duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Rozmowa dnia » Rozmowa dnia

Prof. Zbigniew Naworski

Prof. Zbigniew Naworski/fot. researchgate.netCzym była Konstytucja 3 Maja? Co przyniosła I Rzeczypospolitej? O tym w Rozmowie Dnia opowiadał Robertowi Erdmannowi prawnik i historyk prawa, prof. Zbigniew Naworski z UMK.

Robert Erdmann: Dziś święto Konstytucji 3 Maja. Jak prawnik i historyk prawa ocenia ten akt?
Prof. Zbigniew Naworski: Ocena jest nie do końca jednoznaczna. Z jednej strony był to akt, który reformował w sposób bardzo głęboki przede wszystkim ustrój polityczny Polski. Z drugiej strony - siłą rzeczy po uchwaleniu musiał natychmiast spowodować reakcję państw ościennych, które były gwarantami tak zwanych praw kardynalnych RP, a Konstytucja 3 Maja, czy dokładnie wszystkie ustawy, które się tak określa, były z tymi prawami kardynalnymi w jawnej sprzeczności. Z tego względu ocena musi być mieszana, nie do końca jednoznaczna.
Problem polega na tym, że procesjonalny historyk, w zwłaszcza historyk prawa, zawsze przegrywa z mitami, a konstytucja została wyidealizowana i zmitologizowana przez późniejsze wydarzenia i pokolenia, której głęboko tkwiły w tradycji romantycznej historii Polski.

Powróćmy do samego aktu - do przepisów konstytucji. Wprowadzała ona m.in. dziedziczenie tronu. Nawet wyznaczała, że nową dynastią ma być dynastia saska, na polskim tronie miał zasiąść Fryderyk August. To były fundamentalne zmiany.
- Zmiana była dość zasadnicza, aczkolwiek wybór monarchy nie był zbyt rozsądny. Powoływano się na tradycję unii polsko-saskiej. Oczywiście rezygnacja z wolnej elekcji stanowiła fundamentalną zmianę, ale czy to miało być panaceum na wszystkie nasze bolączki z przeszłości, to miałbym wątpliwości.

A takim panaceum nie było dziedziczenie korony, ustanowienie rządu, skarbu, wojska? To wszystko jest w tej konstytucji.
- Nie do końca. Zawsze się zapomina, że najpierw wymyślono aukcję 100 tys. wojska, nie wiedząc skąd się weźmie na to pieniądze, po czym wprowadzono ofiarę dziesiątego grosza, czyli podatek, który miał tę armię utrzymać. Niestety ustawa została napisana typowo po polsku – o tym, jakie kto ma dochody, decydował sam właściciel, który przekazywał te informacje władzom skarbowym. Oczywiście, jak się okazało, tych pieniędzy nie starczyło nawet na połowę autoramentu (...).

Bartosz BazelaPonad miliard złotych - to straty po ubiegłorocznej, sierpniowej nawałnicy oszacowane przez Lasy Państwowe. Po dziewięciu miesiącach od kataklizmu nie wszystko zostało jeszcze w naszym regionie uprzątnięte, na odtworzenie lasów trzeba będzie c ...

Dariusz KurzawaGościem Rozmowy Dnia jest wicemarszałek województwa kujawsko-pomorskiego, Dariusz Kurzawa. Samorządowca pytamy o to, jak region radzi sobie z wydawaniem unijnych funduszy? Zdaniem przedstawicieli rządu, jesteśmy bowiem wśród regionów, które r ...

Tomasz LenzW takich wyborach jeszcze nie brał udziału, ale wierzy w sukces. Poseł Tomasz Lenz - szef Platformy Obywatelskiej w Kujawsko-Pomorskiem został oficjalnym kandydatem Koalicji Obywatelskiej (PO i Nowoczesna) w wyborach prezydenta Torunia. Jaki m ...

Jerzy KwiecińskiJak ocenia się ostatnie dane dotyczące płac i wzrostu gospodarczego? Jak wygląda wykorzystywanie unijnych funduszy przez Polskę i region kujawsko-pomorski? O tym w "Rozmowie dnia" w Polskim Radiu PiK, Gościem Marcina Kupczyka był minister inwe ...

Jan RulewskiGościem Rozmowy Dnia Radia PiK jest senator PO, Jan Rulewski. Polityka pytamy o projekt obniżenia uposażeń dla Prezydium Senatu, o przyjętą przez Senat ustawę o pomocy osobom niepełnosprawnym oraz o to, co Senat może postanowić w sprawie prezy ...

Piotr KrólJakie są szanse kandydatów Prawa i Sprawiedliwości w wyborach prezydentów miast i do sejmików województw? Z pierwszego sondażu wynika, że w wyborach do sejmików obóz Zjednoczonej Prawicy zwycięża w aż 2/3 województw. Jak można pomóc rodzinom o ...

Paweł SkuteckiCzy poseł Paweł Skutecki omija prawo, organizując debaty z udziałem kandydatów na prezydenta miasta? Czym będzie się zajmowała kierowana przez niego parlamentarna grupa polsko-irańska oraz czy zabolało go obniżenie poselskiego uposażenia? O ty ...

Zbigniew RasielewskiObecny zastępca prezydenta Torunia jest kandydatem Zjednoczonej Prawicy na to stanowisko w jesiennych wyborach samorządowych. Jakie są najważniejsze potrzeby mieszkańców Torunia? Jaki plan na ich rozwiązanie ma kandydat? Czy istniejąca w mieśc ...

Anna MackiewiczCzy Sojusz Lewicy Demokratycznej jest już pewny wyborczego sukcesu w Kujawsko-Pomorskiem? Sondaże wskazują, że SLD może liczyć na kilkunastoprocentowe poparcie. Na jakie sprawy ta partia postawi w kampanii przed wyborami samorządowymi i na czy ...

Joanna Scheuring-WielgusGościem poniedziałkowej Rozmowy Dnia była Joanna Scheuring-Wielgus, do niedawna posłanka ugrupowania Nowoczesna, która kilka dni temu opuściła szeregi tej partii. Rozmowa o politycznych planach posłanki, a także Ryszarda Petru, który również o ...

12345
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę