Czwartek, 21 lutego 2019 r.   Imieniny: Eleonory, Fortunata, Roberta
Polskie Radio PiK » Kraj - świat
2018-07-11, 09:33 Polska Agencja Prasowa/Daria Porycka

Polski rząd na uchodźstwie uczestniczył w negocjacjach ws. ewakuacji 300 tys. Żydów z Europy

Polski rząd na uchodźstwie brał udział w 1944 roku w negocjowaniu 20 mln franków łapówki dla Heinricha Himmlera w zamian za uwolnienie 300 tys. pozostających przy życiu Żydów z całej Europy - wynika z dokumentów archiwalnych, do których dotarła PAP.
"Po pertraktacjach z Himmlerem, nasz przedstawiciel donosi, że za 20 milionów franków można by ewakuować do państw neutralnych 300.000 Żydów partiami po 15.000 osób miesięcznie" – czytamy w depeszy wysłanej w listopadzie 1944 roku z poselstwa polskiego w Bernie do ambasady RP w Waszyngtonie.

Autorem depeszy skierowanej do Unii Rabinów Ortodoksyjnych jest Isaac Sternbuch, przywódca żydowskiego komitetu Vaad Hatzalah, którego organizacja podjęła pod koniec 1944 roku próbę wykupu Żydów.

W bezpośrednich negocjacjach wspierał ją najprawdopodobniej Jean-Marie Musy, były prezydent Szwajcarii, który prywatnie znał Himmlera sprzed wojny.

Negocjacje te były już w znacznym stopniu opisane przez historyków. Zajmował się nimi między innymi kanadyjski badacz Max Wallace w nieprzetłumaczonej na język polski książce "In The Name of Humanity: The Secret Deal to End the Holocaust".

Jak twierdzi Wallace, to właśnie w fakcie prowadzenia owych tajnych rozmów można szukać przyczyn zatrzymania komór gazowych i krematoriów w Auschwitz w listopadzie 1944 roku.

Jednak w materiałach historycznych, które do tej pory się ukazały na ten temat, wątek polski traktowany był najczęściej jako drugorzędny. Tymczasem depesza nr 102 z 21 listopada 1944 roku, do której dotarła PAP, pokazuje, że to polska dyplomacja była przekaźnikiem najbardziej poufnej informacji o negocjacjach między Himmlerem a środowiskiem amerykańskich Żydów, umożliwiając zbieranie pieniędzy na łapówkę dla Reichsfuehrera.

"Pieniądze deponowalibyśmy w banku szwajcarskim też ratami po milion franków po ewakuacji odnośnej grupy. Projekt w zasadzie przyjęliśmy; zaznaczamy, że nasz przedstawiciel jest osobistością bardzo poważną i wpływową" - pisał w depeszy nr 102 Isaac Sternbuch. PAP dotarła także do innych depesz dotyczących negocjacji z Himmlerem i udziału w nich strony polskiej.

W jednej z nich znajduje się informacja, że Reichsfuehrer w ramach negocjacji obiecał wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach zagłady.

"(…) p. Sternbuch donosi telegraficznie za pośrednictwem poselstwa R.P. w Bernie, iż delegat Panów przywiózł z Berlina propozycję złożenia większej sumy na stopniową ewakuację wszystkich Żydów z Niemiec. Na razie obiecano wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach, z tym, że pertraktacje są w toku i p. Sternbuch zapowiada nadesłanie wkrótce szczegółów akcji. Na interwencję przeprowadzoną za pośrednictwem nuncjatury w Bernie rząd niemiecki potwierdził to samo Watykanowi. Zgodził się ponadto poddać kontroli Międzynarodowego Czerwonego Krzyża obozy na Górnym Śląsku" – napisano w depeszy MSZ z 23 listopada 1944 r. Dokument opatrzono klauzulą "tajne".

Heinrich Himmler po I wojnie światowej związał się z kierowaną przez Hitlera Narodowosocjalistyczną Niemiecką Partią Robotniczą (NSDAP). Uczestniczył w nieudanym puczu nazistów 9 listopada 1923 roku w Monachium. Był twórcą, a potem szefem SS - oddziałów stanowiących gwardię przyboczną Hitlera odpowiedzialną za największe zbrodnie III Rzeszy. Po zdobyciu przez narodowych socjalistów władzy w 1933 roku, kierował całym aparatem policyjnym III Rzeszy, odpowiadając za zbrodnie na terenach okupowanych przez Niemców, w tym za Holokaust. Od 1943 roku kierował MSW. Popełnił samobójstwo po aresztowaniu przez Amerykanów w maju 1945 roku.

Małżeństwo Isaac i Recha Sternbuchowie, liderzy Vaad Hatzalah, uważani są za jednych z największych żydowskich bohaterów akcji ratowania ofiar Zagłady. Po wojnie docenili oni również rolę polskiego posła (ambasadora) w Bernie Aleksandra Ładosia i udostępnienie przez niego szyfrów. "Bez ambasadora Ładosia nie uratowałby się prawie nikt" - pisała o nim Recha Sternbuch.(PAP)

Kraj - świat

2019-02-16, godz. 11:22 Uroczystości pogrzebowe byłego premiera Jana Olszewskiego W Bazylice Archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie rozpoczęły się główne uroczystości pogrzebowe Jana Olszewskiego. Były premier spoczął na cmentarz ... » więcej 2019-02-15, godz. 19:20 Trump ogłosi stan wyjątkowy, by bez zgody Kongresu zbudować mur na granicy Prezydent USA Donald Trump powtórzył w piątek, że ogłosi stan wyjątkowy, by bez zgody Kongresu zdobyć fundusze na mur na granicy z Meksykiem; dodał, że wykorz ... » więcej 2019-02-15, godz. 15:37 Wojewoda pomorski wydał decyzję o zezwoleniu na realizację przekopu przez Mierzeję Wiślaną Wojewoda pomorski wydał decyzję o zezwoleniu na realizację przekopu przez Mierzeję Wiślaną. Decyzja posiada rygor natychmiastowej wykonalności i dotyczy częśc ... » więcej 2019-02-14, godz. 08:39 Drugiego dnia konferencji bliskowschodniej m.in. wystąpienia Pence'a, Morawieckiego i Kushnera Po godz. 9 w czwartek w Warszawie rozpocznie się drugi dzień konferencji poświęconej sprawom pokoju i bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie. Podczas obrad spodz ... » więcej 2019-02-14, godz. 08:04 Prezydent: system artyleryjski HIMARS posłuży bezpieczeństwu Polski i regionu Zakup amerykańskiego systemu artylerii rakietowej HIMARS doprowadzi do wzmocnienia potencjału obronnego polskiej armii, a także bezpieczeństwa naszej części E ... » więcej 2019-02-14, godz. 06:52 Badanie: 79 proc. Polaków wierzy w miłość na całe życie Miłość nadaje sens życiu - uważa 90 proc. Polaków, ankietowanych w ramach badania „Jak kochają Polacy?”. Aż 79 proc. badanych wierzy w miłość na całe życie. W ... » więcej 2019-02-13, godz. 19:31 Pence: Możecie być pewni, że USA nie zawahają się, by wykonać deklarację dot. naszej wspólnej obrony Możecie być pewni tego, że Stany Zjednoczone Ameryki nigdy nie będą się wahały, by wykonać deklarację dotyczące naszej wspólnej obrony - zadeklarował w środę ... » więcej 2019-02-13, godz. 16:31 W Warszawie podpisano umowę na dostawę amerykańskiego systemu artylerii rakietowej HIMARS W środę w Warszawie została podpisana umowa na dostawę amerykańskiego systemu artylerii rakietowej HIMARS. Cena za 20 wyrzutni z amunicją, kupowanych w ramach ... » więcej 2019-02-13, godz. 08:22 Dialog, tolerancja i pokój. Świętujemy Światowy Dzień Radia! [wideo] 13 lutego obchodzimy 'World Radio Day' czyli 'Światowy Dzień Radia' - dzień świętowania radia jako medium, poprawy międzynarodowej współpracy między nadawcami ... » więcej 2019-02-12, godz. 13:08 Znane szczegóły pogrzebu Jana Olszewskiego. I termin żałoby narodowej - Uroczystości pogrzebowe byłego premiera Jana Olszewskiego będą dwudniowe - potrwają w piątek i sobotę. Miejscem pochówku będą Powązki Wojskowe - poinformowa ... » więcej
1234567