Środa, 19 czerwca 2019 r.   Imieniny: Gerwazego, Protazego
Polskie Radio PiK » Wiadomości lokalne
2018-04-14, 07:14 Polska Agencja Prasowa

Najstarsze w Polsce malowidło z królem Arturem znajduje się w Toruniu

Oprócz króla Artura w Toruniu zachowały się częściowo postaci starotestamentowe - sędzia Jozue, król Dawid i Juda Machabeusz. Fot. Facebook/DeArte
Oprócz króla Artura w Toruniu zachowały się częściowo postaci starotestamentowe - sędzia Jozue, król Dawid i Juda Machabeusz. Fot. Facebook/DeArte
Najstarsze malowidło z terenu Polski, przedstawiające króla Artura, pochodzi z Torunia. Odkryto je przypadkowo w czasie remontu średniowiecznej kamienicy. Powstało ok. 1400 roku - ustalił dr Jacek Witkowski z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego.
Naukowcy zakończyli niedawno analizy malowidła w średniowiecznej kamienicy w Toruniu przy ul. Żeglarskiej. Zostało ono przypadkowo odkryte w czasie generalnego remontu w 2016 r.

Malowidło przedstawia cztery postaci niemal naturalnej wielkości, stojące w zbrojach. Jest to fragment większego fresku, na którym przedstawiono trzy triady mężczyzn. Wśród nich są postaci historyczne, biblijne i legendarne, będące ideałami dla średniowiecznego rycerstwa. Taki motyw nazywany jest przez ekspertów "Dziewięcioma Bohaterami".

"Wśród nich jest legendarny król Artur - jest to obecnie najstarsze znane jego przedstawienie na terenie Polski" - powiedział PAP historyk sztuki dr Jacek Witkowski, który analizował malowidło. Według jego szacunków pochodzi ono z ok. 1400 roku.

Król Artur znany jest z licznych legend z terenu Wielkiej Brytanii. Miał być celtyckim władcą, który w V w. pokonał najeżdżających jego tereny Saksonów. Jednym z najbardziej znanych w średniowiecznej Europie podań na jego temat była legenda o rycerzach okrągłego stołu, którzy poszukiwali świętego Grala, czy o mieczu Ekskalibur - miał mieć magiczne moce.

"To jedne z najciekawszych, najcenniejszych malowideł odkrytych w Toruniu. Mamy kilka zespołów tego rodzaju odkrytych w naszym mieście - ale to, co wyszło, jest odkryciem rewelacyjnym, dotyczącym kamienic mieszczańskich" - podkreślił w rozmowie z PAP miejski konserwator zabytków w Toruniu Emanuel Okoń.

"Jest to odkrycie wyjątkowe i rzadkie w skali całej Europy ze względu na tematykę, którą przedstawia. W Polsce są tylko dwa takie przedstawienia +Dziewięciu Bohaterów+" - dodaje dr Witkowski. Drugie znajduje się w Zamku Piastowskim w Legnicy i jest około 100 lat młodsze.

Oprócz króla Artura w Toruniu zachowały się częściowo postaci starotestamentowe - sędzia Jozue, król Dawid i Juda Machabeusz. Historyk sztuki ustalił, że pierwotnie postaci były również podpisane. Jednak ich identyfikacja możliwa była na podstawie analizy herbów na tarczach, które dzierżą bohaterowie.

Obszerne pomieszczenie, w którym znaleziono malowidło, znajduje się na piętrze. W momencie powstania pełniło funkcje reprezentacyjne. "To tam skupiało się uroczyste życie domowników" - dodaje dr Witkowski.

Dlaczego zdecydowano się na namalowanie takiego motywu na ścianie? Jak opowiada dr Witkowski, w ówczesnej Europie był to temat bardzo popularny (początkowo - w literaturze, gdzie zresztą pojawił się po raz pierwszy). Motyw trzech triad, wśród których były zarówno postaci historyczne, biblijne i legendarne, pojawił się po raz pierwszy w utworze francuskiego poety - Jacquesa de Longuyona na początku XIV. Potem szybko rozpowszechnił się w sztuce - malowidłach, rzeźbach czy arrasach.

Moment, w którym powstało malowidło w Toruniu - koniec XIV w. - określany jest jako "złoty wiek sztuki". "Nie ma roku w Toruniu, żeby nie odkryto kolejnych malowideł ściennych z tego okresu, nawet w tak zaskakujących miejscach, jak kancelarie adwokackie, banki, apteki czy sklepy" - dodaje dr Witkowski. Zdaniem historyka sztuki taki urodzaj odkryć należy wiązać również z faktem, że Toruń to jedno z tych polskich miast, które stosunkowo najlepiej zachowały się po działaniach w II wojny światowej.

Jak opowiada naukowiec, miasto znajdowało się wówczas w granicach Zakonu Krzyżackiego. Było bardzo bogate i stale się rozbudowywało. Trzon ludności tworzyli tam mieszczanie, którzy przybyli z Zachodniej Europy - w dużej mierze z północnych Niemiec. Byli to kupcy, utrzymujący szerokie kontakty handlowe w całej Europie. Wiele wskazuje na to, że również w kamienicy z malowidłem przedstawiającym króla Artura mieszkali również przybysze z Zachodniej Europy - uważa dr Witkowski.

Jak poinformował PAP miejski konserwator zabytków, nie ma większych szans na udostępnienie tego znaleziska zwiedzającym. "Budynek pełni funkcje mieszkalne dla biskupa seniora diecezji toruńskiej. (...) Nie wyobrażam sobie jednak, żeby biskup senior godził się na tłumy wycieczek chodzących po jego mieszkaniu. Inaczej byłoby, gdyby te malowidła były np. w oficynie" - podkreślił Okoń.

Przypomniał, że w ubiegłym roku malowidło oglądali uczestnicy Szkoły Letniej UNESCO - pracownicy służb konserwatorskich z całej Polski, architekci zajmujący się projektowanie w zabytkach, także zagraniczni goście z Białorusi.(PAP)

Wiadomości lokalne

2019-06-19, godz. 10:27 Sprzedawali cukier przemysłowy jako spożywczy. Nie unikną kary! Nie będzie słodko! Policjanci CBŚP zatrzymali 13 osób, które zajmowały się skupowaniem hurtowych ilości cukru przemysłowego i sprzedażą go jako spożywczego. Według śledczych prz ... » więcej 2019-06-19, godz. 10:14 To nie upał podniesie temperaturę obrad grudziądzkich radnych! 19 czerwca o godz. 12.15 rozpocznie się sesja Rady Miasta w Grudziądzu. Zapowiada się bardzo gorąco. » więcej 2019-06-19, godz. 09:49 Radość dla uczniów i nauczycieli! Rozpoczynają długie wakacje! Oficjalnie rozpoczęły się wakacje. 19 czerwca w Koronowie odbyło się wojewódzkie zakończenie roku szkolnego. Uroczystość z udziałem przedstawicieli władz i in ... » więcej 2019-06-19, godz. 09:03 Co w programie opozycji na jesienne wybory parlamentarne? 'Program opozycji powinien wychodzić poza horyzont jednej kadencji parlamentu' - mówił w porannej 'Rozmowie dnia' w Polskim Radiu PiK toruński poseł Platformy ... » więcej 2019-06-19, godz. 07:15 Przeszczep szpiku może uratować życie Macieja Gordona. Poszukiwany dawca [wideo] Dawca szpiku kostnego pilnie poszukiwany dla Macieja Gordona. 26-letni bydgoszczanin choruje na aplazję szpiku kostnego. Do bazy dawców można było dopisać się ... » więcej 2019-06-18, godz. 21:35 Dobrze być także z ojcem. Ważne, by razem Zofia Konic ze Szkoły Podstawowej nr 15 w Grudziądzu oraz Jakub Muszalski z I Liceum Ogólnokształcącego w Inowrocławiu zajęli 1. miejsca w swoich kategoriach ... » więcej 2019-06-18, godz. 21:10 „Organiści” na rowerach promują ideę transplantacji [wideo] Z Bydgoszczy do Gdańska wyruszył 6. Rajd dla Transplantacji - Podziel się sobą! Kilkunastu rowerzystów jadąc przez Toruń, Grudziądz, Kwidzyn i Tczew będzie pr ... » więcej 2019-06-18, godz. 20:53 Wypadek w Wudzynie. Runął strop domu 2 godziny potrwała wieczorna interwencja strażaków w Wudzynie w gminie Dobrcz. We wtorek, 18 czerwca w pustostanie przy ul. Łąkowej runął strop. » więcej 2019-06-18, godz. 20:35 Pokazali jak może kręcić bezpieczeństwo nad wodą Efektowne i pouczające pokazy ratownictwa wodnego, także nowoczesnego sprzętu i technik ratowania ludzi mogli podziwiać plażowicze tuż przed wakacjami z plaży ... » więcej 2019-06-18, godz. 20:13 Nowy szef toruńskich strażaków oficjalnie przejął obowiązki Najważniejsze jest bezpieczeństwo mieszkańców Torunia i powiatu - powiedział bryg. Robert Wiśniewski, nowy Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Toru ... » więcej
1234567