duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Rozmowa dnia » Rozmowa dnia

Prof. Zbigniew Naworski

Prof. Zbigniew Naworski/fot. researchgate.netCzym była Konstytucja 3 Maja? Co przyniosła I Rzeczypospolitej? O tym w Rozmowie Dnia opowiadał Robertowi Erdmannowi prawnik i historyk prawa, prof. Zbigniew Naworski z UMK.

Robert Erdmann: Dziś święto Konstytucji 3 Maja. Jak prawnik i historyk prawa ocenia ten akt?
Prof. Zbigniew Naworski: Ocena jest nie do końca jednoznaczna. Z jednej strony był to akt, który reformował w sposób bardzo głęboki przede wszystkim ustrój polityczny Polski. Z drugiej strony - siłą rzeczy po uchwaleniu musiał natychmiast spowodować reakcję państw ościennych, które były gwarantami tak zwanych praw kardynalnych RP, a Konstytucja 3 Maja, czy dokładnie wszystkie ustawy, które się tak określa, były z tymi prawami kardynalnymi w jawnej sprzeczności. Z tego względu ocena musi być mieszana, nie do końca jednoznaczna.
Problem polega na tym, że procesjonalny historyk, w zwłaszcza historyk prawa, zawsze przegrywa z mitami, a konstytucja została wyidealizowana i zmitologizowana przez późniejsze wydarzenia i pokolenia, której głęboko tkwiły w tradycji romantycznej historii Polski.

Powróćmy do samego aktu - do przepisów konstytucji. Wprowadzała ona m.in. dziedziczenie tronu. Nawet wyznaczała, że nową dynastią ma być dynastia saska, na polskim tronie miał zasiąść Fryderyk August. To były fundamentalne zmiany.
- Zmiana była dość zasadnicza, aczkolwiek wybór monarchy nie był zbyt rozsądny. Powoływano się na tradycję unii polsko-saskiej. Oczywiście rezygnacja z wolnej elekcji stanowiła fundamentalną zmianę, ale czy to miało być panaceum na wszystkie nasze bolączki z przeszłości, to miałbym wątpliwości.

A takim panaceum nie było dziedziczenie korony, ustanowienie rządu, skarbu, wojska? To wszystko jest w tej konstytucji.
- Nie do końca. Zawsze się zapomina, że najpierw wymyślono aukcję 100 tys. wojska, nie wiedząc skąd się weźmie na to pieniądze, po czym wprowadzono ofiarę dziesiątego grosza, czyli podatek, który miał tę armię utrzymać. Niestety ustawa została napisana typowo po polsku – o tym, jakie kto ma dochody, decydował sam właściciel, który przekazywał te informacje władzom skarbowym. Oczywiście, jak się okazało, tych pieniędzy nie starczyło nawet na połowę autoramentu (...).

Piotr KrólJakie są szanse kandydatów Prawa i Sprawiedliwości w wyborach prezydentów miast i do sejmików województw? Z pierwszego sondażu wynika, że w wyborach do sejmików obóz Zjednoczonej Prawicy zwycięża w aż 2/3 województw. Jak można pomóc rodzinom o ...

Paweł SkuteckiCzy poseł Paweł Skutecki omija prawo, organizując debaty z udziałem kandydatów na prezydenta miasta? Czym będzie się zajmowała kierowana przez niego parlamentarna grupa polsko-irańska oraz czy zabolało go obniżenie poselskiego uposażenia? O ty ...

Zbigniew RasielewskiObecny zastępca prezydenta Torunia jest kandydatem Zjednoczonej Prawicy na to stanowisko w jesiennych wyborach samorządowych. Jakie są najważniejsze potrzeby mieszkańców Torunia? Jaki plan na ich rozwiązanie ma kandydat? Czy istniejąca w mieśc ...

Anna MackiewiczCzy Sojusz Lewicy Demokratycznej jest już pewny wyborczego sukcesu w Kujawsko-Pomorskiem? Sondaże wskazują, że SLD może liczyć na kilkunastoprocentowe poparcie. Na jakie sprawy ta partia postawi w kampanii przed wyborami samorządowymi i na czy ...

Joanna Scheuring-WielgusGościem poniedziałkowej Rozmowy Dnia była Joanna Scheuring-Wielgus, do niedawna posłanka ugrupowania Nowoczesna, która kilka dni temu opuściła szeregi tej partii. Rozmowa o politycznych planach posłanki, a także Ryszarda Petru, który również o ...

Marek Goliszewski- Mam nadzieję, że komisja śledcza do spraw VAT wyjaśni, jaki był mechanizm utraty przez państwo ogromnych kwot z podatku VAT - mówił w Rozmowie Dnia w Polskim Radiu PiK Marek Goliszewski - prezes BCC. Marcin Friedrich: Mamy dziś Dzień Dorad ...

Zbigniew SosnowskiW przyszłym tygodniu rząd zajmie się projektem rozporządzenia wprowadzającym niższe limity zarobków dla samorządowców. Opozycja w Sejmie zbojkotowała prace nad ustawą obniżającą wynagrodzenia parlamentarzystów. O zarobkach samorządowców i posł ...

Mikołaj BogdanowiczZwiązkowcy z regionu zatrudnieni w administracji czekają na podwyżki płac.Wojewoda kujawsko-pomorski obiecał pomoc w ustaleniu terminu spotkania, a minister pracy Elżbieta Rafalska prosi o cierpliwość. Kolejne gminy i powiaty regionu doczekają ...

Sebastian GawronekWojewoda kujawsko-pomorski obiecuje pomoc pracownikom administracji zatrudnionym w sferze budżetowej. Część związkowców Solidarności domaga się podwyżek płac. Delegacja pracowników usłyszała wczoraj, że wojewoda Mikołaj Bogdanowicz umówi ich n ...

Krzysztof KukuckiPrzedwyborcze sondaże od kilku miesięcy sygnalizują możliwy powrót Sojuszu Lewicy Demokratycznej na wielką scenę polityczną. Jak wygląda sytuacja we Włocławku? Czy trwają już przygotowania do wyborów samorządowych? Jakie pomysły na Włocławek m ...

12345
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę