Sobota, 25 stycznia 2020 r.   Imieniny: Pawła, Miłosza, Elwiry
Polskie Radio PiK » Rozmowa dnia » Rozmowa dnia
2019-01-04, 06:00 Michał Jędryka

dr Mateusz Soliński

dr Mateusz Soliński. Fot. E.Rupniewska
dr Mateusz Soliński. Fot. E.Rupniewska
Gościem Rozmowy Dnia był dr Mateusz Soliński, filozof, historyk sztuki i kustosz Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy. A rozmawialiśmy o obrazach przedstawiających Matkę Bożą i ich związkach z odzyskaniem niepodległości.

Michał Jędryka: W ubiegłym roku przed Bożym Narodzeniem miał pan wykład o przedstawieniach Bożego Narodzenia w sztuce. W tym roku tuż przed świętami poświęcił pan takie wystąpienie jednej z głównych postaci tego wydarzenia czyli Matce Bożej, którą przedstawiano w rozmaity sposób w sztuce, ale pana prelekcja była poświęcona interwencjom Matki Bożej w polską historię oraz ich przedstawieniom w sztuce. Który z tych obrazów jest najmocniej dla pana znaczący?

Mateusz Soliński: Trudno taki wybrać, moim zamierzeniem było zebranie pewnej liczby, nie wszystkich oczywiście, tylko wybranych obrazów bardzo istotnych czy mówiących wiele o naszej historii. Trudno byłoby jeden wybrać. (...). Może na uwagę zasługiwałby szczególnie jeden wizerunek Matki Bożej, która miała objawić się w Gietrzwałdzie. Przypuszczam, że jakby pan redaktor wyszedł na ulicę z mikrofonem i by zaczął pytać ludzi o te objawienia, dużo ludzi o nich w ogóle nie słyszało, a nawet jeśli słyszało, to na pewno nie powiązało ich z odzyskaniem przez Polskę niepodległości. Te objawienia miały miejsce w 1877 roku, więc jeszcze przed odzyskaniem niepodległości. Te objawienia i wizerunki miały bardzo duży wpływ na to co się wydarzyło przez następne kilkadziesiąt lat i w gruncie rzeczy są opinie mówiące o tym, że dzięki tym wydarzeniom, które nastąpiły po tych objawieniach, niezależnie czy będziemy w nie wierzyć czy nie, pojawiła się szansa, że Polacy byli w stanie te niepodległość odzyskać.

Czy w Gietrzwałdzie oprócz tego, że jest miejsce objawień to również jest obraz Matki Bożej?

Ja w moim wystąpieniu i na tym skoncentrowałem swoje badania i poszukiwania, odnosiłem się do tych obrazów, które powstały już po tych objawieniach, o różnej jakości artystycznej, które ukazywały Matkę Bożą, pokazującą się nad klonem oraz dzieci, które tych objawień doświadczyły. Jest obraz Matki Bożej Gietrzwałdzkiej, który datuje się na XV czy XVI wiek, więc poprzedza to wydarzenie czyli objawienia nie są związane z tym obrazem. Jednak pielgrzymki, które od momentu nagłośnienia objawień się nasiliły, także interesowały się obrazem Matki Bożej Gietrzwałdzkiej.

To były bardzo masowe pielgrzymki w latach 70. XIX wieku.

Tak i to jest najistotniejszy punkt tych objawień, bo szacuje się, że w samym roku objawień, na przestrzeni kilku miesięcy, Gietrzwałd odwiedziło około 5% ówczesnej populacji Polaków nie mających wtedy swojego państwa czyli około 0,5 mln osób. Taka jeszcze krótka dygresja, ale istotna: (...) ten ruch pielgrzymkowy spowodował zapchanie linii kolejowych na drodze do Olsztyna, wówczas najbardziej rozbudowanej sieci linii kolejowych na świecie jakie znajdowały się w Cesarstwie Niemieckim. Być może powstrzymał on wybuch wojny na skalę światową, która później wybuchła w 1914 roku. To jest teza Grzegorza Brauna, zachęcam do zapoznania się z jego publikacją, że te objawienia, pomijając aspekt odnowy moralnej narodu, doprowadziły do tego, że ta wojna nie wybuchła, co więcej, spowodowały, że nie wybuchło kolejne powstanie, co do którego mamy informacje, że było planowane i inspirowane przez Brytyjczyków, którzy chcieli doprowadzić do dywersji na tyłach wroga, czyli Rosji, która była zaangażowana w wojnę rosyjsko-turecką i przez to nie doszło, do samobójczego powstania, wojny, która przekreśliłaby wszelkie szanse na odzyskanie przez Polskę niepodległości. (...).
Mówi dr Mateusz Soliński

Zobacz także

2020-01-10, godz. 06:00 dr Sławomir Sadowski [wideo] Bieżąca sytuacja w polityce krajowej i międzynarodowej, zwłaszcza w kontekście wydarzeń na Środkowym Wschodzie - o tym w Rozmowie Dnia mówiliśmy z politologie ... » więcej 2020-01-09, godz. 06:32 Piotr Całbecki [wideo] Jak będą wyglądały regionalne obchody 100 - lecia powrotu Pomorza i Kujaw do Macierzy? Jakie znaczenie dla budowania jedności regionu mają te wydarzenia? Czy ... » więcej 2020-01-08, godz. 06:02 Stefan Pastuszewski Gościem Rozmowy dnia był dr Stefan Pastuszewski - były wieloletni bydgoski radny, działacz i literat. Pytaliśmy go m.in. o wizję Starego Rynku i śródmieścia, ... » więcej 2020-01-07, godz. 06:00 Iwona Hartwich Jeszcze aktywna działaczka na rzecz środowiska osób niepełnosprawnych czy już polityk? Jak odnajduje się w Sejmie i nad jakimi projektami pracuje? Gościem „Ro ... » więcej 2020-01-06, godz. 06:00 Jerzy Rafalski [wideo] Królowie, magowie czy astrologowie? Kim byli tak naprawdę Trzej Królowie? Co poprowadziło ich do Betlejem? O tym w „Rozmowie dnia". Gościem Polskiego Radia Pi ... » więcej 2020-01-03, godz. 06:03 Paweł Szramka Gościem "Rozmowy dnia" był poseł Paweł Szramka. Polityk podsumował miniony rok działalności klubu Kukiz'15, który połączył swoje siły z Polskim Stronnictwem L ... » więcej 2020-01-02, godz. 06:00 Prof. Zbigniew Girzyński [wideo] Słowa prezydenta Rosji, w których stwierdził, że Związek Sowiecki niczego Polsce nie odebrał, a winę za wybuch drugiej wojny światowej ponosi Polska, wywołały ... » więcej 2019-12-31, godz. 06:02 prof. Radosław Sojak [wideo] Co się wydarzyło w tym roku ważnego? O czym powinniśmy pamiętać, a co będziemy chcieli szybko zapomnieć? Czego oczekujemy w 2020 roku w polityce, gospodarce, ... » więcej 2019-12-30, godz. 06:01 Jan Szopiński [wideo] Gościem Rozmowy dnia był poseł Lewicy, Jan Szopiński. Pytaliśmy go m.in. o to, co oznacza powrót Lewicy do Parlamentu oraz co znajdzie się w zapowiadanym paki ... » więcej 2019-12-27, godz. 06:00 Piotr Król [wideo] Gościem piątkowej "Rozmowy dnia" był poseł Piotr Król, z którym rozmawialiśmy między innymi o niedawnym otwarciu odcinka drogi S5 i dalszych perspektywach bud ... » więcej
12345