W drugiej turze wybrano 341 wójtów, 264 burmistrzów i 44 prezydentów miast w 649 gminach i miastach - podała w poniedziałek Państwowa Komisja Wyborcza przedst ... » więcej 2018-11-05, godz. 10:44 Donald Tusk przed komisją śledczą ds. Amber Gold Przyjechałem, by odpowiadać na pytania, nawet jeśli mam świadomość, czemu służy ta komisja - powiedział były premier Donald Tusk przed przesłuchaniem przez ko ... » więcej 2018-11-05, godz. 09:00 Od środy 50 osób zginęło w wypadkach Od środy w wyniku wypadków w całym kraju zginęło co najmniej 50 osób - poinformowała Komenda Główna Policji. W wyniku zakończonej akcji 'Znicz' funkcjonariusz ... » więcej 2018-11-05, godz. 08:30 18. przypadek podejrzenia zachorowania na odrę na Mazowszu Na Mazowszu zgłoszono już 18 przypadków zachorowań i podejrzeń zachorowań na odrę - 17 w powiecie pruszkowskim i jedno na terenie powiatu warszawskiego - poda ... » więcej
2345678