Piątek, 04 grudnia 2020 r.   Imieniny: Barbary, Krystiana, Jana
Polskie Radio PiK » Rozmowa dnia » Rozmowa dnia
Ogłoszenie własne nadawcy
2019-01-04, 06:00 Michał Jędryka

dr Mateusz Soliński

dr Mateusz Soliński. Fot. E.Rupniewska
dr Mateusz Soliński. Fot. E.Rupniewska
Gościem Rozmowy Dnia był dr Mateusz Soliński, filozof, historyk sztuki i kustosz Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy. A rozmawialiśmy o obrazach przedstawiających Matkę Bożą i ich związkach z odzyskaniem niepodległości.

Michał Jędryka: W ubiegłym roku przed Bożym Narodzeniem miał pan wykład o przedstawieniach Bożego Narodzenia w sztuce. W tym roku tuż przed świętami poświęcił pan takie wystąpienie jednej z głównych postaci tego wydarzenia czyli Matce Bożej, którą przedstawiano w rozmaity sposób w sztuce, ale pana prelekcja była poświęcona interwencjom Matki Bożej w polską historię oraz ich przedstawieniom w sztuce. Który z tych obrazów jest najmocniej dla pana znaczący?

Mateusz Soliński: Trudno taki wybrać, moim zamierzeniem było zebranie pewnej liczby, nie wszystkich oczywiście, tylko wybranych obrazów bardzo istotnych czy mówiących wiele o naszej historii. Trudno byłoby jeden wybrać. (...). Może na uwagę zasługiwałby szczególnie jeden wizerunek Matki Bożej, która miała objawić się w Gietrzwałdzie. Przypuszczam, że jakby pan redaktor wyszedł na ulicę z mikrofonem i by zaczął pytać ludzi o te objawienia, dużo ludzi o nich w ogóle nie słyszało, a nawet jeśli słyszało, to na pewno nie powiązało ich z odzyskaniem przez Polskę niepodległości. Te objawienia miały miejsce w 1877 roku, więc jeszcze przed odzyskaniem niepodległości. Te objawienia i wizerunki miały bardzo duży wpływ na to co się wydarzyło przez następne kilkadziesiąt lat i w gruncie rzeczy są opinie mówiące o tym, że dzięki tym wydarzeniom, które nastąpiły po tych objawieniach, niezależnie czy będziemy w nie wierzyć czy nie, pojawiła się szansa, że Polacy byli w stanie te niepodległość odzyskać.

Czy w Gietrzwałdzie oprócz tego, że jest miejsce objawień to również jest obraz Matki Bożej?

Ja w moim wystąpieniu i na tym skoncentrowałem swoje badania i poszukiwania, odnosiłem się do tych obrazów, które powstały już po tych objawieniach, o różnej jakości artystycznej, które ukazywały Matkę Bożą, pokazującą się nad klonem oraz dzieci, które tych objawień doświadczyły. Jest obraz Matki Bożej Gietrzwałdzkiej, który datuje się na XV czy XVI wiek, więc poprzedza to wydarzenie czyli objawienia nie są związane z tym obrazem. Jednak pielgrzymki, które od momentu nagłośnienia objawień się nasiliły, także interesowały się obrazem Matki Bożej Gietrzwałdzkiej.

To były bardzo masowe pielgrzymki w latach 70. XIX wieku.

Tak i to jest najistotniejszy punkt tych objawień, bo szacuje się, że w samym roku objawień, na przestrzeni kilku miesięcy, Gietrzwałd odwiedziło około 5% ówczesnej populacji Polaków nie mających wtedy swojego państwa czyli około 0,5 mln osób. Taka jeszcze krótka dygresja, ale istotna: (...) ten ruch pielgrzymkowy spowodował zapchanie linii kolejowych na drodze do Olsztyna, wówczas najbardziej rozbudowanej sieci linii kolejowych na świecie jakie znajdowały się w Cesarstwie Niemieckim. Być może powstrzymał on wybuch wojny na skalę światową, która później wybuchła w 1914 roku. To jest teza Grzegorza Brauna, zachęcam do zapoznania się z jego publikacją, że te objawienia, pomijając aspekt odnowy moralnej narodu, doprowadziły do tego, że ta wojna nie wybuchła, co więcej, spowodowały, że nie wybuchło kolejne powstanie, co do którego mamy informacje, że było planowane i inspirowane przez Brytyjczyków, którzy chcieli doprowadzić do dywersji na tyłach wroga, czyli Rosji, która była zaangażowana w wojnę rosyjsko-turecką i przez to nie doszło, do samobójczego powstania, wojny, która przekreśliłaby wszelkie szanse na odzyskanie przez Polskę niepodległości. (...).
Mówi dr Mateusz Soliński

Zobacz także

2020-11-20, godz. 06:00 Kosma Złotowski Gościem Rozmowy Dnia był europoseł Kosma Złotowski, z którym rozmawialiśmy o zawetowaniu budżetu Unii Europejskiej przez Polskę i Węgry. Michał Jędryka: Pol ... » więcej 2020-11-19, godz. 05:57 Marek Jurek Minęła setna rocznica pierwszej na świecie legalizacji aborcji, która miała miejsce w 1920 roku w Rosji Sowieckiej. Gościem Rozmowy dnia był najbardziej konse ... » więcej 2020-11-18, godz. 06:45 Wojciech Konieczny Gościem Magdaleny Ogórek był senator Wojciech Konieczny - lekarz i polityk, przewodniczący rady naczelnej Polskiej Partii Socjalistycznej. Rozmowa dotyczyła s ... » więcej 2020-11-17, godz. 06:00 Mariusz Kałużny Polska zawetowała budżet UE i czy takie posunięcie jest korzystne dla polskiej racji stanu? Gościem Rozmowy Dnia był poseł Mariusz Kałużny z Solidarnej Polski. » więcej 2020-11-16, godz. 05:27 Tomasz Latos Gościem Rozmowy dnia był przewodniczący sejmowej Komisji Zdrowia, poseł Tomasz Latos, a rozmawialiśmy między innymi o planie ministra Niedzielskiego dotyczący ... » więcej 2020-11-13, godz. 06:01 Sławomir Mentzen Gościem Rozmowy dnia był Sławomir Mentzen z Konfederacji, a rozmawialiśmy o Marszu Niepodległości, a także wcześniejszych manifestacjach lewicowych i wyroku T ... » więcej 2020-11-12, godz. 05:47 Zbigniew Girzyński Gościem Rozmowy dnia był poseł i historyk, profesor Zbigniew Girzyński. Rozmawialiśmy o obchodach Święta Niepodległości, a także o ustawach covidowych w Sejmi ... » więcej 2020-11-11, godz. 06:05 Piotr Całbecki Gościem Rozmowy Dnia był marszałek województwa kujawsko-pomorskiego Piotr Całbecki, z którym rozmawialiśmy o Święcie Niepodległości i tradycyjnie o gęsinie. » więcej 2020-11-10, godz. 06:44 Agnieszka Bryc Gościem Rozmowy Dnia była dr Agnieszka Bryc z wydziału nauk o polityce i bezpieczeństwie UMK. Jej temat to znaczenie wyboru Joe Bidena dla naszego kraju i prz ... » więcej 2020-11-09, godz. 06:00 Leszek Walczak Gościem Rozmowy Dnia był przewodniczący Zarządu Regionu Bydgoskiego NSZZ Solidarność Leszek Walczak, a rozmawialiśmy o wpływie ograniczeń epidemicznych na syt ... » więcej
12345