Czwartek, 01 października 2020 r.   Imieniny: Danuty, Remigiusza, Teresy
Polskie Radio PiK » Rozmowa dnia » Rozmowa dnia
Ogłoszenie własne nadawcy
2019-12-13, 06:45 Katarzyna Prętkowska

Prof. Wojciech Polak [wideo]

Prof. Wojciech Polak./fot. PR PiK/archiwum
Prof. Wojciech Polak./fot. PR PiK/archiwum
Rozmowa Dnia - prof. Wojciech Polak
Ponad 40 proc. Polaków uważa, że wprowadzenie stanu wojennego było słuszną decyzją. 58 proc. nie potrafi wskazać dokładnie kiedy został ogłoszony – o tym, czego dziś jeszcze nie wiemy o stanie wojennym i o trudnym rozliczaniu historii rozmawialiśmy w piątkowej Rozmowie Dnia. W 38. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego w Polsce gościem Polskiego Radia PiK był prof. Wojciech Polak, historyk UMK i członek Kolegium IPN.

Katarzyna Prętkowska: W 1981 roku był pan profesor studentem historii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Jak z perspektywy młodego człowieka wyglądała noc z 12 na 13 grudnia. Co pan wtedy, i w kolejnych dniach czuł, przeżywał?

Oczywiście to był koszmar. My wtedy, jako studenci, zakończyliśmy długotrwały, wielotygodniowy strajk. Byliśmy i zmęczeni, i rozluźnieni i nagle nastąpiło potężne uderzenie, którego nikt się nie spodziewał, chociaż tak na zdrowy rozum można było przewidywać, że nastąpi jakieś siłowe rozwiązanie, ale wszyscy mieli nadzieję, że jednak do tego nie dojdzie. Panowało takie trochę myślenie życzeniowe, takie wish for thinking, że na pewno do tego nie dojdzie. Prawda okazała się, no niestety, inna. Szok był olbrzymi. Wielu moich kolegów zostało internowanych. Ja, z grupą ocaleńców, od razu podjęliśmy działania. W pierwszych dniach stanu wojennego trafiłem do Gdańska, 15 grudnia wieczorem pojechałem do Gdańska. Byłem w stoczni, brałem udział w rozruchach 16 grudnia, przed dworcem głównym. To chyba były największe zamieszki uliczne w dziejach PRL -u. To, co się tam się działo, to było piekło na ziemi...

Jak pan odbierał wówczas, jako młody człowiek, być może nieświadomy wielu spraw, ten oficjalny przekaz komunistycznej władzy o tym, że stan wojenny jest konieczny, że gdyby nie to, mielibyśmy interwencję wojsk radzieckich w Polsce.

W tamtym czasie mieliśmy wszyscy daleko daleko idący dystans do treści przekazywanych w radiu, w telewizji. Tego się człowiek uczył latami. Nikt nie brał na poważnie, już od czasów Gierka, tego, co pisano w gazetach, czy co mówiono w Dzienniku Telewizyjnym. Dlatego nikt nie zwracał uwagi na te przekazy. Dzisiaj, po latach, jako historyk, wiem, że to, co mówił Jaruzelski, nie było prawdą. Sowieci myśl o interwencji odrzucili już wiosną 1981 roku. Mało tego, prawda jest odwrotna. To generał Jaruzelski w grudniu, przed wprowadzeniem stanu wojennego, apelował do czynników sowieckich, przede wszystkim do ostatniego szefa wojsk Układu Warszawskiego marszałka Kulikowa, żeby dali gwarancję, że jeżeli on własnymi siłami nie zdoła pokonać Solidarności, to armia Sowiecka wkroczy i zrobi w Polsce porządek. Zatem prawda była odwrotna. Generał Jaruzelski zabiegał o interwencję. Spotkał się zresztą z kategoryczną odmową. 10 grudnia na posiedzeniu biura politycznego, znamy dzięki Władimirowi Bukowskiemu, niedawno zmarłemu, protokoły z tego posiedzenia, więc na tym posiedzeniu sowieckiego biura politycznego kategorycznie odrzucono pomysł, żeby sowieci wkroczyli do Polski. Odrzucona prośby Jaruzelskiego. (...)




Zobacz także

2020-10-01, godz. 05:46 Zbigniew Girzyński Gościem Rozmowy dnia był poseł Zbigniew Girzyński, z którym rozmawialiśmy między innymi o niedawnym liście ambasadorów i o rysującym się kształcie nowego rząd ... » więcej 2020-09-30, godz. 05:37 Artur Soboń Magdalena Ogórek rozmawiała z Arturem Soboniem, wiceministrem aktywów państwowych o rekonstrukcji rządu i kierunkach jego działania w najbliższym czasie.Magda ... » więcej 2020-09-29, godz. 06:50 Przemysław Daca Gościem "Rozmowy dnia" był prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego "Wody Polskie" Przemysław Daca, a rozmawialiśmy o tym, że mija właśnie 50 lat pracy stopnia ... » więcej 2020-09-28, godz. 05:49 Ryszard Bober Gościem Rozmowy Dnia był senator PSL Ryszard Bober. Tematy to tzw. „Piątka dla Zwierząt”, kryzys rządowy oraz druga fala epidemii koronawirusa. Katarzyna Pręt ... » więcej 2020-09-25, godz. 06:50 Tomasz Latos [wideo] Gościem Rozmowy Dnia był przewodniczący Komisji Zdrowia poseł Tomasz Latos, a rozmawialiśmy zarówno o narastającej fali epidemii oraz o funkcjonowaniu służby ... » więcej 2020-09-24, godz. 06:50 Tomasz Chymkowski [wideo] Gościem Rozmowy Dnia był Tomasz Chymkowski - burmistrz Brześcia Kujawskiego. Brześć świętuje 770-lecie nadania praw miejskich, a na terenie gminy prężnie dzia ... » więcej 2020-09-23, godz. 06:00 Łukasz Schreiber Magdalena Ogórek rozmawiała z ministrem Łukaszem Schreiberem, szefem Komitetu Stałego Rady Ministrów, na temat kondycji Zjednoczonej Prawicy. Magdalena Ogórek ... » więcej 2020-09-22, godz. 06:00 Paweł Szramka [wideo] Gościem Rozmowy Dnia był poseł Paweł Szramka (PSL – Koalicja Polska). O przesileniu w Zjednoczonej Prawicy, jego konsekwencjach politycznych, reakcji opozycji ... » więcej 2020-09-21, godz. 05:45 Radosław Sajna-Kunowsky [wideo] Gościem Rozmowy dnia był profesor Radosław Sajna-Kunowsky politolog i medioznawca z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, a rozmawialiśmy o możliwyc ... » więcej 2020-09-18, godz. 06:05 Jarosław Wenderlich [wideo] Gościem Rozmowy dnia był Jarosław Wenderlich, radny Bydgoszczy i szef klubu radnych PiS, a także wiceminister w Kancelarii Premiera. » więcej
12345