Niedziela, 09 sierpnia 2020 r.   Imieniny: Romana, Ryszarda, Edyty
Polskie Radio PiK » O nas

Historia magistra vitae est

Historia Polskiego Radia na Pomorzu i Kujawach trwa już 85 lat. To jedyna tego typu instytucja o takiej historii i tradycji obejmująca cały region. Wszystko zaczęło się od Rozgłośni Pomorskiej Polskiego Radia w Toruniu. Polskie Radio spełniało wtedy wiele doniosłych funkcji w procesie odbudowy państwowości i kultury polskiej. Promocja języka, muzyki, nauki, sportu, rozrywki odegrała znaczącą rolę w rozwoju świadomości narodowej Polaków, szczególnie w rejonach zagrożonych i spornych. Nic dziwnego, że to właśnie przedwojenna radiofonia spotkała się z taką agresją ze strony Niemców, którzy, wycofując się w 1945 roku, zniszczyli również nadajnik i budynek radiostacji pomorskiej.

Budynek i nadajnik Rozgłośni Pomorskiej Polskiego Radia we wsi Stawki pod Toruniem (1935 r.) – miedzioryt.
< Budynek i nadajnik Rozgłośni Pomorskiej Polskiego Radia
we wsi Stawki pod Toruniem (1935 r.) – miedzioryt.

Powojenne dzieje Polskiego Radia w naszym regionie, mimo komunistycznego reżimu, mają też swoje jasne strony. Należą do nich z pewnością konsekwencja i determinacja naszych poprzedników w odbudowie (a właściwie budowie) infrastruktury radiowej. Działalność misyjna w tym okresie polegała przede wszystkim na docieraniu z polskim słowem i muzyką do najdalszych zakątków województwa pomorskiego (bydgoskiego) nie tylko za pomocą fal radiowych ale też radiofonii przewodowej. Równą wagę przykładano do zasięgu dziennikarskich penetracji, który początkowo wykraczał nawet poza granice województwa. Szczególne zasługi w „kolbergowskim” dziele rejestracji unikatowych przejawów kultury ludowej należy przypisać Annie Jachninie i Pawłowi Billertowi.

Misja radiowych reporterów zaowocowała zbiorem nagrań pieśni, piosenek, zwyczajów, opowieści, gadek, występów i koncertów zespołów ludowych, ale też utworami ludowymi wykonanymi przez profesjonalne zespoły działające w rozgłośni. Równie cenne są zbiory muzyczne dokumentujące działalność zespołów i solistów ze słynną Orkiestry Rozgłośni Bydgoskiej Arnolda Rezlera na czele.Tablica pamiątkowa z okazji nadania imienia Arnolda Rezlera studiu S–1 rozgłośni bydgoskiej.
Tablica pamiątkowa z okazji nadania imienia Arnolda Rezlera studiu S–1 rozgłośni bydgoskiej.

Rozgłośnia Polskiego Radia Pomorza i Kujaw na straży historii i kultury regionu

Polskie Radio PiK rejestruje i archiwizuje wszystkie ważne dla regionu wydarzenia. Na szczególną uwagę zasługuje dorobek intelektualny i artystyczny. Stąd współpraca z uczelniami i ośrodkami kultury Pomorza i Kujaw, której wynikiem są nie tylko audycje, ale też publikacje np. Głosy na temat (wypowiedzi profesorów UMK na antenie), czy też seria artykułów opartych na archiwalnych zbiorach rozgłośni o dorobku muzycznym regionu m.in. w zeszytach naukowych Akademii Muzycznej w Bydgoszczy. Rejestracje i relacje z wydarzeń kulturalnych (festiwali i konkursów muzycznych, operowych, teatralnych, filmowych), sprawozdania, recenzje i reportaże stanowią doskonały przegląd życia kulturalnego regionu i ta właśnie działalność rozgłośni została uhonorowana m.in. zaszczytnym tytułem Mecenasa Kultury, a kilku pracowników otrzymało odznakę Zasłużony Działacz Kultury.

Problemy społeczne i integracja społeczności lokalnych

Nasza misja jest dostosowana do bieżących problemów społeczeństwa regionu. Przedstawia prawdziwe (a nie sensacyjne) wątki życia ludzi na Pomorzu i Kujawach, kierując się uniwersalnymi, chrześcijańskimi wartościami (Ustawa o radiofonii i telewizji, rozdział. 4, art. 21.). W audycjach publicystycznych podejmowane są tematy ze wszystkich dziedzin począwszy od spraw bieżących i relacji międzyludzkich, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci, seniorów, osób niepełnosprawnych, skończywszy na wartościach patriotycznych, religijnych, duchowych i transcendentalnych. Słuchacze mogą obserwować rozwój swoich miejscowości w ujęciu lokalnym, regionalnym (i ponadregionalnym), a także historycznym. Archiwum radiowe zawiera m.in. dokumenty audialne absolutnie unikatowego cyklu Alfabet Gmin (potem też Galeria Powiatów) i jego późniejszej edycji pn. Co w gminie piszczy. Na bieżąco życie regionu relacjonuje m.in. radiowy Magazyn Informacyjny (Dziennik Pomorza i Kujaw, Puls regionu).
Studio Radiowe w Brodnicy (2000)
Studio Radiowe w Brodnicy (2000)

Forma realizacji misji

Wyjątkowość Polskiego Radia PiK polega też na sposobie realizacji zadań misyjnych. To przede wszystkim wykorzystanie zarówno tych znanych od dawna, jak i nowych gatunków dziennikarskich, uwzględniających specyfikę przekazu radiowego. Poszukiwanie ciągle nowych form i sposobów podniesienia atrakcyjności audycji legły u podstaw organizowanego od lat przez naszą rozgłośnię Międzynarodowego Konkursu Artystycznych Form Radiowych i Warsztatów Sztuki Radiowej Grand PiK. Na naszej antenie można posłuchać prac najlepszych twórców, do których zaliczyć należy również pracowników Polskiego Radia PiK, uhonorowanych nagrodami w krajowych i międzynarodowych konkursach. Reportaż (łac. reportare – przenosić) ma wyjątkowo właściwą nazwę właśnie w wydaniu radiowym. Radiofonizacja rzeczywistych sytuacji, przy pomocy tylko i wyłącznie dźwięku, może, jak najlepszy film, przenieść słuchacza w samo centrum wydarzenia. Podobnie słuchowisko (teatr radiowy), opierające się jednak najczęściej na tematach fikcyjnych, dostarcza słuchaczom niezapomnianych wrażeń. Rozgłośnia zrealizowała wiele takich spektakli także poza rozgłośnią, jak choćby głośny Akropolis! z jednoczesną transmisją z Teatru Polskiego w Bydgoszczy (pierwsze w Polsce słuchowisko realizowane na żywo z udziałem publiczności), czy Mimesis z zabytkowej chaty mennonickiej w Chrystkowie. Warto wspomnieć też wyjątkowy dramat radiowy W środku słońca gromadzi się popiół zrealizowany w technologii 5.1 (Dolby surround) i jego prezentację w otwartej przestrzeni wśród ruin pałacu w Runowie podczas konkursu Grand PiK 2014.
W środku słońca gromadzi się popiół
W środku słońca gromadzi się popiół
Akropolis!
Akropolis!

Technologia misji

Osiągnięcia rozgłośni w Bydgoszczy w dziedzinie techniki radiowej można odnotować już w pierwszych latach powojennej działalności. Pierwszy Komitet Radiofonizacji (Pomorza), pierwsza radiostacja w Bydgoszczy zbudowana w najkrótszym czasie, pierwsze miejsce w ilości zainstalowanych głośników radiowych. W czasach współczesnych – pierwsza w Polsce strona internetowa i pierwsze w Polsce (a może i na świecie) profesjonalne Archiwum Dokumentów Fonicznych sprzężone z portalem archiwum.radiopik.pl. Tu udostępnione są wszystkie audycje zachowane na przestrzeni ponad 85-letniej działalności rozgłośni. Prezentacja online jest najnowocześniejszym sposobem udostępniania treści audialnych. Archiwum i portal umożliwiają nie tylko odsłuch nagrań, ale też ich udział w internetowym hipertekście poprzez linkowanie poszczególnych pozycji. Zachowanie dla przyszłych pokoleń nagrań radiowych jako części dziedzictwa narodowego oraz umożliwienie publicznego dostępu do zasobów archiwalnych jest kwintesencją misji rozgłośni radia publicznego.


Marek Rzepa, Bydgoszcz 01-03.05.2020