Sobota, 24 sierpnia 2019 r.   Imieniny: Jerzego, Bartosza, Haliny
Polskie Radio PiK » Rozmowa dnia » Rozmowa dnia
2019-01-04, 06:00 Michał Jędryka

dr Mateusz Soliński

dr Mateusz Soliński. Fot. E.Rupniewska
dr Mateusz Soliński. Fot. E.Rupniewska
Gościem Rozmowy Dnia był dr Mateusz Soliński, filozof, historyk sztuki i kustosz Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy. A rozmawialiśmy o obrazach przedstawiających Matkę Bożą i ich związkach z odzyskaniem niepodległości.

Michał Jędryka: W ubiegłym roku przed Bożym Narodzeniem miał pan wykład o przedstawieniach Bożego Narodzenia w sztuce. W tym roku tuż przed świętami poświęcił pan takie wystąpienie jednej z głównych postaci tego wydarzenia czyli Matce Bożej, którą przedstawiano w rozmaity sposób w sztuce, ale pana prelekcja była poświęcona interwencjom Matki Bożej w polską historię oraz ich przedstawieniom w sztuce. Który z tych obrazów jest najmocniej dla pana znaczący?

Mateusz Soliński: Trudno taki wybrać, moim zamierzeniem było zebranie pewnej liczby, nie wszystkich oczywiście, tylko wybranych obrazów bardzo istotnych czy mówiących wiele o naszej historii. Trudno byłoby jeden wybrać. (...). Może na uwagę zasługiwałby szczególnie jeden wizerunek Matki Bożej, która miała objawić się w Gietrzwałdzie. Przypuszczam, że jakby pan redaktor wyszedł na ulicę z mikrofonem i by zaczął pytać ludzi o te objawienia, dużo ludzi o nich w ogóle nie słyszało, a nawet jeśli słyszało, to na pewno nie powiązało ich z odzyskaniem przez Polskę niepodległości. Te objawienia miały miejsce w 1877 roku, więc jeszcze przed odzyskaniem niepodległości. Te objawienia i wizerunki miały bardzo duży wpływ na to co się wydarzyło przez następne kilkadziesiąt lat i w gruncie rzeczy są opinie mówiące o tym, że dzięki tym wydarzeniom, które nastąpiły po tych objawieniach, niezależnie czy będziemy w nie wierzyć czy nie, pojawiła się szansa, że Polacy byli w stanie te niepodległość odzyskać.

Czy w Gietrzwałdzie oprócz tego, że jest miejsce objawień to również jest obraz Matki Bożej?

Ja w moim wystąpieniu i na tym skoncentrowałem swoje badania i poszukiwania, odnosiłem się do tych obrazów, które powstały już po tych objawieniach, o różnej jakości artystycznej, które ukazywały Matkę Bożą, pokazującą się nad klonem oraz dzieci, które tych objawień doświadczyły. Jest obraz Matki Bożej Gietrzwałdzkiej, który datuje się na XV czy XVI wiek, więc poprzedza to wydarzenie czyli objawienia nie są związane z tym obrazem. Jednak pielgrzymki, które od momentu nagłośnienia objawień się nasiliły, także interesowały się obrazem Matki Bożej Gietrzwałdzkiej.

To były bardzo masowe pielgrzymki w latach 70. XIX wieku.

Tak i to jest najistotniejszy punkt tych objawień, bo szacuje się, że w samym roku objawień, na przestrzeni kilku miesięcy, Gietrzwałd odwiedziło około 5% ówczesnej populacji Polaków nie mających wtedy swojego państwa czyli około 0,5 mln osób. Taka jeszcze krótka dygresja, ale istotna: (...) ten ruch pielgrzymkowy spowodował zapchanie linii kolejowych na drodze do Olsztyna, wówczas najbardziej rozbudowanej sieci linii kolejowych na świecie jakie znajdowały się w Cesarstwie Niemieckim. Być może powstrzymał on wybuch wojny na skalę światową, która później wybuchła w 1914 roku. To jest teza Grzegorza Brauna, zachęcam do zapoznania się z jego publikacją, że te objawienia, pomijając aspekt odnowy moralnej narodu, doprowadziły do tego, że ta wojna nie wybuchła, co więcej, spowodowały, że nie wybuchło kolejne powstanie, co do którego mamy informacje, że było planowane i inspirowane przez Brytyjczyków, którzy chcieli doprowadzić do dywersji na tyłach wroga, czyli Rosji, która była zaangażowana w wojnę rosyjsko-turecką i przez to nie doszło, do samobójczego powstania, wojny, która przekreśliłaby wszelkie szanse na odzyskanie przez Polskę niepodległości. (...).
Mówi dr Mateusz Soliński

Zobacz także

2019-07-17, godz. 06:00 Joanna Czerska-Thomas Kogo w wyborach parlamentarnych wystawi w Kujawsko-Pomorskiem .Nowoczesna? Czy jest w stanie funkcjonować samodzielnie? O tym m.in. w Rozmowie Dnia Polskiego ... » więcej 2019-07-16, godz. 06:00 Wanda Nowicka Gościem Rozmowy Dnia była Wanda Nowicka, była wicemarszałek Sejmu, obecnie polityk Wiosny Roberta Biedronia. Czy Wiosna pójdzie do wyborów sama, czy w sojuszu ... » więcej 2019-07-15, godz. 06:00 Krzysztof Drozdowski Co po wyborach do Parlamentu Europejskiego zostało z Konfederacji? Jak do kolejnej kampanii, tym razem do krajowego parlamentu, przygotowuje się Federacja dla ... » więcej 2019-07-12, godz. 06:00 Tomasz Latos Czy kryzys lekowy został skutecznie zażegnany? Czy powinniśmy się już przygotować na to, że co jakiś czas będą w Polsce problemy z zakupem leków? Skąd wzięły ... » więcej 2019-07-11, godz. 06:00 Marcin Wroński Kraje Zachodniej Europy mają po kilka tysięcy przetwórni ekologicznej żywności. W Polska zaledwie 700. Jak można poprawić tę sytuację? Pytaliśmy o to podczas ... » więcej 2019-07-10, godz. 06:00 Paweł Skutecki Dlaczego uchwała bydgoskiej Rady Miasta, dotycząca przyjmowania dzieci do żłobków jest dyskryminująca? Co zdecydowało o jej zaskarżeniu do wojewody? Czy Kukiz ... » więcej 2019-07-09, godz. 06:00 Eugeniusz Kłopotek W jakim sojuszu PSL pójdzie do wyborów, jakie stawia warunki oraz czy możliwa jest szeroka lista opozycji w walce o Senat? Gościem rozmowy dnia był poseł Euge ... » więcej 2019-07-08, godz. 06:00 Piotr Król Na czym polegać ma walka z "ofensywą zła", jakie są efekty trzydniowej konwencji Prawa i Sprawiedliwości oraz Zjednoczonej Prawicy w Katowicach oraz kto z nas ... » więcej 2019-07-05, godz. 06:00 Ireneusz Nitkiewicz Czy Janusz Zemke będzie kandydował w jesiennych wyborach parlamentarnych? Dlaczego Sojusz Lewicy Demokratycznej nie jest już sojusznikiem Polskiego Stronnictw ... » więcej 2019-07-04, godz. 06:01 Kosma Złotowski i Radosław Sikorski Gośćmi Rozmowy Dnia byli obaj kujawsko-pomorscy europosłowie: Kosma Złotowski i Radosław Sikorski. W Strasburgu zakończyła się pierwsza sesja plenarna Parlame ... » więcej
12345