Piątek, 19 października 2018 r.   Imieniny: Ziemowita, Jana, Pawła
Polskie Radio PiK » Styl życia
2018-06-05, 16:27 Ewa Dąbska/Redakcja

Nie narzekaj na dziecko, tylko róbcie coś razem. Jak dobrze wychowywać? [ROZMOWA]

- Najpopularniejszą metodą, którą stosują rodzice i dziwią się, że jest nieskuteczna, jest metoda perswazji – ciągłego narzekania - mówi prof. Roman Leppert/fot. Pixabay
- Najpopularniejszą metodą, którą stosują rodzice i dziwią się, że jest nieskuteczna, jest metoda perswazji – ciągłego narzekania - mówi prof. Roman Leppert/fot. Pixabay
Nagrody i kary albo ciągłe narzekanie nie działają. Najbardziej skuteczny sposób wychowywania w pedagogice nazywany jest metodą zadaniową. Na czym polega? – tłumaczy prof. Roman Leppert, pedagog z bydgoskiego UKW w naszym cyklu „ABC ludzkiej natury”.
Ewa Dąbska: Jak powinniśmy wychowywać?
Prof. Roman Leppert: O wychowaniu możemy myśleć dwojako – po pierwsze jako o procesie, po drugie – jako o efekcie, czymś co już osiągnęliśmy. Bardziej interesująca jest jednak rozmowa o wychowaniu jako procesie – czymś, co się dzieje między dwojgiem albo większą liczbą osób, bo wychowanie niekoniecznie przebiega zawsze w relacji rodzic-dziecko. Problem z wychowaniem wiąże się z tym, jak o nim myślimy.

Wielu kojarzy wychowanie z systemem nagród i kar.
- Jeśli myślimy o nim w kategoriach ujarzmiania, dyscyplinowania, czyli czegoś, co ma nam zapewnić święty spokój, to wtedy rzeczywiście najważniejsze stanie się posługiwanie strategią „kija i marchewki”, a najważniejszymi środkami wychowawczymi będą kary i nagrody.

To działa?
- Problem z takim postępowaniem polega na tym, że o ile nagrody wzmacniają zachowania pożądane, to kary – jak dowiedli psychologowie w wielokrotnie przeprowadzanych badaniach - niestety tylko tłumią zachowania niepożądane, nie eliminując ich. To jest strategia, która prowadzi donikąd.
Najpopularniejszą metodą, którą stosują rodzice i dziwią się, że jest nieskuteczna, jest metoda perswazji – ciągłego narzekania. „Znów nie wyniosłeś śmieci, posprzątaj w pokoju itd.” - młodzi ludzie słyszą dziesiątki takich uwag i mimo tego nie modyfikują swoich zachowań. Taki sposób wychowania jest najmniej skuteczny i pożądany.

To co robić?
- Gdybyśmy mieli przeciwstawić nagrodom i karom inny sposób postępowania, to moglibyśmy przywołać metodę modelowania. Polega na pokazywaniu młodemu człowiekowi własnym przykładem, jak postępować. Jeśli chcemy, żeby z naszego dziecka wyrósł ktoś, kto będzie optymistycznie patrzył na świat, dostrzegał innych ludzi i im pomagał, to nie możemy zamykać się w we własnej skorupie i nie dostrzegać innych, bo wtedy najprawdopodobniej takiego efektu nie osiągniemy.

Są jeszcze jakieś inne metody wychowywania?
- Najbardziej preferowany przeze mnie sposób w pedagogice nazywany jest metodą zadaniową. Polega na tym, że albo wspólnie z dzieckiem, albo powierzając mu realizujemy takie zadania, które są dostosowane do jego rozwoju i możliwości. Zauważmy, jak chętnie dzieci włączają się w wykonywanie prac kuchennych wtedy, kiedy mama coś w kuchni robi. Niestety mama najczęściej nie mając czasu, chciałaby obiad ugotować jak najszybciej, więc odprawia dziecko, by pobawiło się w swoim pokoju albo włącza mu bajkę. Problem polega na tym, że jeśli tak postąpi, to nie nawiąże z dzieckiem relacji. Ostatnio gdzieś w Internecie ktoś opisał mamę, która spędzając 20 minut w piaskownicy z dzieckiem ani razu nie spojrzała na swój smartfon. W tym czasie dziecko 19 razy spojrzało na mamę, mama 19 razy się do niego uśmiechnęła, kilkanaście razy je pochwaliła za wykonane w piaskownicy babki i w ten sposób nawiązała się między nimi bardzo bliska relacja. Gdybym miał wskazać najskuteczniejszy sposób wychowania, to wskazałbym właśnie ten polegający na wspólnym wykonywaniu czynności. Wtedy jest prawdopodobieństwo, że dziecko będzie przejmowało zachowania, które my przejawiamy – zakładając oczywiście, że są one pożądane. Po drugie - najprawdopodobniej osiągniemy to, co w przypadku modelowania jest tak ważne – dziecko w pewnym momencie zacznie nas naśladować i to nie dlatego, że mu mówimy, że ma tak postępować, ale dlatego, że samo uznaje taki sposób za najbardziej pożądany.

Posłuchaj całej rozmowy z prof. Romanem Leppertem

Styl życia

2018-10-12, godz. 12:32 Kupujemy psa i mamy w domu rewolucję [ROZMOWA] - Pies potrafi zniszczyć wszystko. Jeżeli nie podejdziemy do tego poważnie lub nie zdajemy sobie sprawy z potencjału niektórych ras, możemy zastać dom komplet ... » więcej 2018-10-08, godz. 21:42 Bieg po zdrowie? Niekoniecznie [ROZMOWA] Forsowanie się i źle zaplanowany trening może przynieść amatorom sportu więcej szkód niż korzyści. Dlaczego? O tym mówi audiolog i neurobiolog dr Adam Pabiś. » więcej 2018-10-08, godz. 14:07 Dietetyczka: Co podawać dziecku, by było odporne [ROZMOWA] - Bilansowanie diety to podstawa w funkcjonowaniu odporności dziecka - mówi dietetyczna Anna Czyż. - Trzeba zadbać, by występowały w niej węglowodany, białka, ... » więcej 2018-09-27, godz. 21:16 26 proc. polskich 15-latków upiło się co najmniej dwa razy w życiu Wynika to z najnowszego raportu z cyklicznego badania o akronimie HBSC, którym objęto ok. 220 tys. nastolatków z 42 krajów europejskiego regionu WHO i w który ... » więcej 2018-09-20, godz. 14:32 Będąc szczerym, trzeba przewidzieć konsekwencje. Rozmowy w Polskim Radiu PiK - Warto pamiętać, że szczerość dotyczy nie tylko zgodności naszych myśli, z tym co mówimy, ale również tego co mówimy, z tym co robimy - mówił prof. Roman Lep ... » więcej 2018-09-19, godz. 19:58 CBOS: 14 proc. Polaków korzysta, bądź korzystało ze wsparcia pomocy społecznej 14 proc. badanych korzysta lub korzystało ze wsparcia ośrodków pomocy społecznej, a 17 proc. twierdzi, że z takiej pomocy korzystał ktoś z ich rodziny - wynik ... » więcej 2018-09-15, godz. 11:23 Szczepmy się przeciw grypie! „Szczepienia powinny być obowiązkowe” Profesor Lidia Brydak, kierownik Krajowego Ośrodka do spraw Grypy, zaapelowała aby szczepić się przeciwko grypie. » więcej 2018-09-14, godz. 12:13 Prawie 70 tys. stulatków żyje w Japonii. Większość to kobiety W Japonii żyje obecnie rekordowo dużo stulatków - prawie 70 tysięcy. 88,1 proc. z nich to kobiety - poinformowało w piątek japońskie ministerstwo zdrowia. Od ... » więcej 2018-09-12, godz. 17:31 Eksperci: mukowiscydoza przestaje być wyłącznie chorobą dzieci Mukowiscydoza przestaje być wyłącznie chorobą dzieci i nastolatków, cierpiący na nią ludzie coraz częściej dożywają wieku dorosłego - przekonywali w środę eks ... » więcej 2018-09-10, godz. 08:38 Badanie: prawie 40 proc. Polaków nieaktywnych fizycznie Aż 38 proc. Polaków nie podejmuje aktywności fizycznej nawet raz w miesiącu, choćby takiej, jak rekreacyjne spacery, czy jazda na rowerze do pracy - wynika z ... » więcej
12345