Sobota, 07 grudnia 2019 r.   Imieniny: Marcina, Ambrożego, Teodora
Polskie Radio PiK » Rozmowa dnia » Rozmowa dnia
2019-01-04, 06:00 Michał Jędryka

dr Mateusz Soliński

dr Mateusz Soliński. Fot. E.Rupniewska
dr Mateusz Soliński. Fot. E.Rupniewska
Gościem Rozmowy Dnia był dr Mateusz Soliński, filozof, historyk sztuki i kustosz Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy. A rozmawialiśmy o obrazach przedstawiających Matkę Bożą i ich związkach z odzyskaniem niepodległości.

Michał Jędryka: W ubiegłym roku przed Bożym Narodzeniem miał pan wykład o przedstawieniach Bożego Narodzenia w sztuce. W tym roku tuż przed świętami poświęcił pan takie wystąpienie jednej z głównych postaci tego wydarzenia czyli Matce Bożej, którą przedstawiano w rozmaity sposób w sztuce, ale pana prelekcja była poświęcona interwencjom Matki Bożej w polską historię oraz ich przedstawieniom w sztuce. Który z tych obrazów jest najmocniej dla pana znaczący?

Mateusz Soliński: Trudno taki wybrać, moim zamierzeniem było zebranie pewnej liczby, nie wszystkich oczywiście, tylko wybranych obrazów bardzo istotnych czy mówiących wiele o naszej historii. Trudno byłoby jeden wybrać. (...). Może na uwagę zasługiwałby szczególnie jeden wizerunek Matki Bożej, która miała objawić się w Gietrzwałdzie. Przypuszczam, że jakby pan redaktor wyszedł na ulicę z mikrofonem i by zaczął pytać ludzi o te objawienia, dużo ludzi o nich w ogóle nie słyszało, a nawet jeśli słyszało, to na pewno nie powiązało ich z odzyskaniem przez Polskę niepodległości. Te objawienia miały miejsce w 1877 roku, więc jeszcze przed odzyskaniem niepodległości. Te objawienia i wizerunki miały bardzo duży wpływ na to co się wydarzyło przez następne kilkadziesiąt lat i w gruncie rzeczy są opinie mówiące o tym, że dzięki tym wydarzeniom, które nastąpiły po tych objawieniach, niezależnie czy będziemy w nie wierzyć czy nie, pojawiła się szansa, że Polacy byli w stanie te niepodległość odzyskać.

Czy w Gietrzwałdzie oprócz tego, że jest miejsce objawień to również jest obraz Matki Bożej?

Ja w moim wystąpieniu i na tym skoncentrowałem swoje badania i poszukiwania, odnosiłem się do tych obrazów, które powstały już po tych objawieniach, o różnej jakości artystycznej, które ukazywały Matkę Bożą, pokazującą się nad klonem oraz dzieci, które tych objawień doświadczyły. Jest obraz Matki Bożej Gietrzwałdzkiej, który datuje się na XV czy XVI wiek, więc poprzedza to wydarzenie czyli objawienia nie są związane z tym obrazem. Jednak pielgrzymki, które od momentu nagłośnienia objawień się nasiliły, także interesowały się obrazem Matki Bożej Gietrzwałdzkiej.

To były bardzo masowe pielgrzymki w latach 70. XIX wieku.

Tak i to jest najistotniejszy punkt tych objawień, bo szacuje się, że w samym roku objawień, na przestrzeni kilku miesięcy, Gietrzwałd odwiedziło około 5% ówczesnej populacji Polaków nie mających wtedy swojego państwa czyli około 0,5 mln osób. Taka jeszcze krótka dygresja, ale istotna: (...) ten ruch pielgrzymkowy spowodował zapchanie linii kolejowych na drodze do Olsztyna, wówczas najbardziej rozbudowanej sieci linii kolejowych na świecie jakie znajdowały się w Cesarstwie Niemieckim. Być może powstrzymał on wybuch wojny na skalę światową, która później wybuchła w 1914 roku. To jest teza Grzegorza Brauna, zachęcam do zapoznania się z jego publikacją, że te objawienia, pomijając aspekt odnowy moralnej narodu, doprowadziły do tego, że ta wojna nie wybuchła, co więcej, spowodowały, że nie wybuchło kolejne powstanie, co do którego mamy informacje, że było planowane i inspirowane przez Brytyjczyków, którzy chcieli doprowadzić do dywersji na tyłach wroga, czyli Rosji, która była zaangażowana w wojnę rosyjsko-turecką i przez to nie doszło, do samobójczego powstania, wojny, która przekreśliłaby wszelkie szanse na odzyskanie przez Polskę niepodległości. (...).
Mówi dr Mateusz Soliński

Zobacz także

2019-11-22, godz. 06:00 Tomasz Latos [wideo] O zapowiedziach z expose premiera Mateusza Morawieckiego odnoszących się do ochrony zdrowia w Polsce. Gościem Rozmowy Dnia był przewodniczący sejmowej komisji ... » więcej 2019-11-21, godz. 06:00 Radosław Sikorski Gościem Rozmowy dnia był europoseł Radosław Sikorski, z którym rozmawialiśmy między innymi o jego rezygnacji z kandydowania w prawyborach prezydenckich, o sy ... » więcej 2019-11-20, godz. 06:00 Adam Banaszak [wideo] O propozycji zniesienia granicy 30-krotności przeciętnej pensji w gospodarce złożonej przez Porozumienie, a także o expose premiera. Gościem Rozmowy Dnia był ... » więcej 2019-11-19, godz. 06:06 Arkadiusz Myrcha Gościem Rozmowy dnia był poseł PO Arkadiusz Myrcha. Pytaliśmy go, czy nowa kadencja Parlamentu będzie spokojna i merytoryczna, czy Senat staje się nadzieją op ... » więcej 2019-11-18, godz. 06:00 Kosma Złotowski Gościem "Rozmowy dnia" był europoseł Kosma Złotowski, a rozmawialiśmy między innymi o przyjętej w ubiegłym tygodniu rezolucji Parlamentu Europejskiego, krytyk ... » więcej 2019-11-15, godz. 06:33 Piotr Król [wideo] Gościem Rozmowy Dnia był poseł Piotr Król, wybrany wiceprzewodniczącym sejmowej Komisji Infrastruktury. Rozmawialiśmy o stanie inwestycji w regionie, a także ... » więcej 2019-11-14, godz. 06:00 Zbigniew Sosnowski Gościem "Rozmowy dnia" był Zbigniew Sosnowski, polityk Polskiego Stronnictwa Ludowego, wybrany w środę na wicemarszałka województwa. Pytaliśmy go o najważniej ... » więcej 2019-11-13, godz. 06:01 Zbigniew Girzyński Sytuacja polityczna w Sejmie i Senacie przed rozpoczęciem drugiego dnia 1. posiedzenia Sejmu IX kadencji była tematem Rozmowy Dnia z posłem Zbigniewem Girzyńs ... » więcej 2019-11-12, godz. 06:03 Tomasz Lenz [wideo] Gościem Rozmowy dnia był Tomasz Lenz. Posła PO pytaliśmy, jak obchodził Święto Niepodległości, a także o zbliżającą się nową kadencję Sejmu oraz o przyszłoroc ... » więcej 2019-11-11, godz. 06:00 Radosław Sojak [wideo] Gościem Rozmowy Dnia 11 listopada jest socjolog prof. UMK dr hab. Radosław Sojak. Rozmawialiśmy o patriotyzmie. 93 proc. Polaków uważa się za patriotów, 99 pr ... » więcej
12345