duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kraj - świat »

Polski rząd na uchodźstwie uczestniczył w negocjacjach ws. ewakuacji 300 tys. Żydów z Europy

Polska Agencja Prasowa / Daria Porycka

Polski rząd na uchodźstwie brał udział w 1944 roku w negocjowaniu 20 mln franków łapówki dla Heinricha Himmlera w zamian za uwolnienie 300 tys. pozostających przy życiu Żydów z całej Europy - wynika z dokumentów archiwalnych, do których dotarła PAP.
"Po pertraktacjach z Himmlerem, nasz przedstawiciel donosi, że za 20 milionów franków można by ewakuować do państw neutralnych 300.000 Żydów partiami po 15.000 osób miesięcznie" – czytamy w depeszy wysłanej w listopadzie 1944 roku z poselstwa polskiego w Bernie do ambasady RP w Waszyngtonie.

Autorem depeszy skierowanej do Unii Rabinów Ortodoksyjnych jest Isaac Sternbuch, przywódca żydowskiego komitetu Vaad Hatzalah, którego organizacja podjęła pod koniec 1944 roku próbę wykupu Żydów.

W bezpośrednich negocjacjach wspierał ją najprawdopodobniej Jean-Marie Musy, były prezydent Szwajcarii, który prywatnie znał Himmlera sprzed wojny.

Negocjacje te były już w znacznym stopniu opisane przez historyków. Zajmował się nimi między innymi kanadyjski badacz Max Wallace w nieprzetłumaczonej na język polski książce "In The Name of Humanity: The Secret Deal to End the Holocaust".

Jak twierdzi Wallace, to właśnie w fakcie prowadzenia owych tajnych rozmów można szukać przyczyn zatrzymania komór gazowych i krematoriów w Auschwitz w listopadzie 1944 roku.

Jednak w materiałach historycznych, które do tej pory się ukazały na ten temat, wątek polski traktowany był najczęściej jako drugorzędny. Tymczasem depesza nr 102 z 21 listopada 1944 roku, do której dotarła PAP, pokazuje, że to polska dyplomacja była przekaźnikiem najbardziej poufnej informacji o negocjacjach między Himmlerem a środowiskiem amerykańskich Żydów, umożliwiając zbieranie pieniędzy na łapówkę dla Reichsfuehrera.

"Pieniądze deponowalibyśmy w banku szwajcarskim też ratami po milion franków po ewakuacji odnośnej grupy. Projekt w zasadzie przyjęliśmy; zaznaczamy, że nasz przedstawiciel jest osobistością bardzo poważną i wpływową" - pisał w depeszy nr 102 Isaac Sternbuch. PAP dotarła także do innych depesz dotyczących negocjacji z Himmlerem i udziału w nich strony polskiej.

W jednej z nich znajduje się informacja, że Reichsfuehrer w ramach negocjacji obiecał wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach zagłady.

"(…) p. Sternbuch donosi telegraficznie za pośrednictwem poselstwa R.P. w Bernie, iż delegat Panów przywiózł z Berlina propozycję złożenia większej sumy na stopniową ewakuację wszystkich Żydów z Niemiec. Na razie obiecano wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach, z tym, że pertraktacje są w toku i p. Sternbuch zapowiada nadesłanie wkrótce szczegółów akcji. Na interwencję przeprowadzoną za pośrednictwem nuncjatury w Bernie rząd niemiecki potwierdził to samo Watykanowi. Zgodził się ponadto poddać kontroli Międzynarodowego Czerwonego Krzyża obozy na Górnym Śląsku" – napisano w depeszy MSZ z 23 listopada 1944 r. Dokument opatrzono klauzulą "tajne".

Heinrich Himmler po I wojnie światowej związał się z kierowaną przez Hitlera Narodowosocjalistyczną Niemiecką Partią Robotniczą (NSDAP). Uczestniczył w nieudanym puczu nazistów 9 listopada 1923 roku w Monachium. Był twórcą, a potem szefem SS - oddziałów stanowiących gwardię przyboczną Hitlera odpowiedzialną za największe zbrodnie III Rzeszy. Po zdobyciu przez narodowych socjalistów władzy w 1933 roku, kierował całym aparatem policyjnym III Rzeszy, odpowiadając za zbrodnie na terenach okupowanych przez Niemców, w tym za Holokaust. Od 1943 roku kierował MSW. Popełnił samobójstwo po aresztowaniu przez Amerykanów w maju 1945 roku.

Małżeństwo Isaac i Recha Sternbuchowie, liderzy Vaad Hatzalah, uważani są za jednych z największych żydowskich bohaterów akcji ratowania ofiar Zagłady. Po wojnie docenili oni również rolę polskiego posła (ambasadora) w Bernie Aleksandra Ładosia i udostępnienie przez niego szyfrów. "Bez ambasadora Ładosia nie uratowałby się prawie nikt" - pisała o nim Recha Sternbuch.(PAP)

Abonament

Kraj - świat

Królowa Elżbieta II przyjęla prezydenta Donalda Trumpa na zamku w Windsorze. Fot. PAP/EPA/SGT PAUL RANDALL RLC/BRITISH MINISTRY OF DEFENCE/HANDOUTDonald Trump spotkał się z królową Elżbietą IIAmerykański prezydent Donald Trump spotkał się w piątek, na zakończenie swojego oficjalnego programu wizyty w Zjednoczonym Królestwie, z brytyjską królową Elżbietą II. Kolejne dwa dni spędzi na wypoczynku w Szkocji, skąd pochodziła jego matka. Trump - który wielokrotnie publicznie mówił o swoim podziwie dla brytyjskiej monarchini, nazywając ją "wspaniałą k ... 12 agentów rosyjskiego wywiadu postawiono w stan oskarżenia ws. RussiagateFederalna wielka ława przysięgłych postawiła w piątek w stan oskarżenia 12 agentów rosyjskiego wywiadu w ramach dochodzenia w sprawie ingerencji Rosji w wybory w USA prowadzonego przez prokuratora specjalnego Roberta Muellera - podał resort sprawiedliwości. Zastępca prokuratora generalnego i ministra sprawiedliwości Rod Rosenstein powiedział, że na początk ... May i Trump chwalą relacje i zapowiadają umowę handlowąBrytyjska premier Theresa May i prezydent USA Donald Trump zapewnili w piątek, że pomiędzy ich państwami istnieją doskonałe relacje, oraz zapowiedzieli wypracowanie porozumienia handlowego po wyjściu Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej. Podczas wspólnej konferencji prasowej po rozmowach w podmiejskiej rezydencji szefowej rządu w Chequers liderzy obu pańs ... MRPiPS opublikowało projekt ustawy o Funduszu SolidarnościowymProjekt ustawy zakładający utworzenie Solidarnościowego Funduszu Wsparcia Osób Niepełnosprawnych został w piątek opublikowany przez MRPiPS. Fundusz ma być zasilany z części składki na Fundusz Pracy oraz z "daniny solidarnościowej" od osób zarabiających ponad 1 mln zł rocznie. W połowie maja rząd przedstawił propozycję nowego modelu finansowania wsparcia dl ... Jest umowa o współpracy Polski i USA w biomedycynieMinister zdrowia Łukasz Szumowski w piątek w Waszyngtonie podpisał z sekretarzem Departamentu Zdrowia i Opieki Społecznej USA, Alexem Azarem, porozumienie o dwustronnej współpracy Stanów Zjednoczonych i Polski w obszarze nauk biomedycznych. "Umowa z USA pomoże w realizacji jednego z moich priorytetów, czyli powołania Agencji Badań Klinicznych i rozwoju nau ... Rolnicy zapowiadają dalsze protesty, jeśli premier nie odpowie na ich petycjęRolnicy, którzy w piątek przez kilka godzin protestowali w Warszawie, zapowiadają, że jeżeli premier nie odpowie na ich petycję, będą dalej protestować - poinformował w piątek dziennikarzy jeden z liderów protestu prezes Unii Warzywno - Ziemniaczanej Michał Kołodziejczak. "Mamy taki plan, który zaskoczy was wszystkich i będzie to akcja, której w Europie je ... IMGW ostrzega przed intensywnym deszczem i burzami z grademIMGW wydał ostrzeżenia pierwszego stopnia m.in. dla województw podlaskiego, warmińsko-mazurskiego i mazowieckiego. Instytut ostrzega przed burzami z gradem i intensywnymi opadami deszczu z burzami. Ostrzeżenia pierwszego stopnia wciąż obowiązują dla województw: pomorskiego, warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, mazowieckiego, kujawsko-pomorskiego, lubelskieg ... Prezydent podpisał nowelę ustawy o UKSWUtworzenie na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie kierunku lekarskiego i prowadzenie go w nowo powołanym Collegium Medicum umożliwia nowela ustawy o utworzeniu UKSW, którą na piątkowej uroczystości na tej uczelni podpisał prezydent Andrzej Duda. "To bardzo ważne, że taka właśnie uczelnia jako pierwsza uczelnia w naszej części Europy bę ... Uczestnicy protestu RON z zakazem wejścia na teren SejmuUczestnicy protestu okupacyjnego z kwietnia i maja zostali objęci zawieszeniem możliwości wejścia na teren Sejmu - poinformował dyrektor Centrum Informacyjnego Sejmu Andrzej Grzegrzółka. Wyjaśnił, że takie rozwiązanie stosuje się wobec osób, które nie przestrzegają przepisów porządkowych. "Decyzją Komendanta Straży Marszałkowskiej uczestnicy protestu okupa ... IPN umorzył śledztwo ws. dokumentów TW BolekIPN umorzył śledztwo ws. podrobienia przez funkcjonariuszy SB akt TW Bolek - poinformował Instytut w piątek w komunikacie. O konieczności kontynuacji śledztwa zdecydował na początku roku sąd w Gdańsku. Jak poinformowano w komunikacie opublikowanym w piątek na stronie IPN, 2 lipca "prokurator Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu ...
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę