Czwartek, 17 października 2019 r.   Imieniny: Wiktora, Marity, Ignacego
Polskie Radio PiK » Rozmowa dnia » Rozmowa dnia
2019-01-04, 06:00 Michał Jędryka

dr Mateusz Soliński

dr Mateusz Soliński. Fot. E.Rupniewska
dr Mateusz Soliński. Fot. E.Rupniewska
Gościem Rozmowy Dnia był dr Mateusz Soliński, filozof, historyk sztuki i kustosz Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy. A rozmawialiśmy o obrazach przedstawiających Matkę Bożą i ich związkach z odzyskaniem niepodległości.

Michał Jędryka: W ubiegłym roku przed Bożym Narodzeniem miał pan wykład o przedstawieniach Bożego Narodzenia w sztuce. W tym roku tuż przed świętami poświęcił pan takie wystąpienie jednej z głównych postaci tego wydarzenia czyli Matce Bożej, którą przedstawiano w rozmaity sposób w sztuce, ale pana prelekcja była poświęcona interwencjom Matki Bożej w polską historię oraz ich przedstawieniom w sztuce. Który z tych obrazów jest najmocniej dla pana znaczący?

Mateusz Soliński: Trudno taki wybrać, moim zamierzeniem było zebranie pewnej liczby, nie wszystkich oczywiście, tylko wybranych obrazów bardzo istotnych czy mówiących wiele o naszej historii. Trudno byłoby jeden wybrać. (...). Może na uwagę zasługiwałby szczególnie jeden wizerunek Matki Bożej, która miała objawić się w Gietrzwałdzie. Przypuszczam, że jakby pan redaktor wyszedł na ulicę z mikrofonem i by zaczął pytać ludzi o te objawienia, dużo ludzi o nich w ogóle nie słyszało, a nawet jeśli słyszało, to na pewno nie powiązało ich z odzyskaniem przez Polskę niepodległości. Te objawienia miały miejsce w 1877 roku, więc jeszcze przed odzyskaniem niepodległości. Te objawienia i wizerunki miały bardzo duży wpływ na to co się wydarzyło przez następne kilkadziesiąt lat i w gruncie rzeczy są opinie mówiące o tym, że dzięki tym wydarzeniom, które nastąpiły po tych objawieniach, niezależnie czy będziemy w nie wierzyć czy nie, pojawiła się szansa, że Polacy byli w stanie te niepodległość odzyskać.

Czy w Gietrzwałdzie oprócz tego, że jest miejsce objawień to również jest obraz Matki Bożej?

Ja w moim wystąpieniu i na tym skoncentrowałem swoje badania i poszukiwania, odnosiłem się do tych obrazów, które powstały już po tych objawieniach, o różnej jakości artystycznej, które ukazywały Matkę Bożą, pokazującą się nad klonem oraz dzieci, które tych objawień doświadczyły. Jest obraz Matki Bożej Gietrzwałdzkiej, który datuje się na XV czy XVI wiek, więc poprzedza to wydarzenie czyli objawienia nie są związane z tym obrazem. Jednak pielgrzymki, które od momentu nagłośnienia objawień się nasiliły, także interesowały się obrazem Matki Bożej Gietrzwałdzkiej.

To były bardzo masowe pielgrzymki w latach 70. XIX wieku.

Tak i to jest najistotniejszy punkt tych objawień, bo szacuje się, że w samym roku objawień, na przestrzeni kilku miesięcy, Gietrzwałd odwiedziło około 5% ówczesnej populacji Polaków nie mających wtedy swojego państwa czyli około 0,5 mln osób. Taka jeszcze krótka dygresja, ale istotna: (...) ten ruch pielgrzymkowy spowodował zapchanie linii kolejowych na drodze do Olsztyna, wówczas najbardziej rozbudowanej sieci linii kolejowych na świecie jakie znajdowały się w Cesarstwie Niemieckim. Być może powstrzymał on wybuch wojny na skalę światową, która później wybuchła w 1914 roku. To jest teza Grzegorza Brauna, zachęcam do zapoznania się z jego publikacją, że te objawienia, pomijając aspekt odnowy moralnej narodu, doprowadziły do tego, że ta wojna nie wybuchła, co więcej, spowodowały, że nie wybuchło kolejne powstanie, co do którego mamy informacje, że było planowane i inspirowane przez Brytyjczyków, którzy chcieli doprowadzić do dywersji na tyłach wroga, czyli Rosji, która była zaangażowana w wojnę rosyjsko-turecką i przez to nie doszło, do samobójczego powstania, wojny, która przekreśliłaby wszelkie szanse na odzyskanie przez Polskę niepodległości. (...).
Mówi dr Mateusz Soliński

Zobacz także

2019-10-04, godz. 06:00 Łukasz Schreiber [wideo] Gościem "Rozmowy dnia" był poseł Łukasz Schreiber, sekretarz stanu w kancelarii premiera. Polityka pytaliśmy o jego stosunek do przedwyborczych sondaży oraz o ... » więcej 2019-10-03, godz. 06:03 Paweł Olszewski [wideo] Gościem Rozmowy dnia był poseł Paweł Olszewski (PO). Posła pytaliśmy między innymi o budowę kluczowych dla Bydgoszczy dróg S5 i S10, współpracę w ramach wojew ... » więcej 2019-10-02, godz. 06:00 Bartosz Kownacki [wideo] Komentarz do informacji dotyczących możliwości składowania odpadów z warszawskiej oczyszczalni na terenie województwa kujawsko-pomorskiego oraz do toczącej si ... » więcej 2019-10-01, godz. 06:00 Dariusz Kurzawa [wideo] Gościem „Rozmowy dnia" we wtorek (1 października) był pan Dariusz Kurzawa, kandydujący do Sejmu z pierwszego miejsca listy PSL Koalicja Polska. Rozmawialiśmy ... » więcej 2019-09-30, godz. 06:02 Marcin Wroński [wideo] Gościem poniedziałkowej Rozmowy dnia był inowrocławski radny Marcin Wroński, kandydujący z listy Prawa i Sprawiedliwości do Sejmu. Rozmawialiśmy między innymi ... » więcej 2019-09-27, godz. 06:00 Ireneusz Stachowiak [wideo] O działaniach podjętych w sprawie składowania odpadów z warszawskiej oczyszczalni na terenie woj. kujawsko-pomorskiego i o programie wyborczym. Gościem Rozmow ... » więcej 2019-09-26, godz. 06:15 Tadeusz Zwiefka [wideo] Gościem Rozmowy dnia jest pan Tadeusz Zwiefka, do maja bieżącego roku europoseł, a obecnie kandydat do Sejmu z pierwszego miejsca listy Koalicji Obywatelskiej ... » więcej 2019-09-25, godz. 06:00 Sławomir Mentzen [wideo] Gościem "Rozmowy dnia" był Sławomir Mentzen, startujący do Sejmu z pierwszego miejsca na liście Konfederacji w Toruniu. Kandydata pytaliśmy m.in. o to, jak oc ... » więcej 2019-09-24, godz. 06:15 Krzysztof Czabański [wideo] Gościem wtorkowej Rozmowy Dnia był minister Krzysztof Czabański, przewodniczący Rady Mediów Narodowych, a rozmawialiśmy między innymi o pozwie złożonym przeci ... » więcej 2019-09-23, godz. 06:00 Piotr Król [wideo] Gościem "Rozmowy dnia" był poseł Piotr Król (Prawo i Sprawiedliwość), a rozmawialiśmy między innymi o perspektywach drogi ekspresowej nr 10, zwłaszcza na odci ... » więcej
12345