duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Rozmowa dnia » Rozmowa dnia

Prof. Zbigniew Naworski

Prof. Zbigniew Naworski/fot. researchgate.netCzym była Konstytucja 3 Maja? Co przyniosła I Rzeczypospolitej? O tym w Rozmowie Dnia opowiadał Robertowi Erdmannowi prawnik i historyk prawa, prof. Zbigniew Naworski z UMK.

Robert Erdmann: Dziś święto Konstytucji 3 Maja. Jak prawnik i historyk prawa ocenia ten akt?
Prof. Zbigniew Naworski: Ocena jest nie do końca jednoznaczna. Z jednej strony był to akt, który reformował w sposób bardzo głęboki przede wszystkim ustrój polityczny Polski. Z drugiej strony - siłą rzeczy po uchwaleniu musiał natychmiast spowodować reakcję państw ościennych, które były gwarantami tak zwanych praw kardynalnych RP, a Konstytucja 3 Maja, czy dokładnie wszystkie ustawy, które się tak określa, były z tymi prawami kardynalnymi w jawnej sprzeczności. Z tego względu ocena musi być mieszana, nie do końca jednoznaczna.
Problem polega na tym, że procesjonalny historyk, w zwłaszcza historyk prawa, zawsze przegrywa z mitami, a konstytucja została wyidealizowana i zmitologizowana przez późniejsze wydarzenia i pokolenia, której głęboko tkwiły w tradycji romantycznej historii Polski.

Powróćmy do samego aktu - do przepisów konstytucji. Wprowadzała ona m.in. dziedziczenie tronu. Nawet wyznaczała, że nową dynastią ma być dynastia saska, na polskim tronie miał zasiąść Fryderyk August. To były fundamentalne zmiany.
- Zmiana była dość zasadnicza, aczkolwiek wybór monarchy nie był zbyt rozsądny. Powoływano się na tradycję unii polsko-saskiej. Oczywiście rezygnacja z wolnej elekcji stanowiła fundamentalną zmianę, ale czy to miało być panaceum na wszystkie nasze bolączki z przeszłości, to miałbym wątpliwości.

A takim panaceum nie było dziedziczenie korony, ustanowienie rządu, skarbu, wojska? To wszystko jest w tej konstytucji.
- Nie do końca. Zawsze się zapomina, że najpierw wymyślono aukcję 100 tys. wojska, nie wiedząc skąd się weźmie na to pieniądze, po czym wprowadzono ofiarę dziesiątego grosza, czyli podatek, który miał tę armię utrzymać. Niestety ustawa została napisana typowo po polsku – o tym, jakie kto ma dochody, decydował sam właściciel, który przekazywał te informacje władzom skarbowym. Oczywiście, jak się okazało, tych pieniędzy nie starczyło nawet na połowę autoramentu (...).

Wojciech MojzesowiczStworzenie holdingu, który ustabilizuje rynki rolne, dopłaty do paliw dla rolników i pomoc tym, których gospodarstwa ucierpiały z powodu suszy - to część planu dla rolnictwa, ogłoszonego w środę przez ministra rolnictwa. Czego potrzeba polskie ...

Krzysztof SędzikowskiPolski Fundusz Rozwoju i Pesa podpisały we wtorek umowę inwestycyjną, przewidującą zaangażowanie się PFR w finansowanie bydgoskiej spółki. Fundusz zainwestuje w nią prawie 300 mln zł, przejmując prawie 100 proc. akcji. Czy to koniec kłopotów b ...

Marek IwińskiTrwa remont nawierzchni Starego Rynku w Bydgoszczy. Jak będzie wyglądał Rynek po zakończeniu prac? Czy stanie na nim Pomnik Króla Kazimierza Wielkiego? Czy reklamy przestaną szpecić miasto, a tabliczki z numerami domów otrzymają nową, jednolit ...

Adam DudziakBydgoscy radni przyjęli niedawno uchwały w sprawie liczby punktów sprzedaży alkoholu w mieście. Tymczasem swoje zdanie na ten temat mogą wyrażać Rady Osiedli. Czy nowe regulacje mają wpływ na poprawę bezpieczeństwa w mieście? Jakie jeszcze dzi ...

Piotr KrólGościem Rozmowy Dnia był poseł Piotr Król - członek sejmowej komisji infrastruktury. Tematem były prace mające na celu likwidację zagrożeń dla ludzi i przyrody, jakie pozostawiły po sobie Zakłady Chemiczne Zachem i przyszłość bydgoskiej PESY. ...

Jan SzopińskiCzy pomnik Kazimierza Wielkiego powinien zostać przeniesiony na Stary Rynek w Bydgoszczy? Dlaczego na etapie projektowania nie myślano o większej widowni na nowym - olimpijskim basenie Astorii? Czy Stowarzyszenie Piłkarskie Zawisza powinno wró ...

Tomasz LatosMinisterstwo Zdrowia zaprezentowało nową politykę lekową na lata 2018-22. W dokumencie jest mowa o bezpieczeństwie produkcji, dostępności leków, czy refundacji. Na czym ma polegać nowa polityka lekowa? Co z tego będą mieli pacjenci ? Czy leki ...

Dominik GajewskiSejm przed tygodniem przyjął tzw. pakiet odpadowy, którego skutkiem ma być uszczelnienie przepisów oraz walka z patologiami w gospodarce śmieciowej. Teraz projektami ustaw zajmuje się Senat. Głosowanie przewidziano na koniec obecnego posiedzen ...

Piotr KrólDlaczego kandydatem Zjednoczonej Prawicy na prezydenta Inowrocławia został Ireneusz Stachowiak, a nie nie Marcin Wroński? Komitet polityczny PiS zdecydował, że w wyborach samorządowych nie będą mogli startować kandydaci zajmujący wysokie stano ...

Kosma ZłotowskiGościem Rozmowy Dnia jest europoseł PiS Kosma Złotowski. Czy batalia w sprawie przepisów o delegowaniu pracowników została już wygrana? Jaki los czeka polskie firmy transportowe, które działają na terenie Unii Europejskiej? Jak zostało w Parla ...

12345
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę